Aan de aardbeving in Taiwan gingen een stroomstoring en de rampen in Turkije en Griekenland vooraf. Voor de computerwereld waren dat niet zulke klappen, maar de ramp in Taiwan heeft een enorme impact. De grote chipset-fabrikanten, de grote fabrikanten van PCB's en de grote fabrikanten van kaarten, alles bevindt zich in Taiwan.
Al voor de aardbeving en de naschokken was er schaarste aan diverse componenten, veel vraag en onbekende levertijden. Prijzen waren al gestegen (bij geheugen zelfs verdriedubbeld) en die zullen nu nog hoger worden. De markt reageert zeer snel op schaarste. Of we dat een positieve reactie kunnen noemen lijkt me twijfelachtig, maar dat er een enorm tekort ontstaat is duidelijk. Fabrikanten van kaarten zijn direct aan het inventariseren gegaan wat er nog op voorraad ligt aan chipsets en PCB's en hoeveel backorders nog uitgeleverd kunnen worden om direct weer nieuwe bestellingen te doen bij de chipset- en PCB-fabrikanten. Ook bij hen was het de vraag hoeveel er op voorraad is. Een hoop producten zullen niet binnen afzienbare tijd uitgeleverd kunnen worden.
Begin oktober was de stroomvoorziening nog het grote probleem. Bedrijven krijgen om de 2 uur één uur stroom, kunnen zo de machines niet calibreren en er komt absoluut geen fabricage proces op gang. De stroomvoorzieningen moeten ook worden herbouwd en dit kost natuurlijk ook wat tijd en dat geeft wel aan dat productieproblemen niet een twee drie opgelost zullen zijn. Belangrijker is natuurlijk hulp aan de slachtoffers.
De herbouw zal een hoop tijd en geld kosten. Het geld is er wel, maar de tijd is zoals altijd nijpend. Iedereen zal met de hijgende concurrentie in de nek haast willen maken. Taiwan krijgt van alle kanten hulp aangeboden, ook van China en men doet er verstandig aan die niet af te slaan. Omdat er momenteel niet geleverd kan worden vanuit Taiwan zullen er her en der in Azië andere fabrikanten opstaan, waarvan een deel zich in China zal vestigen. Natuurlijk bouwt men in een paar weken geen fabriek, maar Taiwan zal ook niet binnen een week weer operationeel zijn. De positiefste verwachting is zes weken.
Crisis of redding?
En toch is de aardbeving geen ramp voor de computer-industrie. De laatste jaren zijn de prijzen van geheugenmodules voornamelijk sterk gedaald, zover zelfs dat bedrijven er geld op toeleggen. Alleen de grotere namen hebben de drastische prijsdalingen doorstaan. Nu er een tekort is in de Nederlandse markt gaan de prijzen fors omhoog. Zelfs met hoge prijzen zijn de mensen bereid geheugen te kopen. Natuurlijk legt men niet teveel op voorraad, maar koopt men wat men nodig heeft. Geheugenfabrikanten (90% buiten Taiwan) hebben eindelijk de kans wat geld te verdienen om de verliezen van verleden jaren goed te maken. Tot straks de fabrieken de prijzen gaan verhogen. Nu kan nog worden geput uit eigen voorraad, maar de productie gaat natuurlijk door. De inkopen moeten dan ook gedaan worden tegen de nieuwe prijzen. Indicatie, de prijs van een 64 Megabit chip ligt momenteel op$ 13,50, voorheen was dat maximaal $ 4. Het tijdsverschil is slechts één maand).
Nadelen van schaarste staan weinig in de belangstelling. Zijn eindgebruikers bereid om grote bedragen te betalen of wachten ze liever? De prijzen zullen toch weer moeten gaan dalen? Ook zal het voor gaan komen dat eindgebruikers liever voor 64 MB dan voor 128 MB kiezen, dat scheelt toch weer circa $ 80, en/of op andere componenten gaan bezuinigen.
Als Taiwan klaar is met puinruimen zullen misschien delen van de productie naar andere Aziatische landen zijn verplaatst en zal er nog maanden werk zijn om de backorders weg te werken. Misschien gebeurt er nog een wonder en komt er ergens ineens een hele lading chipsets vrij. Zo niet, dan verlagen we het geheugen toch naar 16 MB. Helaas voor Bill Gates doet Windows 2000 het daar niet mee.
Liesbeth den Hoed