Compaq: verder krimpen

De martleider op PC-gebied gaat fors bezuinigen. De varkenscyclus van de PC-markt waarbij kostprijs, vraag en aanbod uit de pas lopen heeft vooral Compaq te pakken. Er worden in de VS steeds meer PC's gemaakt en gebruikt, maar er wordt niet voldoende voor betaald, is de klacht.
Ultragoedkope computers, soms zelfs gratis en enorme concurrentie tussen de A-merken, Compaq blijkt serieus in de problemen gekomen te zijn. Qua marktaandeel nauwelijks getroffen (16,6% in de VS, nog net boven Dell met 16,3% en ruim voor IBM met 8%, wereldwijd heeft Compaq 14,6% voor Dell met 10,8% en IBM met 9,2% volgens IDC), maar qua opbrengst en winst snel afgegleden geeft het interim-management de schuld aan een inzakkende markt, een prijsoorlog (waar Compaq zelf initiator van was, het merk is van A-business de laatste jaren massa-PC's gaan doen) en het gratis weggeven van PC's in ruil voor Internet-gebruik (Free-PC en Aol) zouden de oorzaak zijn. De markt niet goed ingeschat, noemen we dat in gewone taal, Pfeiffer ruimde al het veld, maar er vliegen nu steeds meer Compaqqers de straat op, er moet fors bezuinigd worden.
Een van de oorzaken van de malaise is natuurlijk ook dat Compaq zo nodig `groot' moest doen en onder meer Digital en Tandem overnemen, maar nog steeds worstelt om de producten en bedrijfsfilosofie van die bedrijven te integreren. Alleen Altavista bleek een appeltje voor de dorst uit de Digital boedel, verder zien we niet veel terug van wat ooit leidende technologie-bedrijven waren. Tandem en Digital waren professionele dienstverleners en probleemoplossers, die ook nog wat hardware en software van de plank haalden en neerzetten, maar in wezen heel anders tegen hun klanten aankeken dan de dozenschuivers en kopieerders van Compaq, een bedrijf dat altijd qua technologie anderen nadeed maar dat leuk en praktisch wist te verpakken. De basis van het bedrijf was de meesleper van Canion/Rose die men beter maakte dan Osborne maar technisch niets nieuws bood.
Compaq zit dus nu in overlevings-mode, het hangt vooral af van wat het bedrijfsleven rond en na het millennium gaat doen of men weer uit het dal kan kruipen. De consumentenmarkt is weinig profitabel, de zakelijke markt stagneert. Als we met z'n alleen het millennium rustig passeren is het nog helemaal niet gezegd dat er dan een inhaalslag komt, waar Compaq en de leveranciers van zwaardere systemen zoals Sun, HP en IBM van gaan profiteren. Het feit, dat software-huizen voor de zware-applicaties zoals Baan en Sap steeds meer hun applicaties op kleinere systemen bij kleinere klanten implementeren houdt een waarschuwing in, is er geen onderhuidse angst voor grote IT-projecten. Het Millennium heeft vooral aangetoond, dat bestaande mega-applicaties in bank, verzekering, overheid en administratieve sfeer vaak opgepoetste Cobol-code is, voorzien van herhaalde lagen interface-plamuur, maar nooit fundamenteel aangepakt. De kans om dat vanwege de Y2K-bug eens goed aan te pakken liet men veelal voorbij gaan, patchen en debuggen was al wat men durfde te doen. Hoogstens was er her en der sprake van integrale vervanging door een ander systeem met vrijwel altijd serieuze downscaling.
Of die behoedzaamheid en dat wantrouwen in de zegeningen der grotere systemen na 1-1-2000 zal omslaan in een nieuwe euforische kopen-kopen-kopen golf is de vraag. Wanneer dat niet gebeurt en ook de vervangingsgolf van 1999 van de `gewone' desktop en server-populatie in 2000 niet een nieuwe impuls krijgt, ziet het er niet goed uit voor Compaq (en vele anderen). Die impuls kan echter alleen maar voortkomen uit nieuwe applicaties, nieuwe software, en dus uit de koker van Gates c.s. Hopen dat bijvoorbeeld in Azië een nieuwe boom zal ontstaan en de vraag naar PC's en computers in het algemeen zal toenemen lijkt me te optimistisch. De Azië-crisis van de afgelopen jaren is wat dat betreft ontnuchterend geweest, men heeft ook daar geleerd dat als die PC het eenmaal doet en de basis administratieve taken en wat communicatie goed afhandelt, je echt niet ieder jaar een nieuwe nodig hebt.