next -index- prev

Weggeefslag Internet: wurgsex of visie

World Online doet het voortaan gratis, er zijn al een paar volgers en het ziet er naar uit, dat binnen een half jaar net als in Engeland de groei van abonnee-Internet zal opdrogen. Daarmee verdwijnt ook een belangrijke inkomstenbron voor providers, die het dan verder moeten hebben van het deel van de PTT-tikken dat hen gegund wordt, uit reclame/banners en misschien van een percentage van de e-handel via hun elektronische bankdiensten. Dat het publiek deze gratis Internet-dienst zal omarmen is niet verwonderlijk, zeker in combinatie met een gratis e-mail account als hotmail is het voor de niet-zakelijke consument zonder eigen home-page ambities een leuke ontwikkeling. De vraag is echter of deze overgewaaide trend hier wel zinvol is, of dit soort kannibalen-marketing niet alleen de concurrentie maar ook de initiatiefnemers de das gaat omdoen.
Natuurlijk, het is even een tegenvaller voor de kabel-netproviders als A2000, maar die waren toch al bezig met het limiteren van het download-volume en tarifering naar gebruik per MB. De gratis Internet move van World Online zal die trend versnellen en vast even pijn doen voor de kabelboeren, maar ze echt niet van de markt stoten.
Mijn vraag is of deze actie van World Online niet eerder een wanhoopspoging is om een teruglopende groei te stoppen en als pionier van het FREE-INTERNET voorop te lopen (wetend dat AOL en anderen toch die kant opgaan) en vooral het ego van de aandeelhouder en investeerder te prikkelen, die op deze manier hun shareholder-value zien opgloeien.
Met andere woorden, het lijkt een visionair strategische move, die het bedrijf weer voor jaren tot oogappel van de venture-capitalisten zal maken, maar in feite misschien niet meer is dan een tactische PR-stunt die de winstgevendheid en vitaliteit van de hele branche aantast. Nina Brink weet dat deze aanpak veel geld kost, maar vertrouwt er blijkbaar op dat de concurrentie kan uitroken. Niet omdat World Online een beter bedrijf is (qua service en vooral beveiliging kun je in iedere Amsterdamse kroeg horen hoe ze daar op de rand van de afgrond opereren) maar omdat in een chaotische markt Nina Brink op haar best is, haar netwerk van financiers inderdaad heel breed en strategisch in elkaar zit en het devies `na mij de zondvloed' zo uitnemend past bij haar track-record.

Amerikaans management
Het is natuurlijk toeval, dat afgelopen weken Nina Brink in een TV-programma (Teleac/NOT) als management-coryfee indringend haar visie op de markt, haar bedrijf en haar successen kon etaleren. Ik heb met gekromde tenen zitten kijken, iets meer wetend van de historie en de A.k.a-Brink story. Onvoorstelbaar, dat zo'n hele groep programmamakers nauwelijks cross-referenties heeft getrokken, een paar teleurgestelde aandeelhouders, ex-directeuren of zelfs maar vakjournalisten ten tonele voerde, je krijgt haast het gevoel dat dit een gekochte voorstelling was, met het panel als claque, klappend voor het talent van Nina. Nu wil ik ook best klappen voor haar, Nina is een taai wijfie, slim, flexibel en met het incasserings- en weerstandsvermogen van een looien deur, netwerk-gevoelig, PR-kundig en met zeker een uniek strategisch inzicht in de kuddegeest van de investeerdersmarkt. Of ze gelijk heeft of krijgt hangt natuurlijk in grote mate af van het feit of Internet inderdaad de massa-markt blijvend interesseert (hetgeen ik persoonlijk betwijfel) maar als strateeg is ze tops. Als manager echter, en daar ging dat programma over, heeft ze een reeks mislukkingen achter zich waar zelfs Willem Smit zich niet voor zou hoeven schamen en staat voor mij in de top tien van incompetente people-managers, op gelijke hoogte met Oibibio nono RJ Heijn (en ik moet toegeven dat ook ikzelf nooit de prijs voor de hartelijkste directeur kreeg). Nina is voor haar mensen een kreng, al die mooie verhalen over motiveren en jonge mensen de vrijheid geven staat zo schril in contrast met hoe ik haar ken, dat ik dat programma gerust volksverlakkerij, zo niet gekochte imagebuilding durf te noemen.
Ja, Nina neemt snelle beslissingen maar als je dan met een van haar helden dat verder wilt regelen, komt er nooit iets uit, de overlevende onderknuppels in de Brink-stal zijn jaknikkers. Hoe ze in haar verhalen de drama's bij A-line en eerdere toko's wist te vermijden is meesterlijk, maar ook een blamage voor de journalistiek. Nina Brink is een interessant mens, ik heb haar ook diverse malen op de TV geïnterviewd en ze kan briljante inzichten in de markt etaleren. Haar neerzetten als de menselijke teamleider, de motiverende stimulator, de propagandist van de `Amerikaanse' managementstijl is echter een gotspe van "wie heeft hier de leiding Teleac".

