Aardbevingen en verdere ellende

Insider Column

Twee weken geleden werden we opgeschrikt door een aardbeving in Taiwan. Normaal gesproken lig je daar als Nederlander niet zo wakker van. Taiwan is een behoorlijk eind vliegen, en een aardbeving daar doet de mensen hier niet zo veel.
Voor mensen als wij in de computerindustrie is het een andere zaak. Velen onder ons die goederen importeren uit Taiwan merkten dat plotseling de hele wereld daar stil stond.
Bedrijven waren niet bereikbaar, geen email, fax en telefoon. Door de aardbeving was de infrastructuur zwaar beschadigd. Telefoon en stroomkabels waren afgeknapt, wegen vernield en de gemiddelde Taiwanees had wel wat anders aan zijn hoofd dan een dag later weer naar zijn werk te gaan.
Sterker nog, het grootste deel van Taiwan zat thuis, en probeerde via mobiele telefoons en de vaste landlijnen die over waren, familie, vrienden en kennissen te bereiken. Chinese vrienden van mij, die verbleven buiten Taiwan, zochten elke mogelijke beschikbare vlucht om maar zo snel mogelijk weer in Taipei te komen, om te zien of ze hun familie konden helpen. Een vreselijke ramp voor de mensen die het meemaakten, hun huis, bedrijf, en soms zelfs familie of leven verloren.

Na-beving schaarste
Voor ons was het echter ook een probleem. Het seizoen is pas weer begonnen, en veel bedrijven zijn bezig met hun inkopen voor het laatste kwartaal.
Dit is traditioneel de drukste tijd van het jaar, ook voor de productiebedrijven in Taiwan.
Deze productie is behoorlijk aangeslagen. Er zijn, zelfs nu nog, regelmatige stroomonderbrekingen. Veel productie-systemen zijn beschadigd. SMT lijnen zullen opnieuw moeten worden afgesteld. Onderdelen opnieuw worden uitgezocht.
Er is een geschatte schade van 9.3 miljard US Dollars, oftewel 3,3% van het Bruto Nationaal Product. Er waren ongeveer 2300 doden, en meer dan 100.000 mensen zijn dakloos. Op dit moment gaan de naschokken nog steeds door, na de `big one' zijn er al meer dan 11.200 naschokken geweest. Sommigen daarvan zo ernstig als een behoorlijk zware aardbeving.
Deze reusachtige klap heeft inmiddels al voor schaarste gezorgd in computerland. Geheugen modules zijn duur en moeilijk verkrijgbaar. Add-on kaarten en moederborden hebben de prijsval gestaakt en zijn hier en daar zelfs weer duurder aan het worden.
Er is een hamsterwoede ontstaan onder importeurs. Koop alles in wat je te pakken kunt krijgen, en accepteer elke prijs om maar spullen te krijgen.

Risico-spreiding?
Ik zat vanmorgen te overpeinzen dat wij computerleveranciers eigenlijk een behoorlijk risico lopen. Wetenschappers waarschuwen, dat de huidige aardbeving, met een kracht van 7.6 twee keer(!!) zo sterk was als die in Turkije, maar ook een voorbode is voor nog veel zwaardere schokken, die we in de komende jaren kunnen verwachten. Taiwan, en ook andere aardbevingsgebieden moeten rekenen op regelmatiger, en vooral ook zwaardere bevingen.
Helaas voor ons, zitten de leveranciers voor onze goederen in dit soort streken. Silicon Valley in Californië, bakermat van nieuwe producten, ligt op de St. Andreas breuk. Taiwan ligt ook op een breuklijn. Zuid-Korea heeft een communistische dictatuur aan zijn Noordgrens die doorlopend dreigt met oorlog.
Kortom alle plaatsen waar onze spullen bedacht of gemaakt worden, lopen het risico weggebeefd (slecht Nederlands, maar toch) of weggebombardeerd te worden.
Wat is de lering die we eigenlijk horen te trekken? Ga in een andere business, waar je lokaal je spulletjes kan laten maken?
Misschien. Een andere optie is misschien het risico wat te spreiden. Lever niet alleen producten gemaakt in Taiwan, of in de VS of Korea. Breng een spreiding aan in het product assortiment zodat een lokale ramp in een van je toelevereringslanden niet meteen een ramp voor je bedrijf betekent. Een voorbeeld is Allied Data, wat niet alleen modems produceert in Taiwan, maar ook in Thailand. Spreid je risico, vergroot je overlevingskans.

Rob van Cutsem