Geluidskaart
PC's worden tegenwoordig niet meer zonder een geluidsoptie geleverd. We spreken nadrukkelijk van een optie, want het sound-aanbod varieert van een in het moederbord geïntegreerde FM-synthesizer tot een volwaardige studio-soundcard. Voor zakelijke toepassingen kan een simpele FM-chip die wat piepjes geeft en een Windows-melodietje speelt voldoende zijn. Voor modern Inter/Intranet-gebruik is dat echter volstrekt onvoldoende. Zeker nu steeds meer vormen van videovergaderen, Internet-telefonie en spraakherkenning gemeen goed gaan worden. Daarnaast worden notebooks en PC's veelvuldig voor presentaties met geluid en als een soort voice-recorder ingezet. Dan is een betere geluidchip een must.
Vroeger stelde de multimedia-PC eisen aan de ingebouwde geluidskaart. Deze specificaties zijn sinds jaar en dag vervallen en elke fabrikant bepaalt zelf wel wat er aan geluidchips in de PC komt. Dat kan aanleiding geven tot flinke teleurstellingen bij de klant. Met name het spelen van spelletjes met surround of 3D-sound en het bekijken van DVD's op de PC wordt niet bepaald een genoegen als de soundchips het laten afweten. Voor enkele tientjes (inkoop) meer staat er vaak een apparaat in het schap dat een stuk beter geluid geeft. U kunt dat ook best `hoorbaar' aan de klant verkopen.
Recording en montage
Een niet onaanzienlijk aantal geluidsamateurs, video-hobbyisten en musici gebruikt de PC als geluidstudio. Daarvoor hoort het systeem dan ook semi-professionele prestaties te kunnen leveren. Daaronder verstaan wij:
Boxjes
Vroeger waren de meeste PC-speakerbosjes gewoon waardeloos. Meer dan het geluid van een transistorradiootje brachten ze niet voort. Het advies was toen: voor goed geluid de geluidskaart aansluiten op een aparte audioversterker met luidsprekerboxen. In de klasse van ¦
100,- tot ¦
250,- is er inmiddels veel veranderd. Daar komt een redelijk tot goed stereo- en/of 3D-geluid uit. Zeker bij de systemen met speakers en een subwoofer (vloer-box), die zijn heel geschikt voor realistische spelletjes en ook wel voor DVD. Ze geven het te verkopen PC-systeem een flinke meerwaarde voor de gebruiker. Goedkopere boxjes en in de monitor ingebouwde speakers zijn doorgaans te beperkt in kwaliteit voor serieuze audio-toepassingen. Datzelfde geldt ook voor de ingebouwde notebookspeakers. In de duurdere speaker-klasse wordt het een afweging tussen een audio-versterker met boxen of de PC-compressieboxjes. Bij deze laatste zitten zeer goede geluidsboxen met helaas een stevig prijskaartje. Voor de liefhebber echter vaak geen bezwaar.
Kabeltjes, headsets
Er is een bescheiden accessoire-markt voor kabeltjes en microfoons. Geluidskaarten werken veelal met de 3.5 mm stereo mini-jack. Om deze op walkmans en andere portable audio aan te sluiten is een stereo 3.5 mm mini-jack audio-kabeltje nodig. Heeft de afspelende of opnemende audio-apparatuur de bekende rode en witte tulpingangen dan is er een verloopje van stereo-tulp naar mini-jack nodig. Let er op dat de kabeltjes niet te kort zijn want van de achterzijde van de PC naar de voorzijde van portable audio en stationaire apparatuur kan al een heel kabeleind zijn. Verder gebruikt een aantal audio- en videosystemen al digitale connectoren voor audio.
De goedkope microfoons die bij sommige geluidskaarten geleverd worden stellen qua geluidskwaliteit en degelijkheid weinig voor. Voor het communiceren achter de PC heeft een goede (spraak geactiveerde) headset de voorkeur. Die houdt de handen vrij en komt tevens van pas bij spraakherkenningspakketten. Losse microfoons zijn voor meerdere zaken te gebruiken, bijvoorbeeld:
Soundware
Onder soundware wordt programmatuur voor het opnemen, afspelen, bewerken en monteren van audio verstaan. In het eenvoudigste geval gaat het om een afspeel-utility, een programmaatje voor harddisk-recording (audio opnemen op de harde schijf) en een simpele Wave-editor. Een stapje verder gaan al de complete audioracks op de monitor. De gebruiker krijgt dan de beschikking over bijvoorbeeld een CD-speler, een equalizer, opnamerecorder en mengpaneel. Vaak ook nog voorzien van fraai vorm geven displays en bedieningselementen. Daarmee verandert de PC in een soort personal HIFI of Disco-installatie.
