next -index- prev

NewCONomy, Lost Boys, Say-hello, de AirNET trend

Beursgang of stoelgang: lucht en nog meer lucht, maar het stinkt wel

Volgens de astrologen komt er tussen 4 en 10 mei een grote omslag en ik voel aan m'n water ook wel, dat er iets begint te kraken. Microsoft wil niet schikken, Yahoo rommelt met data, de Nasdaq aarzelt, NewConomy wacht, Nina voor de rechter, telefoon-satellieten kalt-gestelt, de beurs schrikt wakker uit de euforie, wie nog voor de bui binnen wil zijn met z'n IPO moet snel zijn. Dat wil zeggen, de "aardse" Internet-plannetjes, want de mobiele en satelliet-Internet hype begint pas, ik noem dat AirNET.

Waarom die haast, het kan toch alleen maar beter gaan met die NewComedy handel, of is er enige twijfel? Met NewCONomy deze week naar de beurs - zij het op bescheidener schaal dan WOL- mag je je afvragen of wat op de beurs gebeurt geen afspiegeling is van een bredere trend in de maatschappij. Zakkenvullen anno 2000 is een ge-accepteerd tijdverdrijf geworden, sociaal denken laten we aan de fiscalisten over.
Internet is toch de wonderolie van de economie, vooral van de nieuwe economie, horen we tegenwoordig zelfs van politici. Zonder goede gronden, behalve het geloof dat meer beter is en dat informatica gelijk staat aan ingeblikt geluk.
Haast u, haast u, we lopen achter, meer PC's, meer glasvezel, gratis Internet, meer bandbreedte, hoezo monopolies, hoezo luchtbel, hoezo bij-effecten, hoezo BTW-ontwijking, hoezo off-shore, hoezo beheers-BV's, hoezo kennis-kloof.
De heren en dames roepen maar wat, een alternatief als juist een hoger BTW-tarief op digitale virtualia komt niet ter discussie, hoewel daar wel argumenten voor zijn (zie Grondslagen der Nieuwe Economie elders in Dealer-Info).
Anticyclisch investeren is zeker achterhaald, maar dan ook niet klagen als de varkenscyclus van de Internet-branche onverwacht hard doortikt. Als het kasgeld op is en de omzetcijfers weer gaan tellen, de beurskoersen inzakken en de economie onderuit gaat. Ik herhaal het nog maar eens, volgens de astrologen zit er een "Umwertung" aan te komen.
En is het niet de hoogste tijd, de huizenprijzen zijn zeker in vergelijking met de stijgende hypotheeklast ongezond hoog, maar ook politiek is het zwaar weer, de verrechtsing van ons systeem loopt de spuigaten uit. Quasi-veiligheid ten koste van individuele vrijheid, rechtsprincipes als de Habeas Corpus of de basisaanname van onschuld (tot anders bewezen) worden ingeruild voor middeleeuwse praktijken met willekeur qua strafvordering. In Amsterdam zijn er wekelijks razzia's, je kunt worden opgepakt als de burgemeester denkt dat je mogelijk iets fout gaat doen, de ne(wmon)opolies beheersen de beurs, accountants en banken blijken vrolijk mee te jagen op het grote geld, vrijheid is nog maar een pincode lang. Natuurlijk, 763 verbalen op 640 aangehouden automobilisten (bij de RAI, een actie in relatie tot de veiligheid op Rembrandtsplein volgens aartsleugenaar Klaas Wilting) klinkt als een succesvolle politie-actie, maar hoe selectief is er dan gekeken (naar huidskleur, ouderdom van de auto)? Bedenkt nou niemand dat dit als gevolgheeft dat minderheden voortaan niet meer naar het centrum komen? Met als resultaat de terugkaatsende bal van meer terreur.

