Batterijen
Nog altijd gebruiken de meeste consumenten gewone wegwerp-batterijen voor hun
walkman, MP3-speler, palmtop, elektronische agenda, fotocamera, flitser,
afstandsbediening of game-computertje. Alleen bij mobiele telefoons en andere
draadloze telefoonunits, digitale fotocamera's, notebooks en professionele
portable AV-apparatuur is er sprake van accu's.
Aan batterijen valt redelijk goed te verdienen. Bij de standaardtypen (AA 1.5
V, AAA 1.5 V en PP3 9 Volts block) valt een goede omzet te verwachten. Met
name als deze in attractieve voordeel-verpakkingen worden aangeboden. Een
ideaal kassakoopje. Belangrijk is de keus tussen goedkope en wat duurdere
chemische batterijen die flink wat langer meegaan. Steeds meer
batterij-fabrikanten komen met long-life Alkaline en aanverwante high-capacity
typen. Consumentenelektronica springt doorgaans allesbehalve zuinig met de
capaciteit van batterijen om. Het is zaak de consument ervan te overtuigen dat
een krachtiger type echt langer meegaat. De apparatuur valt ook minder snel uit
en op de keper beschouwd is een duurdere batterij waarschijnlijk voordeliger
dan het steeds weer moeten aanschaffen van de goedkopere typen. Zorg verder
voor een aantrekkelijke opstelling van het batterij-assortiment. Het zijn echt
van die producten waarvan de koper op het laatste moment denkt: `He, die kan ik
ook nog wel gebruiken.'
De minder gangbare typen chemische batterijen zijn een lastiger product.
Knoopcellen gaan nog wel wat betreft prijs en het assortiment dat op voorraad
gehouden dient te worden. Speciale high-capacity batterijen zijn daarentegen
duur en worden veel minder gevraagd. Het is alleen nuttig dat type te voeren
als u ook consumentenelektronica in het assortiment heeft dat deze stroomcellen
gebruikt.
Bij de chemische batterijen heeft de consument zeker oog voor het milieu.
Inzamelacties door de winkelier worden daarbij op prijs gesteld. Niet iedereen
is immers thuis als de chemiekar van de gemeentelijke afvalverwerking voor de
deur staat.
Oplaadbare batterijen: accu's
Oplaadbare batterijen, voor het gemak verder accu's genoemd, bieden een aantal
belangrijke voordelen t.o.v. chemische stroomcellen. Ze zijn bij veelvuldig
gebruik een stuk goedkoper. Kwantitatief gezien is de schade voor het milieu
kleiner. Met name NiCd-cellen zijn behoorlijk schadelijk voor het milieu. Ze
gaan echter wel 1000 maal langer mee als gewone Alkaline-batterijen.
Accu's kunnen ook hogere prestaties leveren dan batterijen, omdat ze de stroom
niet eerst chemisch hoeven op te wekken maar direct uit de beschikbare voorraad
kunnen aftappen. Een ander voordeel is dat de accu als een solide onderdeel van
het apparaat ontworpen wordt. Dat vermindert de kwetsbaarheid van het
batterij-compartiment en heeft voordelen voor de vormgeving.
Tot zover allemaal mooi en comfortabel doch er kleven ook een aantal nadelen
aan het gebruik van accu's. Een aantal van de nadelen zijn echter weer
interessant voor de omzet
van de dealer.
Een groot nadeel van accu's is de diversiteit in uitvoering. De interne
stroomcellen zijn weliswaar vaak hetzelfde maar het omhulsel is dikwijls totaal
anders. Tal van fabrikanten van consumenten-elektronica willen dat de kopers
alleen accu's van het eigen merk gebruiken. Ze zorgen er daarom voor dat de
afmetingen, plaats van de contacten en vergrendeling of kleur net even anders
zijn. Andere accu's passen dan lekker niet. Lastig en veelal prijzig voor de
klant, maar aardig voor een dealer die als enige dat accutype kan leveren.
