next -index- prev

`Dokter massaal online'

De ICT-ontwikkelingen in de medische sector zullen zich een beetje buiten het gezichtsveld van computerdealers afspelen. Na het hobbyisme en wat experimenten van ziekenhuizen en artsenorganisaties worden de zaken momenteel grootschaliger aangepakt, zo bleek op een congres van KNMG en de Erasmus Universiteit in Ede. Ook ziekenhuizen en artsenpraktijken zijn een markt voor projecten.

Het congresthema (`de huisarts en het elektronisch medische dossier') geeft al aan dat ICT bij de medici snel om zich heen grijpt. Zowel de huisarts als de specialist krijgen er mee te maken. Ook een aardig aantal beursstands gaf aan dat ICT-ontwikkelaars brood zien in elektronische geneeskunde zien.
Een belangrijk verbetering zijn in elk geval de elektronische dossiers. Een verbetering voor de onderlinge info-uitwisseling en de leesbaarheid. Geef de arts een notebook en hij kan ineens leesbaar schrijven. Die leesbaarheid is echter een stuk breder dan op het eerste gezicht opvalt. De sleutelbegrippen zijn standaardisering en uitwisselbaarheid. In een EMD worden standaard begrippen, codes en wijze van noteren gebruikt. Dan heeft iedereen het over hetzelfde ziektebeeld, symptomen, behandel-protocollen en onderzoekscodes. Een dergelijk gestandaardiseerd EMD wordt daarmee meteen uitwisselbaar. Niet alleen tussen huisarts en specialist maar ook tussen ambulance, ziekenhuis, EHBO en wetenschappelijk onderzoek. Bijvoorbeeld het opsporen van
bijwerkingen, ziekmakende of risicofactoren en het in kaart brengen van bepaalde ziektebeelden.
Betrouwbare elektronische formulieren, een goede communicatie tussen PC-systemen en het standaardiseren zijn de onmisbare factoren.

Virtueel en op afstand
Over de uitwisselbaarheid van medische gegevens is momenteel veel te doen. Dan vallen er termen als privacy, virtueel en op afstand. Om ongewenst snuffelen of het op straat liggen van medische gegevens dienen EMD's goed beveiligd te worden. De privacy-wetgeving staan samen met het beroepsgeheim garant voor het feit dat zonder de toestemming van de patiënt derden zijn gegevens niet onder ogen krijgen. Voor behandeling en onderzoeken is het echter vaak nodig dat er een aantal gegevens wel bekend worden. Bijvoorbeeld het gebruik van medicijnen, hartproblemen of suikerziekte. Dan komt het begrip virtueel om de hoek kijken. Een EMD is niet een dossier maar kan vele vormen aannemen. Als voorbeeld nemen we het medische paspoort, een soort creditcard met daarop belangrijke gegevens van de patiënt, aan de inschrijfbalie van het ziekenhuis vallen daar alleen de personalia en de verzekeringsvorm op af te lezen. Bij een ongeval op straat ziet de ambulancebemanning direct wat het slachtoffer aan medicatie heeft en aan welke ziekten hij lijdt. De huisarts of specialist heeft toegang tot de relevante voorgeschiedenis. Op afstand gegevens verstrekken is interessant voor zowel de diagnose als hulpverlening. Tele medicine en tele-prescription zijn daarvan de bekendste voorbeelden.

Tele-diagnose en recepten
Telemedicine is een vrije vertaling voor geneeskunde op afstand. De huisarts ziet bijvoorbeeld een verdacht vlekje op de huid bij een patiënt. Via de videocamera, PC en Internetaansluiting verschijnt dit vlekje op de monitor van de huidarts. Hetzelfde kan ook bij ongevallen op
afgelegen plaatsen. Zo kan de chirurg op afstand assisteren bij een gebroken been op een booreiland. Tevens is het mogelijk om laboratorium-zaken online te regelen. In Japan zijn er al toiletten op de markt die de urine van de eigenaar analyseren en zo nodig de resultaten doorseint naar de huisarts. Een andere vorm is het monitoren van de patiënt, het controleren op hartritmestoornissen, epileptische aanvallen etc. Bejaarden en grote groepen (chronisch) zieken kunnen door bewaking op afstand langer zelfstandig thuis blijven wonen.
Het voorschrijven van recepten op afstand is in vele artsenpraktijken al gemeengoed geworden. De arts stuurt vanaf zijn PC het recept online naar de apotheek. Daar vinden dan standaard controles als de dosering plaats. Vervolgens wordt het product aangemaakt of in standaard verpakking afgehaald of thuisbezorgd. De rekening kan direct naar de verzekeraar.

Protocollen en kwaliteit
Een goede gezondheidszorg leeft bij de gratie van de kwaliteit. Het maken van uniforme protocollen kan een belangrijke steun zijn. Een sluitend protocol ondervangt fouten. Iedereen handelt hetzelfde. Een voorbeeld is de ketenwerking. Bij een ongeval handelt de ambulance conform de aanpak van het ziekenhuis (de apparatuur, slangetjes, brancards sluiten naadloos aan). Notebooks bieden ter plekke
informatie over de te volgen handelwijze en zenden de gegevens door naar de spoedhulp. Behandelprotocollen zijn zowel refereerbaar als toetsbaar. Vanuit het EMD kan automatisch bij de diagnose van een bepaald ziektebeeld de therapie gestart worden. De resultaten worden weer teruggekoppeld naar het systeem. Een stap verder gaat de koppeling aan beheer- en managementsinformatiesystemen om de kosten van de gezondheidszorg binnen de perken houden.

PIS
Vroeger waren medische archieven een crime, karrenvrachten papier en foto's. De gezochte status bleek net door een collega geleend of was al enige tijd spoorloos. Elektronische dossiervorming spaart ruimte en vergroot de vindbaarheid. Op een CD-ROM of DVD passen vele dossier compleet met foto's. Het dossier hoeft niet van zijn plaats maar kan online via een terminal worden opgevraagd. Uiteraard is er ook een zekere kwetsbaarheid. Er zullen maatregelen tegen hackers, stroomuitval, brand, wateroverlast, per ongeluk overschrijven en backuppen getroffen dienen te worden.
PIS staat voor Patient Informatie Systemen. Die zijn er tegenwoordig te kust en te keur. Informatiezuilen in de wachtkamers, uw operatie is te zien op CD of DVD van het ziekenhuis en natuurlijk Internet. Voor de betrouwbaarheid van informatie en medicijnen die van het Internet getrokken worden is een waarschuwing op zijn plaats. Alleen betrouwbare gezondheidsorganisaties zijn aan te bevelen. Te veel kwakzalvers menen ook een graantje mee te kunnen pikken.
Anderzijds biedt Internet volop de mogelijkheid om kennis te nemen van nieuwe ontwikkelingen en ervaringen van anderen met ziekten en behandelingsmethoden.

Projecten?
Voor computerdealers is van belang dat zij het systeemwiel niet opnieuw hoeven uit te vinden. De programmatuur en diagnostische systemen zijn gewoon leverbaar. Er komt echter snel een groeiende behoefte aan PC's en randapparatuur om deze medische ICT-applicaties ook te kunnen draaien, CD-jukeboxen bijvoorbeeld. Daar liggen winstgevende projecten op te wachten.

Instituut Medische Informatica, 010-4087050


U.S.
© NetInfo