next -index- prev

Millennium: Meldpunt nu essentieel

Ontkenningsfase Y2K-probleem

Heeft u gehoord dat de miljarden dampkapitaal waarover de banken begin februari toch maar berichtten, ook de zorg van de banken voor de Millennium-overgang beinvloeden? Nee, alles wordt geregeld, het ging alleen om interbancair geld, daar heeft u als ondernemer of particulier niets mee te maken, liet men weten. Ja, ja, een paar miljard, die vinden ze wel weer terug. Zeker net als de kleine tweehonderd miljoen die op mijn bankkantoor aan de Sarphatistraat verdween, daar hoorde je ook niets over en achteraf werd vooral duidelijk dat men de zaak binnen de muren wilde houden. Maar dat men op dat kantoor bedrijfskredieten door halfwas trutjes liet afhandelen en ik herhaaldelijk heb moeten dreigen om een kruiwagentje te sturen vanwege de absurde inschattingen door het personeel daar, dat haalde de kranten nooit. Ik ben daarom ook niet gerust over die miljarden, we hebben zelf gemerkt dat een overmaking naar Duitsland via de Rabo in januari helaas spoorloos verloren is gegaan. O ja, we hebben een paper trail en het geld komt wel terug, maar ik geloof dat sprookje over die miljarden dus ook niet. Ik denk dat er veel meer is fout gegaan en dat we voor Y2K moeten rekenen met ernstige verstoringen van het betalingsverkeer.
Er hebben me nog meer van dit soort akkefietjes bereikt, administratieve foutjes vanwege 99-code, allemaal niet erg opzienbarend, maar wel heel duidelijke signalen, dat een extra set van verstuurde en ontvangen facturen, overboekingen, dagboeken etc. begin 2000 niet overbodig is. Wie even op 31 december z'n openstaande rekeningen via girotel of e-bankieren gaat betalen mag wel oppassen. Ook Visa betalingen en andere e-commerce en virtuele geldstromen kunnen in december maar beter worden afgestopt. Misschien verlies je wat klanten, maar als het ergens (per ongeluk of omdat de criminele broeders begrijpen dat het in troebel water handig vist) fout gaat zit je met de ellende.
Een van mijn suggesties op dit moment is ook, dat er snel een meldpunt millennium-problemen moet komen. Een plek waar publiek en bedrijfsleven (of ongeruste werknemers die uit de Bijlmer-enquete begrijpen dat je mond houden niet altijd de beste weg is) kan melden dat iets niet klopt. Een onafhankelijke instantie (vooral van het Millennium-platform dat toch vooral de belangen van de industrie behartigt) die probeert om verbanden en patronen te herkennen in bepaalde meldingen. Als een trammonteur uit Amsterdam meldt dat een bepaald onderdeel niet goed Y2K-bestendig is even de mensen in Rotterdam inseinen, kortom met gezond verstand de meldingen vastleggen en correleren. Dat zou in de parlementaire enquete die zonder enige twijfel ergens in het jaar 200x gaat plaatsvinden erg handig kunnen zijn, voor de waarheidvinding of bedoelen ze in die Bijlmer-enquete eigenlijk uitvinding.