Neopolie-terreur
Je gasrekening hoger, benzine onbetaalbaar, content leveren op Internet 60 ct per MB, parkeren alleen voor de gelukkigen met een vergunning en magische krachten, maar steekt de overheid de hand in eigen boezem? Welnee, de nieuwe monopolies (neopolies) razen door, en reken daar de te sterk geconcentreerde accountants- en bankmonolieten ook maar bij. Vergeleken met wat de ontijdige en onzinnige privatisering de burger heeft gekost zijn de bon-foutjes van Peper microscopisch, het gebrek aan toezicht en regulatie op IPO-gebied (waar is die Docters van Leeuwen toch mee bezig) kostte de belegger miljarden. Maar ja, eigen schuld, dikke bult, in Dealer-Info had men kunnen lezen dat WOL niet helemaal kits was (en NewConomy c.s. ook niet), waarom zouden de rode regenten zich over iets anders druk maken dan damage-control. Zouden er kamerleden ook in de WOL gestonken zijn, PvdA senator Elske ter Veld houdt wel van speculeren? Maar als dan blijkt dat Zalm en Vermeend dagelijks uren computergames speelden en Zalm nu aan RSI lijdt dan betwijfel ik toch het oordeelsvermogen van de heren, zou het tellen van die zalmsnippen ze naar het hoofd gestegen zijn.
Kameraden, sluit de rijen, laat er nu vooral geen twijfel komen aan het ICT-manna, doe nog maar wat belasting-vrijstelling, maak van Internet-handel echte kaapvaart, ten koste van de tussenhandel, het boekenvak, de winkeliers. Natuurlijk, aan de hand van mooie studies kun je achteraf bewijzen dat het zo goed gaat, maar wie gelooft nog een consul≠tant, het geval Peper bewees zonneklaar dat wie betaalt de uitkomst bepaalt. Zo las ik deze week op de voorpagina van een niet onverdacht dagblad, dat de tax-free verkoop op Schiphol zelfs zonder tax-free veel goedkoper zou zijn dan gewoon in de winkel, de Schiphol-winkeliers namen de BTW voor hun rekening. Nu was het rond 1 april, dus vooruit, maar het volk gelooft het.
Het volk gelooft natuurlijk veel, vooral als je ze vette winsten voorspiegelt. Maar Nina maakte het te bont, je eigen aandelen voor 6 euro wegdoen in december, met de prospectus voor een prijsrange van 23 tot 40 in de maak, en dan een IPO prijs van 43 euro in maart. Tegen 15% van de verwachte waarde? Ze deed het voor de familie, ja en zeker voor de armen ook! Maar speelden de banken en de accountants het spel niet mee? Doet de AEX niet of haar neus bloedt en gaat rustig verder met newCONomy, Chello enzovoorts. En de banken, ja die waren al niet te vertrouwen, ze gaven ook geen steun aan het aandeel, binnen is binnen is het devies van de Bank.
Wie de avonturen van onze Nina de afgelopen jaren een beetje heeft gevolgd moet hebben ingezien dat de Internet-heks nog helemaal niet binnen was. Wie een beetje begreep hoe bijvoorbeeld A-line eigenlijk als oud vuil in de uitverkoop ging en hoe Nina steeds weer nieuwe geldgevers wist te vinden voor haar WOL-creatie had wel in de gaten dat ze steeds op de rand van de vulkaan danstte. Met veel talent, de plannen en visies buitelden over elkaar, steeds trapte er wel weer iemand in. Er was geld nodig voor de expansie en Nina wist ze te vinden, ze paste inderdaad een fraaie puzzle in elkaar met telco's, venture capitalists, de NS (waar bleef die aandeelhouder) en waarom verkocht de TROS haar aandelen (ooit iets van 18%) dan voor een fooi terug aan Nina?
Jammer, maar WOL was niks en is niks, al ligt er nu een mooie berg geld, waarmee de intrinsieke waarde van het aandeel iets van 10 euro is. Maar trouwe abonnees of werknemers zijn er niet meer, ondanks hun geregisseerde en door de media klakkeloos geslikte toneelstukje houdt alleen de hoop op compensatie uit Nina's dikke buidel ze nu bij de les. En WOL op je CV, dat is iets om je voor te schamen.
De minimale stand van WOL op het Internetworking Event, zoals ieder voorjaar en niet dankzij de beursformule een druk bezochte tentoonstelling, onderstreepte precies wat WOL is. Een tweederangs clubje, met zelfs nu nog bijna wekelijks problemen met servers en systemen die plat gaan, op 21 en 22 maart bijvoorbeeld lag WOL met de digitale pootjes omhoog. Geen visie, behalve zakkenvullen en met een PR-beleid dat zo doorzichtig is, dat de voorspelling van de Sandoz commissaris dat het aantal abonnees dit kwartaal verdubbeld is, zonder daarbij de verwachting uit te spreken dat daar nu de klad in komt, bijna als misleiding betiteld kan worden. Nina is te slim geweest, maar niet erg wijs.

