Compositing
Misschien is het goed om even te verduidelijken waarom dat zo is.
Stel er moet een speelfilm of commercial gemaakt worden, waarbij
een virtueel object, zoals een schip, een dinosaurus of een robot
door een landschap (of oceaan) beweegt. Die hele achtergrond
synthetisch maken is te ingewikkeld, dus schiet men een film van
een willekeurig object in die achtergrond. Daarna wordt beeldje per
beeldje de zaak schoongeveegd (en dat kost manjaren) en het
virtuele object ingevoegd. Dat kan een enkel schip zijn, maar
desnoods ook honderden robots, soldaten, tanks of mieren. Die
moeten ieder binnen zekere basisregels gemodel-ed en geanimeerd
worden, eventueel met behulp van arbeidsintensieve motion-capture,
dat kost ook weer manjaren werk om het toch vooral realistisch te
doen en uiteindelijk komt er een soort master-slag om de zaak in
elkaar te hangen. Omdat alles modulair is opgezet is het vrij
makkelijk om dan verhaallijn en mise-en-scene door een of enkele
creatieve geesten in Hollywood te laten bepalen.
Microsoft exit
Het is de moeite waard om te zien wat de grote spelbepalers doen.
Bill Gates roept nu ook dat investeren in Internet-bedrijven
twijfelachtig is. Microsoft investeert in TV-kabelnetten (UCP/A2000
is voor 8,3% van Microsoft), maar voor wat betreft computer
graphics ging men nog verder, Softimage werd van de hand gedaan.
Het doel, deze industrie tot het NT platform overhalen, is namelijk
wel bereikt, zeker nu Silicon Graphics zich ook tot dit operating
platform heeft bekeerd. Computer graphics is voor de kenners geen
echte groei-industrie meer, de concentratie van software in een
paar grote bedrijven, het gebrek aan echte hardware-vernieuwing en
het feit dat er eigenlijk maar een grote opdrachtgever is (de
filmindustrie) maakt het een vrij duffe boel. Je kunt je nog steeds
verbazen over deze of gene artistieke vondst, maar de kenners zien
direct welk foefje of effectje van welk software-pakket gebruikt
is.
Steeds minder grote aanbieders en ontwikkelaars van software en
concentratie van de technologie bij maar een paar bedrijven met
steeds meer convergentie naar een enkel platform (NT), de dood in
de pot voor de creatieve computer artiesten tekent zich af. Het
afstoten van Softimage was een teken aan de wand, deze markt heeft
geen grote potentie meer. Natuurlijk, de mensen die in Hollywood
special effects maken voor films zien zich nog als de elite, maar
ook daar zie je dat slechts een paar bedrijven (met Industrial
Light & Magic voorop) echt scoren. Als een film als Titanic met z'n
spectaculaire effecten jarenlang het paradepaardje blijft van de
industrie is er wat mis.
Het per computer namaken van de realiteit heeft het niveau bereikt
dat het net echt lijkt, maar wat doe je dan verder. Waar vroeger
legioenen cell-tekenaars bij Disney de cartoons zaten te tekenen,
worden er nu duizenden animators ingehuurd om bijvoorbeeld de
mieren van Antz tot digitaal leven te brengen. Weinig creatief
werk, waarvoor ook nog genoeg teenagers zijn te ronselen die dat in
Buiten-Mongoli‰, India of in hun cottages in de bergen goedkoop
willen aannemen. Er heerst bij veel studenten van media-academies
en bij de overheid de gedachte dat computer graphics de
groei-industrie van de toekomst zou zijn. Daar moet je in stappen,
subsidies voor geven, Twinning-centra voor opzetten, daar zit de
werkgelegenheid van de toekomst. Dat ondertussen in ons land
eigenlijk geen club overeind is gebleven die internationaal meetelt
(wie herinnert zich ElectroGig) boven het niveau van wat
commercials en TV-leaders (Valkieser), valt niet op. Multimedia
blijft een soort toverwoord, waarmee men zich wel en masse op het
Internet stortte, maar daar kun je gezien de bandbreedte ook niet
echt scoren met complexe computer graphics.
Net als met Virtual Reality, dat is teruggedrongen tot
amusementsparken en een enkele wetenschappelijke toepassing plus de
obligate walk-through zien we computer graphics een getto worden,
leuk voor de film en wat commercials, maar geen mainstream computer
toepassing meer.
Kansen voor andersdenkenden
Helemaal dood is de markt natuurlijk ook niet, maar de macht van
bepaalde grote spelers zoals Silicon Graphics om de ontwikkeling te
sturen werkt verstikkend. Een goed voorbeeld is het bedrijf
Hash.Inc. met Animation Master 99, een compleet design, model,
animation en rendering pakket voor $ 199. Gebaseerd op de
Nurbs-technologie die langzaam de polygonen-aanpak bedreigt. Nurbs
(non-uniform rational b-splines), ofwel een techniek die werkt met
krommen in plaats van polygonen om een vorm vast te leggen, heeft
bepaalde voordelen zoals meer vrijheid voor de ontwerper. Maar
Silicon Graphics wil dit pakket alleen steunen, als de makers de
prijs verhogen naar $ 9000 en het daarmee naar een andere markt
tillen. Functioneel is het een sterk pakket en volgens de makers
zijn er al 100.000 gebruikers, maar om mee te mogen doen met de
grote jongens moet men dus meespelen in dit monopoly-spelletje.
Op de CIGX beurs in Barcelona werd dat opdrogen pijnlijk duidelijk,
het gebrek aan nieuws en perspectief dat op de laatste Siggraph al
duidelijk was, vertaalde zich in bedroevend lage bezoekerscijfers.
Het bestaansrecht van een eigen Europees computer graphics beurs is
twijfelachtig, het kan beter bij de IBC in Amsterdam worden
geschoven. De grote bedrijven als Silicon Graphics, Avid,
Intergraph, Evans&Sutherland, Adobe, Kinetix (nu deel van Discreet
Logic en dus AutoDesk), Alias Wavefront (Maya) en de filmstudio's
proberen er indruk te maken, maar op wie? Dat op zo'n beurs veel
IBM IntelliStations staan en veel Intergraph PC's zegt alleen iets
over de bereidheid van die bedrijven om die gratis neer te zetten,
in wezen kun je op vrijwel iedere PC dit soort werk doen, met een
paar speciale kaarten en I/O en een render-unit voor het rekenwerk.
De volgende CGIX die op 23-25 februari in de RAI gehouden zal
worden, geven we dan ook niet veel kans.