Natuurlijk zijn er ook third-party accumakers die voor allerlei merken en
apparaten accu's maken. Met name voor gangbare CE-apparatuur zoals
GSM-telefoons, walkmans, digitale fotocamera's is veel alternatief accu-spul
beschikbaar. Bij dezelfde capaciteit doorgaans ook nogal eens een stuk
voordeliger.
Een tweede nadeel van de accu is dat die plotseling ineen kan storten. Bij
chemische batterijen loopt het vermogen langzaam terug. Bij accu's is er een
kritische restcapaciteit die nog net voldoende is om te alarmeren dat het nog
hoogstens enkele tientallen seconden tot een minuut goed gaat. Lastig als je
geen reserve-exemplaar bij je hebt. Gelukkig komen er steeds meer accu's met
een duidelijke laadindicatie zodat de gebruiker snel kan zien hoeveel
capaciteit hij nog over heeft.
Het derde nadeel is de prijs. Met name de krachtiger accutypen zijn een stuk
duurder dan een gewone batterij. De consument zal terugschrikken voor de
aankoop als die niet overtuigd is van het extra rendement of daarover goed
wordt voorgelicht.
NiCD, MiMH en Lithium-ion
We laten de loodaccu hieronder verder buiten beschouwing. Dit is eigenlijk een
chemische stroomcel en voornamelijk in gebruik als voeding voor zware draagbare
apparatuur en noodstroom van de autoaccu. Er zit wel handel in kabeltjes voor
aansluiting op de sigarettenaansteker in de auto.
Het oudste accutype is de NikkelCadmium (NiCd)-cel. Een relatief goedkoop
accu-type dat geschikt is voor een brede range elektronica. Aan NiCd kleven
enkele bezwaren. De stroomcapaciteit bleek na enige tijd door een
geheugeneffect terug te lopen als de batterij steeds bij
een nog flinke restcapaciteit al weer opgeladen wordt. Voorbeeld: een batterij
die telkens bij een 40%-restcapaciteit wordt opgeladen geeft op den duur nog
maar 60% van de capaciteit af.
Verder bleek NiCd ongeschikt voor echt energie slurpende
consumenten-elektronica als notebooks, digitale foto- of videocamera's en
draadloze telefoontoestellen. NiCd bleek ook gevoelig voor heetlopen bij het
laden (gasvorming vernielt de cellen), fluctuaties in de output (o.a. bij het
gebruik van flitsers). Een NiCd-accu mag ook nooit geheel leeg getrokken worden
anders gaat deze stroomcel kapot.
De huidige NiCd-generatie heeft minder last van de genoemde problemen. Toch is
NiCd duidelijk op zijn retour en wordt eigenlijk alleen nog toegepast bij
goedkopere consumentenelektronica, GSM-toestellen en echte professionele
apparatuur met peperdure accu-units.
MetaalHydride accu's (NiMH) zijn de opvolger van NiCd-©cellen. De NiMH-accu is
iets duurder maar levert een beduidend hogere capaciteit en is minder
schadelijk voor het milieu. Ze worden onder meer gebruikt voor draagbare
audio-apparatuur, digitale fotocamera's, notebooks, GSM-telefoons. Er zijn
diverse leuke combinaties te maken met een geschikte lader, bijvoorbeeld een
setje met vier AA-cellen. Een kassakoopje van minder dan fl.50,-.
Het krachtigste (en duurste) type accu is de Lithium-ion. Dit type wordt met
name gebruikt bij de duurdere notebooks, digitale videocamera's, sommige
draadloze telefoons en professionele portable apparatuur. Een uitstekende accu
met hoge capaciteit en weinig slijtage. Alleen schrikt de geachte klant zich te
pletter bij het horen van de prijs die al gauw een paar honderd gulden is.
