Netperikelen: muziekpiraterij, stammenstrijd en privacy

In deze aflevering aandacht voor uiteenlopende `netperikelen'. Kan de muziekindustrie wel inpakken als gevolg van de piraterij? Hoe moet het met de stammenstrijd tussen (lokale) omroepen en Internet-providers? Is de privacy op het Web nog steeds in het geding?

Napster
Internet-piraterij is de muziekindustrie al jaren een doorn in het oog. Eerst ging het nog om eenvoudige WAV-bestandjes maar sinds de komst van MP3 is de boot aan. Iedereen kan zo de nieuwste nummers in CD-kwaliteit verspreiden en van het Web trekken. Een aantal rechtszaken tegen makers van MP3-spelers (Diamond) leidden voor de muziek-lobby tot niets. Fabrikanten van MP3-spelers zijn niet schuldig aan het stimuleren van verspreiding van illegale kopieën, ze introduceerden slechts een nieuw opslagmedium. Napster doet inmiddels een nieuwe duit in het piratenzakje. Het gratis programma van de student Shawn Fanning combineert op listige wijze MP3-muziek met een zoekmachine annex super-catalogus en chat-groepen. Naast de angst voor inkomstenderving speelt bij de muziekbranche ongetwijfeld ook jaloezie een rol. De platenbonzen hadden dit zelf moeten bedenken: een programma dat afnemer en producent van muziek samenbrengt zonder de tussenkomst van een duur distributiekanaal. Lagere distributiekosten, hogere marges en aantrekkelijker prijzen kunnen de tanende muziekbranche nieuw leven inblazen.
Helaas, de firma Napster was de muziekindustrie net voor en geeft nu Internetters op grote schaal gelegenheid tot het illegaal kopiëren en uitwisselen van muziekstukken in MP3-formaat zonder dat er een haan naar kraait. Napster is een rage geworden waarbij inderdaad massaal de auteursrechten ontdoken worden. In de VS stapte de belangenvereniging van de muziekindustrie (RIAA) naar de rechter in de zoveelste poging om de Net-piraterij in te dammen. Napster is echter ook niet van gisteren. Het bedrijf stelt zich gewoon op als verzamelplaats voor muziekliefhebbers. Net zoals het de PTT of een koerier niet verweten kan worden dat illegaal spul verstuurd word, beroept Napster zich op de privacy, net zoals providers die niets kunnen/willen doen aan illegale handel op web-sites van abonnee's. Napster stelt dat kopiëren en verspreiden van illegale MP3-files een zaak is van het individu waar een aanbieder van infrastructuur niet verantwoordelijk voor is. De rechter moet die individuen maar aanpakken. Dat is overigens verre van eenvoudig. Uit de warboel van virtuele muziekcafés, chat-groepen en de zoekmachine zijn MP3-files direct te downloaden, site-bezoekers en chatters blijven anoniem en wie MP3-files aanbiedt is niet te achterhalen. Er zit overigens wel beweging in de zaak. De popgroep Metallica heeft Napster voor de rechter gehaald en in Duitsland is AOl/Compuserve door een rechter al wel aansprakelijk gesteld voor illegale praktijken van abonnee's.

Stammenstrijd
Mega-fusies tussen providers, uitgevers, broadcasters (AOL/Time, Telefonica/Endemol, UPC/SBS) halen de krant. Minder bekend is dat zulks op lokaal/regionaal niveau ook speelt. Lokale radio- en tv-zenders merken dat het Web, naast een distributiekanaal, ook een interessante optie wordt om nieuws en reclame te verspreiden. Zoals gewoonlijk gunt men elkaar het licht in de ogen niet. De een meent de ander te moeten opslokken of de kabel voor diens neus weg te kapen. Kortom een stammenstrijd. Daarbij wordt maar al te vaak uit het oog verloren dat men ook gezamenlijke belangen heeft. Het gezamenlijk gebruik maken van de distributiemedia en content-faciliteiten kan de exploitatiekosten aanmerkelijk drukken. En geld in overvloed hebben dergelijke kleine broadcasters zeker niet. Op de achtergrond proef je natuurlijk altijd de angst voor het verlies van de eigen identiteit, de voornaamste drijfveer om op regionaal niveau te opereren. Die kan op het Web best behouden blijven in de vorm van een eigen programmasignatuur, station-ID's, bumpers, leaders.

