next -index- prev

DOJ vs Microsoft: schuldig

De rechter heeft Microsoft definitief schuldig bevonden aan monopolie-misbruik, maar wat is de prijs die Microsoft volgens rechter Jackson moet gaan betalen?

De onderhandelingen over een eventuele schikking in monopolie-zaak tegen Microsoft zijn begin april gestopt. Er bleef rechter Thomas Penfield Jackson vervolgens niets anders over dan zijn voorlopige uitspraak dat Microsoft schuldig is aan misbruik van monopolie-macht in een definitieve uitspraak om te zetten. De volgende stap is een veroordeling waar Microsoft vervolgens tegen in beroep kan gaan.
Maar de beurs reageerde wel met een forse koersdaling. Microsoft werd in een dag $160 miljard minder waard. Over enkele maanden komt de rechter met een vonnis, het procederen over de strafmaat (die kan leiden tot gedeeltelijke opsplitsing in `baby-Bills' zoals bij AT&T) kan zich vervolgens nog jaren voortslepen.
De door de rechter aangezochte bemiddelaar Richard Posner heeft geen compromis kunnen bewerkstelligen tussen Microsoft en het Department of Justice dat het softwarebedrijf namens 19 deelstaten aanklaagt wegens monopolie-praktijken en machtsmisbruik. De rechter deed al in november de toch verrassende (voorlopige) uitspraak dat Microsoft een monopolie bezit (niet erg) en ook heeft misbruikt (wel erg). Vervolgens begonnen achter gesloten deuren de onderhandelingen die uiteindelijk niets hebben opgeleverd. Bill Gates liet weten dat Microsoft een eerlijk, redelijk compromis voorstond maar dat de overheid concessies eiste die Microsoft niet met de aanklacht kon rijmen. Het DOJ speelt de zwarte piet terug en zegt dat ze op de categorische onwil zijn gestuit van Microsoft dat bij elk voorstel met een onwerkbaar tegenvoorstel kwam.
Direct na het vastlopen van de onderhandelingen kwam de rechter in een 43 pagina's tellende brief met zijn definitieve bevindingen. De uitspraak luidt dat het softwarebedrijf zijn monopolie heeft beschermd en proberen uit te bouwen naar andere markten (vooral de browser-markt) met handelsmethoden die wel degelijk in strijd zijn met de anti-trust wetten. De kern van de zaak blijft de oude aanklacht dat Microsoft met het integreren van de Internet Explorer in Windows de browser van Netscape bewust uit de markt heeft willen drukken. Dat betitelt de rechter illegaal. De emails bewijzen dat het primair om het kapot maken van Netscape ging en niet, zoals Microsoft altijd zegt, om een software-innovatie die ten goede komt aan de consument.Het beruchte gesprek waarin Microsoft Netscape een voor hen ongunstige marktverdeling voorstelde ziet de rechter als een duidelijk poging een monopolie te vestigen. Opvallend in de uitspraak is dat het afdwingen van exclusieve contracten met PC-fabrikanten (die mochten geen Netscape of andere met Microsoft concurrerende software meeleveren, onder het dreigement geen Windows meer te krijgen) minder op de voorgrond treedt. Bij de getuigenverhoren kwamen er diverse bedrijven klagen over dit soort praktijken. Dat Microsoft exclusieve contracten afdwong krijgt van de rechter geen schoonheidsprijs maar illegaal is het niet. Het voedt echter wel de algemene conclusie dat het softwarebedrijf en er in het algemeen een agressieve en de vrije handel belemmerende praktijk op na houdt. Daarbij spelen ook kwesties als het hoog houden van de prijzen en het bevoordelen van sommige afnemers. Dat Microsoft zijn marktpositie heeft ingezet om Netscape Navigator weg te drukken is zonneklaar. Dat vindt de rechter ook van de dreigementen aan het adres van Intel en Apple om niet door te gaan met ontwikkeling van concurrerende multimedia-software. Tot slot heeft Microsoft de ontwikkeling van cross-platform applicaties (Sun's Java) gefrustreerd door zelf met een Java Virtual Machine te komen die alleen op het Windows-platform draait. Dat was in de ogen van de rechter ook niet zomaar een welkome alternatieve technologie maar een bewuste poging om ervoor te zorgen dat Java-ontwikkelaars alleen maar de Microsoft Virtual Machine zouden distribueren.
Met deze uitspraak en over pakweg een half jaar het vonnis is het eind van de zaak zoals gezegd nog lang niet in zicht. Veel volgers verwachtten dat het vonnis zal uitdraaien op gedwongen maar niet echt ingrijpende opsplitsing waarover jarenlang door-geprocedeerd kan worden. Microsoft wil gedwongen opsplitsing in bedrijven voor besturingssysteem, kantoor-toepassingen en Internet-software koste wat kost voorkomen. Het zat de laatste weken meer op de lijn van een gedeeltelijke vrijgave van de Windows-broncode.
Een woordvoerder kondigde aan dat men tegen elk vonnis in beroep zal gaan, ongeacht hoe dat uitvalt. `De uitspraak kwam niet onverwacht. We geloven echter dat het rechtssysteem uiteindelijk in ons voordeel zal beslissen en dat de uitkomst zal zijn dat we in staat zullen blijven om innovatieve producten te ontwikkelen.' Men wil ook een versnelde behandeling aanvragen zo gauw de rechter met zijn vonnis komt om snel in beroep te kunnen gaan. Gates zei overigens dat Microsoft de onderhandelingen wel weer wil voortzetten. Ook het Departement van Justitie is daartoe bereid maar blijft bij het uitgangspunt dat Microsoft een straf moet krijgen die echt effect heeft. Daarbij zou dan ook schadevergoeding kunnen komen voor partijen die de afgelopen jaren teveel denken te hebben betaald.
Het is afwachten of de rechter dat een drastische maatregel als opsplitsen zal besluiten. In de onderhandelingen van de afgelopen maanden schijnt dat niet echt een optie te zijn geweest, de rechter lijkt eerder aan een `gedragsverandering' te denken waarbij de vraag is wie dat dan gaat controleren. Microsoft zal een zich jarenlang voortslepend proces niet slecht uitkomen. De afgelopen twee jaar heeft, op wat negatieve publiciteit na, niet echt onder de rechtszaak geleden. Dat de koers nu wel plots met 14% inzakte is verrassend. Men hoopt wellicht ook op een overwinning van George Bush jr. bij de presidentsverkiezingen in november. Met een republikein in het Witte Huis komt er een nieuwe ploeg op het ministerie van justitie dat mogelijk wel oren heeft naar een schikking waar Microsoft mee kan leven.

R.N.


© NetInfo