NeCON-artist-omy
Toch heeft het WOL-drama die andere newcomer, onder de mediamieke leiding van Maurice de Hond, in eerste instantie niet weerhouden van een IPO. Na de Nasdaq dip op 4 april is het wel weer uitgesteld, maar de stukken liggen er. NewCONomy is bescheidener, geen miljardendeal en op het oog beter opgezet. Een combinatie van kleine Internet-initiatieven, je koopt volgens Smeets van NewConomy een mandje Internet van eigen bodem. Dus minder risico en de multiple van eigen geld (de aandeelhouders staken er vorig jaar 22 miljoen gulden in, dit jaar nog 6 miljoen en er is 48 miljoen bankgeld geleend) naar een beurswaarde van plm 650 miljoen gulden valt wel mee. Het eigen geld wordt in een klap 20 keer meer waard, maar er zijn sterkere staaltjes. Lekker verdienen voor de Hond c.s. maar niet absurd. Maurice zelf, die zoals in een vraaggesprek met ons bleek, in harde guldens niets heeft ingebracht maar zijn inbreng aan het begin als goodwill omzette in aandelen, komt er zo wel het beste af.

Prospectus
Maar net zoals Nina haar streken uit de Newtron-tijd niet bleek te hebben afgeleerd, zo kun je bij newCONomy ook vragen, hoe het met de Hond's eerdere capers afliep. Interview is met moeite in leven gebleven, maar Vendex, Philips als erfgenaam van de Headstart boedel en Arcade hebben de Hond toch allemaal geloosd, terwijl distributie-concept Perfect Partners bij velen in de computer-branche nog voelbare wonden heeft achtergelaten, al geeft Maurice daar desgevraagd de schuld aan M. Abrahams. Z'n periode bij ITT Gouden gids was niet spraakmakend, maar hoeveel jonge honden uit de MCN-kweekschool hebben wat bereikt? De prospectus is te mager op dit gebied, de Hond als trekker wordt te eenzijdig afgeschilderd.
Spelen met andermans centen, daar is media-genie (want in communicatie is ie 'n kei) de Hond ook goed in. Knollen voor citroenen of klopt de rekenarij volgens de neweconomy/venture regels van waardering toch? Kun je de winst op deelnemingen schattenderwijs als winst opvoeren? Zo verschijnt er dan zelfs een paar miljoen winst na een klein jaar NewConomy, maar de fiscus ziet slechts een verlies van 1,5 miljoen.
En natuurlijk, dit keer is het geen samengeraapt zootje, zijn de samenstellende delen van NewCONomy met zorg geselecteerd, waarschijnlijk op basis van hun Y2K-noodvoorraden, bulkt het van talent en is deze IPO dead-sure.
Gedeelde smart is halve smart, maar je kunt het ook zien als een club van slimme regelaars, die bij elkaar zijn gaan zitten, elkaar huizenhoog waardeerden, elkaar daarbij in de ogen van banken en geldgevers "dikker" maakten en dan die deels kunstmatige meerwaarde vertalen in winst t.g.v. niet-gerealiseerde waardestijgingen in een IPO-prospectus.
Ik weet het niet, Maurice z'n track-record als manager is belabberd, bijna zo slecht als van broeder in het net-kwaad Pieper die ook zo'n vangnet-filosofie heeft. Uit iedere mislukking stapt dat soort volk met miljoenen weg, de rommel is voor de achterblijvers, na ons de zondvloed. En dan weer een nieuw netwerkje bij elkaar harken, tussen veel rommel zit vast wel wat goeds, is de gedachte. Maar wie iets verder kijkt (en Lost Boys zitten praktisch bij mij aan de overkant) ziet alleen maar holle kreten en technobabble, geen solide new-economy initiatieven. Jezelf (en liefst zo veel mogelijk sukkels op een Kronan) verhuren als html-vormgever en met bossen opties en andere con-artists een luchtkasteel bouwen is nog wat anders dan een levensvatbaar bedrijf opbouwen. Maar ja, de burger krijgt het breed uitgemeten, de journalistiek heeft ook wat belangetjes nietwaar en wie durft hardop te twijfelen aan prospecti of te vragen hoeveel centjes iemand al veilig gesteld heeft of aan familieleden heeft gegund. Wat dat betreft zou ik wel eens willen weten wat Mossel, een weggelopen NewCONomist, heeft te zeggen. Dat is een 'normale' onenigheid over statutair aan een bestuurder toegekende aandelen, die moesten worden ingeleverd bij vertrek, zegt de Hond.
Misschien dat ze hun prospectus bij de volgende poging nog wat kunnen opleuken en dan ook precies duidelijk maken, wie voor welke goodwill is betaald en hoeveel Maurice er zelf in harde guldens aan heeft bijgedragen.