Vooral
de eigen merk Lithium-ion batterijen zijn in dit verband berucht. Vaak ook nog
eens omdat een accu bij een eerder aangeschaft product veelal niet op diens
opvolger blijken te passen. Boze tongen beweren hier wel eens dat de fabrikant
zo meer op de accessoires verdient dan op de consumentenelektronica zelf. Ook
hier liggen dus kansen voor de dealer met een third-party assortiment. Nogal
wat third-party leveranciers bieden net iets krachtiger Lithium-ion accu's
tegen een lagere prijs aan.
Acculaders
Zonder een geschikt oplaad-apparaat heb je als consument weinig aan een accu.
Ook de wereld van de opladers is echter heel divers. Als eerste dient het
laadapparaat geschikt te zijn voor het type accu. Dit geldt zowel voor de
verschillen tussen NiCd, NiMH en Lithium-ion als de fysieke afmetingen, de af
te geven laadstroom en de plaats van de laadcontacten Vroeger was er een
strenge scheiding tussen opladers voor NiCd en NiMH. Tegenwoordig is dit een
kwestie van het omzetten van een schakelaartje. Lithium-ion accu's hebben
daarentegen wel een eigen oplaad-apparaat nodig!
Een ander punt is hoeveel accu's er tegelijk opgeladen kunnen worden. Bij AA of
AAA-cellen zijn dat er meestal vier tegelijk, bij een 9 Volts blok twee. Er
zijn ook laadapparaten die een groot aantal verschillende ronde en blokcellen
tegelijk kunnen opladen. Die noemt men universele acculaders.
Het spreekt vanzelf dat de oplader een geschikte laadstroom moet kunnen afgeven
(zie hiervoor de specificaties van de fabrikanten). Third-party fabrikanten
zorgen ervoor dat units over verschillende laadcontacten beschikken om zoveel
mogelijk accu-uitvoeringen te kunnen bedienen.
Wat het laden zelf betreft kan er onderscheid gemaakt worden tussen:
Netvoeding
Tot slot de netvoeding of netadapter, doorgaans in de vorm van een
transformator-stekker met speciaal aansluitkabeltje. Afhankelijk van het
apparaat en de fabrikant wordt zo'n gegoten stekker wel of niet meegeleverd.
Wordt er geen voeding standaard meegeleverd dan ligt hier een
verkoopmogelijkheid voor de dealer. In huis is een netstroomvoeding altijd
goedkoper dan accu's of batterijen. Een ander punt is dat voedingen door
stroomfluctuaties kunnen slijten en de aansluitsnoertjes nogal eens kapot gaan.
Als dealer kan je, om het assortiment binnen de perken te houden, beter
inzetten op meer universelere netvoedingen. Dat wil zeggen voedingen die
verschillende soorten laadstromen kunnen afgeven en over diverse soorten
verloopkabeltjes beschikken. Bovendien zijn third-party universele voedingen
vaak een stuk goedkoper dan de gegoten netstekker van een merk.
Zonnecellen
Voor het buiten- en veldwerk zijn kleine compacte zonnecel-blokken in opkomst.
Vroeger moest men toch een flinke batterij zonnecellen en flink wat zonneschijn
hebben om voldoende stroom te kunnen opwekken. Tegenwoordig zijn celletjes ter
grootte van een postzegel en gewoon daglicht al voldoende voor organizers,
calculators en zelfs sommige audio-afspelers. De levering van
zonnecel-voedingen staat nog een beetje in de kinderschoenen. Onder andere
Conrad Electronics levert inbouw-units. Een enkele fabrikant bouwt een
zonnecel-paneeltje al standaard in.
Stroom vormt de levensader van de moderne consumentenelektronica. De dealer kan
een aardige nevenrange creëren voor het voeden via batterijen, accu's of
netstroomadapters. Een aantrekkelijke combinatie van extra service aan de klant
en het verhogen van de kassa-omzet.
Conrad Electronics, 053-4283075;
Macrolux, 0294-430596;
Plasmans Verkoopmij, 013-5350200