De Rol van de Media
Kranten, televisie, media spelen een enorme rol in Y2K, maar ziet men wel z'n verantwoordelijkheden. Acties als de millennium-baby van RTL4 durf ik best onverantwoordelijk te noemen, de programmamakers daar zijn naar mijn mening aansprakelijk als er iets mis mocht gaan, denk maar aan de Exota-fles.
Na de eerste golf Y2K-paniek eind oktober en november vorig jaar is het weer erg rustig geworden, opvallend rustig eigenlijk. Ik was geboekt voor een aantal conferenties over het Millennium, maar de meeste zijn wegens gebrek aan belangstelling afgeblazen, de denial-fase is aangebroken. Zelfs in de VS, waar de National Guard wel degelijk grootschalige oefeningen gaat houden als Y2K-voorbereiding, is het Witte Huis bezig speciale PR-firma's in te huren, de spin-doctoring begint. Hou het volk rustig, zelfs al moet je de waarheid wat verbuigen (ziet niemand dat de Bijlmer-ramp hier relevant is?). In Nederland is er nu een nationaal comite dat de openbare orde en veiligheid gaat bekijken, maar echte maatregelen wil men pas na de zomer naar buiten brengen. Voorlopig komt er een huis-aan-huis krantje over hoe je je thermostaat, PC en VCR moet checken.
Het Millennium Platform rapporteert, de Minister gelooft het allemaal en de Tweede Kamer en de politiek willen vooral geen onrust. Langzamerhand bubbelen er wat maatregelen naar de oppervlakte, veelal direct te herleiden tot aanbevelingen in mijn boekje Bit Bang (oktober 1998). Zo begrijpt nu ook Timmer dat kinderen krijgen in de Y2K-nacht niet zo'n goed idee is, pleit de Tweede Kamer voor een Millennium-Testdag en wil nu ook wethouder Van der Giessen in Amsterdam dat er een paar extra vrije dagen komen in begin 2000 als een soort rustpauze om eventualiteiten op te vangen.
Maar verder? We zien wel, is het devies, er wordt aan gewerkt en anders sturen we u wel een briefje. De golf dreigbrieven is overigens wel afgenomen, iedereen begrijpt dat zwart op wit verklaren dat je millennium-proof bent juridisch niet verstandig is. Er is nu de millennium-erecode maar, met zulke disclaimers dat je die blind kunt tekenen, heeft die zelfs publicitair nauwelijks waarde. Wanneer we zien dat zelfs Microsoft die erecode tekent, maar wel software heeft geleverd en levert die barst van de millennium-bugs (even Internet op en je hebt hele lijsten) dan kan die erecode ook in het museum. Natuurlijk, Microsoft heeft een fix, maar die kost 79 piek, tenzij je er langsgaat of belt, want ondertussen beseft men ook in Schiphol-Rijk dat de Europese richtlijnen voor productaansprakelijkheid vooral voor consumentenproducten niet mals zijn, er hangen flinke claims in de lucht. Zelfs in een eenvoudig geval waarbij een agenda-programma niet goed werkt en bijvoorbeeld een afspraak met een dokter misloopt kun je als consument naar de rechter stappen.
Die consumenten-aansprakelijkheid is werkelijk erg lastig, zakelijke leveringen vallen onder leveringsvoorwaarden, maar de koper van een PC, een printer, een stuk software of een electronische zakagenda is goed beschermd, het is zelfs nauwelijks de vraag of er voor een drie jaar oude VCR die niet meer programmeerbaar is aansprakelijkheid bestaat. De leverancier daarvan kan het nog zuur krijgen. Niet voor niets weigeren bedrijven als Philips en Sony met allerlei vage excuses voor hun producten Y2K-uitspraken te doen. Zakelijk gezien kun je met leveringsvoorwaarden die Y2K uitsluiten wel iets doen, maar op de congressen over dit onderwerp is ook duidelijk gesteld, dat met name de Vifka-standaardvoorwaarden te eenzijdig zijn en door de rechter waarschijnlijk terzijde worden gelegd.

Zekerheid die niets kost
In het Boekje Bit-Bang (fl. 9,95 tel: 020-6203219) geef ik een aantal praktische tips over hoe je met name de administratieve risico's kunt beperken. Extra paper-trails, extra handtekeningen op fakturen, gewoon even nadenken. Ik geloof nog steeds, en na de verdampte euro-miljarden nog sterker, dat de banken problemen gaan krijgen. Vooral banken die wereldwijd vertakt zijn en dus te maken krijgen met echte rampen in andere landen (met runs op de bank, rellen, failliete relaties) blijven misschien niet overeind.
Mijn advies is dus om ruim in de contanten te blijven. Ik ga persoonlijk nog wat verder, we zijn bezig om de schulden en tegoeden van bedrijf en firmanten/personeel eens tegen elkaar af te wegen. Aan de ene kant zijn er hypotheken, schulden, bankgaranties, aan de andere kant hebben we de laatste jaren goed gedraaid en staat er geld op deposito's, vaak tegen absurd lage rente. Is het niet mogelijk om als bedrijf die hypotheken over te nemen, daar is tenslotte niet meer dan een notariele akte voor nodig en de relatie met de bank glad te strijken? Fiscaal maakt het weinig uit, je kunt de rentevoet binnen redelijke grenzen vaststellen en je verdient zo maar een paar procent extra. En gaat het dan fout, dan heb je zekerheid terwijl anders bij grootschalige deconfitures je wel je schulden schuldig blijft, maar je tegoeden weg zijn. Overdreven? Mijn accountant vond het een slim idee, het kost je niet veel, je houdt de hypotheekaktes als (verpandbare) zekerheid en je hebt de bank niet meer nodig.

Struisvogel-aanpak
Helaas steken de meeste bedrijven en zeker de kleinere clubs hun kop in het zand, denken dat wat nieuwe PC's en een millennium-programma de zaak wel oplossen. Zelfs als we in Nederland het zonder kleerscheuren redden kan de import van serieuze Y2K-problemen uit andere landen (Zuid- en Oost-Europa doen er vrijwel niets aan, Azie, Afrika en Zuid Amerika hebben andere prioriteiten) problemen gaan geven. Op z'n minst verstoringen in de import/export, maar als de stroom uitvalt in Hongarije of Polen, sluiten we dan onze grenzen of gaan we honderdduizenden koude en hongerige buren opvangen? Wordt vervolgd.

Luc Sala


© NetInfo