Aan de top van de soundware zit de software die de PC verandert in een opname recorder met 4 kanalen en volwaardige studio editor. Mixen, versterken/verzwakken, tempo veranderen, ruis wegfilteren, klankveranderingen echo etc., het kan allemaal met de juiste software en goede geluidskaart op de PC. Voor deze toepassingen bestaat een licht groeiende markt. Steeds meer presentatiemakers beseffen dat een goed geluid een must is. Verder komen er naast de traditionele audiofreaks meer video-hobbyisten en muziekliefhebbers die hun eigen geluidjes professioneel willen mixen. Rest nog de software om de gemaakte compositie op CD te zetten of over te spelen naar een ander digitaal medium.
Het verschijnsel MP3 heeft audio op de PC een nieuwe impuls gegeven. Het downloaden van MP3-bestanden van Internet is een ware rage geworden. De PC functioneert daarbij als doorgeefluik naar de MP3-walkmans. Er zijn hier tal van mogelijkheden voor het verkopen van MP3-afspelers, Internet-PC's en bijbehorende software. Daaraan gelieerd zijn de batterijen of accu's voor de MP3-speler, draagtasjes en aansluitkabeltjes.
Drives
Het echt in HIFI-kwaliteit afspelen van audio-CD's op de PC stelt wel enige eisen aan het systeem. Goedkope CD-ROM spelers kunnen niet tippen aan de kwaliteit van een doorsnee audio CompactDisc-speler. Ook de interne afscherming en het geleidingsvermogen van de dunne aansluitkabeltjes laat te wensen over. Een bron van gebrom, ruis en vervorming. Voor audiofielen kan tegen een relatief geringe meerprijs gewerkt worden met betere drives en goed afgeschermde optimaal geleidende kabeltjes. De CD-R en CR-W bieden voor weinig geld de mogelijkheid tot het zelf branden van audio-CD's. Uiteraard loert hier het gevaar van CD's kopiëren voor illegale verkoop. Niet iedereen is echter een piraat zoals de muziekbranche wil doen geloven. Er zijn heel wat hobbyisten die voor eigen gebruik zelf mixjes op CD willen zitten. Een DVD-schrijver biedt aanvullende audiomogelijkheden in de vorm van begeleidende videoclips. Ook kan er in de nabije toekomst een nieuw hoogwaardig DVD-A audioformaat uitkomen. Daar liggen aantrekkelijke perspectieven om de PC als HIFI-centrum te propageren.
Internet
Audio op Internet is niet alleen MP3, er zijn ook radiostations realtime op de Internet-PC te beluisten. Daarvoor is een goede geluidskaart en een snel modem onmisbaar. Er zit een kleine markt in tuner-software voor radio-uitzendingen op Internet. Daarnaast speelt geluid nog de eerder genoemde belangrijke rol bij Internet-telefonie.
De geluidsbibliotheken op CD-ROM hebben lange tijd een kwijnend bestaan geleid. Met de kost van eenvoudig doch qua resultaat professioneel ogende presentatie en video/audiomontage software stijgt de vraag naar goede ingeblikte soundtracks. Iets zelf componeren of goed laten klinken is voor de meeste PC-gebruikers nog niet zo eenvoudig. Monteren met bestaande audio-bouwstenen is een stuk gemakkelijker. Complete soundtracks, knipbare fragmenten en geluidseffecten zijn verkrijgbaar op zowel CD-ROM als CD-A. Een aantal musici en muziek libraries hebben zich daarin gespecialiseerd. Verder zijn er uiteraard ook van het Internet geluidsfragmenten in te laden.
Samenvattend: goed geluid en muziek uit de PC belandt bij dealers nog al eens in het vergeethoek. In vele gevallen onterecht want een goed PC-geluid betekent een belangrijke meerwaarde voor zowel de thuis-PC als de zakelijke PC.
U.S.