Is Nederland Internet-kunstig?
Bij dit soort IPO is dat de grote vraag. Mensen verhuren, hardware onderhouden, dat is altijd goede handel maar geen echte nieuwe economie. Zijn er in Nederland ondernemers die werkelijk innovatief iets uit de grond kunnen stampen of zijn ook bij NewCONomy voornamelijk me-too zaakjes opgezet. Nadoen wat elders is gelukt, met veiling.com, Ilse etc etc. wat zijn de echte talenten. We hebben als land in dat opzicht geen traditie, na Radarsoft wist niemand nog internationaal door te breken (of toch maar Baan) behalve in die body-shop opzetjes, in de distributie en ook Maurice moet toch weten dat zelfs Philips in dit opzicht vrijwel alleen maar missers lanceerde. Wat dat betreft is de ervaring van het management team van NewConomy karakteristiek, met CD-I en Web-TV, HeadStart en Scoot. Nadoen is wat we goed kunnen, misschien zelfs efficiŽnter dan in andere landen en met een zeker organisatie-talent, maar innovatie?
Toch roept iedereen dat innovatie moet, dat de kennis-economie de toekomst heeft, maar wat heeft Jan met de Pet aan meer Internet, aan nog meer data en ICT?

Ramkoers
We liggen op een ramkoers met de werkelijke belangen van de burgers, terwijl de kaste der regelaars en ritselaars het denkt te regelen. En dat zeg ik niet vanuit m'n leunstoel, maar de laatste maanden blijkt dat werkelijk iedere interactie met de overheid (en de media) nieuwe corruptie en geregel aan het licht brengt. En dan heb ik het niet eens over de WOL-affaire, de GVB-fraude in Amsterdam, De Digitale Stad of de 30 miljoen die Provinciale Staten van NoordHolland besteedde aan een upgrade van 1000 PC's naar NT. Laat ik het bij de kleine corruptie houden.
Zo kocht ik op 30 maart de winkelresten van Oibibio (leuke kadootjes voor onze relaties op de Dealer-Info Dag), maar zag de volgende morgen verbaasd dat Heijn op de TV toch weer over een doorstart bazelde. Hoe dat zat bleek pas toen woningbouwvereniging het Oosten furieus werd toen ze merkten dat ik de winkel leeg had gehaald. Want het Oosten had, op het allerlaatste moment en de veiling van de Oibibio boedel werd daarmee afgeblazen, zogenaamd alleen de inrichting overgenomen. Maar wel met, en dat blijkt uit de stilgezwegen overname van aanzienlijke voorraden textiel en handel, de bedoeling gewoon door te gaan. Alleen was dat zonder de boeken en esoterica (die ik er razendsnel uit haalde na een deal met de curator) wat onzinnig, niemand komt af op meditatiekussentjes en wierook. De vraag is natuurlijk, waarom de directie van het Oosten zo nodig winkeltje moet gaan spelen, iets waar hun statuten niet van reppen. Is dat misschien omdat de koopprijs van 30 miljoen (plus wat het faillisement van Oininio ze nog extra kost) wel erg veel was voor een pand met krap 3000 m2 verhuurbare ruimte en niemand een huur van 2 tot 3 miljoen uit het pand kan persen? En wat schetst mijn verwondering, toen ik bij het wegrijden van de laatste palletwagen de wethouder van cultuur van Amsterdam met de directie van het Oosten door het pand zag wandelen? Wordt dat vuiltje even weggepoetst en neemt Amsterdam de schande weg? Want hoe anders ontlopen de directie van het Oosten en wethouder Stadig (en de staatsecretaris) zo'n falikante miskoop? Gerommel, corruptie, hoe kun je als ondernemer in Amsterdam dan nog vertrouwen hebben in de gemeente of instituties als woningcoŲperaties. Tenzij je Albert Heijn heet natuurlijk, die krijgt de beste plekjes, dicht bij de yuppen-concentraties. Wil je als computerzaak daarentegen een parkeervergunning hebben, dan is de wachtlijst een paar jaar en moet je maar het wao-risisco dragen als je mensen met 30 kg monitoren gaan slepen. Of niet, want Cisco krijgt nu wel parkeerplaatsen, maar die zijn dan ook groot en hip, je kunt als minister natuurlijk geen uitzondering maken voor een computer-dealertje? Commissaris-plaatsje, mevrouw Jorritsma? Of gaat u al met Nina Brink in Aspen skieŽn?

Luc Sala


© NetInfo