Privacy
De privacy op Internet komt steeds meer in het geding. Daar zijn diverse redenen voor aan te wijzen:

Het volgen van surfgedrag kan geld opleveren. Waarvoor interesseert die surfer zich eigenlijk, is het niet mogelijk om op basis van het site-bezoek een gepast reclame-aanbod te genereren? Daar kunnen zowel de tussenpersonen als adverteerders aan verdienen.
Van de zijde der moraalridders is het eveneens wenselijk om surfers die zich met sex-sites, kinderporno, verdachte nieuwsgroepen etc. bezighouden over het Net te kunnen volgen.
Justitie en de belastingdienst willen graag meer weten over uw criminele contacten en zwarte fiscale escapades.
Riooljournalisten duiken in de emails van hoogwaardigheidsbekleders. Wellicht declareert hij/zij wel dubbel of worden er SM-sides bezocht, altijd bruikbaar voor roddels en achterklap.
Bedrijfsspionage en chantage door concurrenten.
Het kraken van creditcards en bankrekeningen door hackers die uit zijn op eigen gewin.

Het antwoord op privacy-lekken bij Internet-verkeer is encryptie. Niet dat dat 100% veiligheid geeft maar het houdt de gelegenheid-snorders, ongewenste reclameboodschappen, marketeers en minder high-tech uitgeruste justitie- en belastingambtenaren van het lijf. Er ontstaan heftige discussies over de zogenaamde volgcultuur. Ruimdenkenden vinden dat dat helemaal niet kan. Het in kaart brengen van het surf- en geldopname-gedrag van de burger dient bij de grondwet beschermd te worden. In geval van een mogelijke tracering is de encrypting aangewezen bescherming. Ordehandhavers en regeringen zijn daar geen voorstander van. Het belemmert de opsporing van verdachten, criminelen of terroristen. Big Brother is watching voor uw eigen bestwil is hun devies. Er dreigt zelfs vervolging voor fabrikanten van encrypting-software.
En dan is er nog de kwestie van werkgevers die zich met het surfgedrag van hun werknemers willen gaan bemoeien. Geen chatten of on-line-sex in de baas zijn tijd. Vakbonden zijn daar mordicus tegen. De werknemer aanspreken op de eigen verantwoordelijkheden is veel belangrijker dan rigide controle. En was het trouwens niet de werkgever die zo graag een Intranet en Internet wou? Kortom de privacy op het Net is nog volop een heikele kwestie. Voor dealers ligt hier nog een leuk marktje voor encryptie en anti-monitoring software.

Web-journalistiek
Verandert de reporter van weleer met notitieboekje en pen in een uitgezakte Internet-speurder met rode oogjes? Het is een feit dat informatie voor de oplettende journalist soms eerder op het Net staat dan op papier. Wie wat intelligente agents inzet en zijn site-zaakjes kent kan primeurs wegslepen. Internet brengt verandering teweeg bij de pers, bijvoorbeeld:

Een bliksemsnelverspreiding van het nieuws via email, nieuwsgroepen, web-pagina's.. In enkele seconden ligt het nieuws vanuit Amsterdam in Tokio en omgekeerd.
Het beschikbaar komen van intelligente zoeksystemen die gericht informatie kunnen selecteren en ophalen. Journalisten hoeven niet overal meer zelf bij te zijn. Het wordt slechts een kwestie van intelligent het Net bevragen.
De mogelijkheid tot het monitoren van Internet-verkeer van derden. Dat is heel interessant want een plus een wordt dan al gauw drie. Zijn er bijvoorbeeld geruchten over een aanstaande fusie en de journalisten nemen op het Net een toenemend data-verkeer tussen de betrokken officials waar dan zou het wel eens waar kunnen zijn.
De beschikbaarheid van Internet-edities van bekende kranten en tijdschriften. Het is geen ramp meer als er net na de deadline belangrijk nieuws komt. Gewoon op de Web-editie zetten die heeft geen deadline.
De toenemende verspreiding van digitaal beeld (foto's en streaming video). Dankzij snelle compressie- en decoding technieken flitsen foto's en videoclips bijna net zo snel als gewone e-mails de wereldbol over.
De toenemende concurrentie van de traditionele nieuwsbladen met TV en radio-zenders. De kranten en bladen willen ook massaal het Net op en met videojournaals aan de slag.

Wat er overeind blijft van het oude beroep van journalist is het belang van de integriteit en nauwkeurigheid. De inhoud, actualiteit, na-trekken van feiten, timing en distributie via de juiste kanalen blijven een kwestie van journalistiek gevoel. Daarnaast blijft uiteraard het begrijpelijk maken van de boodschap een punt. Internet stelt nog extra eisen aan deze vaardigheden. Een zogenaamde Canard of andere mis-informatie is voordat je het weet zo wereldwijd verspreid met alle gevolgen van dien. Ook de opmaak van Internet-berichten vergt een nog meer to-the-point aanpak, geen lange verhalen maar korte leadertjes die tot doorklikken moeten uitnodigen.
Een geheel nieuwe ontwikkeling zijn de nieuws-updates via GSM, palmtops of andere draagbare Web-apparaatjes. Hierop begint een wereld voor korte nieuwsflitsen te groeien.

http://www.napster.com, http://www.macster.com

U.S.