Uitroken
Ik heb het gevoel, dat ondanks de mooie verhalen over 430.000 abonnee's (maar dat is dus per jaar ook maar maximaal een paar honderd miljoen business) er een beetje de klad zit in de aanwas. Als nieuwkomers als A2000 en andere kabelboeren met veel kabaal er toch niet in slagen om substantiële aantallen abonnee's te werven (dat ze enorm blunderen met de dienstverlening, e-mails laten verdampen etc. helpt daar ook niet aan mee) moet het voor clubs als KPN (WXS/PI/XS4All) en World Online ook moeilijk zijn. Natuurlijk, een Internet-abonnee was in de `oude' situatie duizenden guldens waard en men adverteerde, samplede zich wild, maar is de teloorgang van Het Net niet het beste bewijs dat de rek er misschien een beetje uit is.
Nina Brink houdt echter van de doldrieste sprong voorwaarts en draait haar eigen abonnee-markt de nek om met een gratis Internet-dienst. Natuurlijk, ze heeft een Telecom-operator achter zich staan, die een deel van de tikken doorsluist, en het is in Engeland goed aangeslagen, maar waar zit de winst. In een beursgang, dat bewees Dixons in Engeland en misschien speelt dat ook hier mee, maar op lange termijn moet er toch ook gewoon omzet-geld verdiend worden.
Klik-inkomsten blijken virtueler dan werd aangenomen, in de VS zakken de Internet-aandelen wat in, e-commerce blijft de eeuwige belofte, het staat allemaal erg stoer om `gratis' te gaan, maar het lijkt me een gevaarlijk spelletje. Een soort wurgsex, je trapt de stoel weg en hoopt dat je overleeft. Want het risico is er dat de bestaande inkomsten van World Online op korte termijn teruglopen, want gaan alle World Online abonnee's nu ook gratis worden? Het is een goed argument dat je beter de eerste kunt zijn, want ook anderen komen met zo'n gratis dienst en nu is er het PR-voordeel, maar wie garandeert dat de kudde de juiste kant op stormt. Het is volgens mij een riskante move, passend bij de stijl van Nina Brink en in ieder geval weer een argument om de volgende investeerder in de boot te krijgen. Want aan die indruk kan ik me niet onttrekken, iedere paar maanden zien we dat Nina weer een nieuwe financier nodig heeft die in World Online geld steekt. Natuurlijk, de expansieplannen zijn fantastisch, maar hoe staat het met de bottom-line van de operatie, worden de venture-centjes niet gebruikt om de gaatje te vullen. Nina Brink zegt dat ze het langer kan uithouden dan de concurrentie, maar toevallig hebben clubs als A2000 met Chello ook grote plannen en diepe zakken en met Bill Gates als aandeelhouder vast ook een heel lange adem. Nina Brink, op onnavolgbare wijze publicitair in de aanval, heeft voor mij nog het imago van de vraatzuchtige spin in het web, die haar minnaars na de daad opvreet.

Luc Sala


© NetInfo