De KPN is een van de grootste bandbreedte-aanbieders in Nederland. Op kosten van iedereen is een netwerk van kabels tot aan individuele woningen aangelegd, ISDN en nu ADSL worden over de telefoonstructuur uitgerold. Deze oude structuur zal niet voldoende zijn voor nieuwe, zwaardere toepassingen. Voor draadloze telefonie zijn overal antennes geplaatst, de KPN had wat dat betreft de voorspong en geen last van dwarsliggende gemeentes. Zo'n Ben heeft nog 220 aanvragen voor antenne-installaties bij gemeentes liggen. In de begintijd van de TV was Nederland in no time bezaaid met antennes dei vervolgens wwer in de ban werden gedaan door de gemeenten. Een antenne op het dak was niet meer nodig, de antenne-kabel deed immers zijn intrede, mar de radio-onvnagtwas er er minder mee. Ingenieurs verschenen als kabel-goeroes op inspraakavonden en congressen om het volk met technische termen om de oren te slaan.
Wollige bandbreedte
De goeroe van toen heeft plaats gemaakt voor de
Internet- en kabel-goeroe van nu. Maurice de Hond heeft het geloof
in zijn eigen Internet-ideeën tot aan de beursgang overeind gehouden,
Nina had dat voor de beursgang al niet meer.
Via de ether kan, vooral bij straalverbindingen
heel grote informatieoverdracht plaatsvinden. Antennes, ook schotels, komen dan
ook steeds meer terug in het landschapsbeeld.
De rol van de gemeentes is bij de mobiele
telefonie eigenlijk precies gelijk aan enkele decennia terug. Eerst wordt het
plaatsen van antennes toegestaan en dan gaan ze steeds meer dwars liggen. Ze
zorgen er zelfs hier en daar voor dat masten weer afgebroken moeten worden,
schroeven de prijs van vergunningen op en laten aanvragen weken in de la
liggen. Het gevolg is dat de concurrenten van KPN nog verder op achterstand
worden geplaatst. Geen antenne’s betekent geen goede dekking. Deze mobiele
maatschappijen weten als geen ander dat we pas aan het prille begin staan van
de mobiele toekomst.
Veiling bandbreedte
De veiling van nieuwe GSM-frequenties in de
ether is voor de overheid volgens de kranten een `goudmijn'. In Engeland
leverde dat de schatkist 85 miljard gulden op. Telfort, Ben, Dutchtone,
Libertel en KPN hebben al eens 1,8 miljard gulden opgebracht voor een stukje
papier. In regeringskringen wordt al rekening gehouden met een nieuwe record-opbrengst
van ruim 20 miljard gulden. In Italië rekent men op tenminste 27 miljard
gulden, in Duitsland wordt over 100 miljard gesproken. De UMTS-frequenties
zijn over vijf vergunningen verdeeld die alle bestemd zijn voor landelijk
gebruik, ze worden per stuk aan de hoogst biedende verkocht. Er schijnt bij het
bedrijfsleven grote belangstelling te zijn voor een vergunning. maar hoe
bestaat het dat een overheid een akte kan maken met daarop de indeling van een
bepaald frequentie-gebied en dat vervolgens tegen elk willekeurig bedrag
kan (en mag) verkopen aan de hoogst biedende? Staat deze verkoop van ‘lucht’
niet haaks op het beleid dat de regering zo graag laten blijken van pal achter
Internet te staan en iedere inwoner de mogelijkheid van een aansluiting te
geven? De hoogst biedende partij betaalt zakken vol geld voor het recht om de
lucht te mogen gebruiken. Die zal tevens het meeste winst willen maken. Al die
miljarden in de staatskas zullen niet bijdragen aan een evenwichtig digitaal
beleid. Staatssecretarissen en ministers roepen allemaal graag dat Nederland
zich in snel tempo tot een informatiesamenleving ontwikkelt waar iedereen van
kan profiteren. Gezien wat men hoopt te vangen voor de frequentie-indeling
voor lucht-bandbreedte, klopt dat als een bus. Kennelijk is het nog niet
doorgedrongen dat mobiele telefonie en de verkoop van rechten om bepaalde
bandbreedtes voor de derde generatie mobiele telecommunicatie te mogen
gebruiken nauw verband houdt met Internet en toekomstige digitale
ontwikkelingen. In nota's en advertenties gemeld dat Nederland zo nodig digitaal
gemaakt moet worden. Het zou heel normaal zijn om de binnengehaalde miljarden
direct te besteden aan die digitalisering, en om de positie van de Opta op te
schroeven.
KPN-monopolie
De overheid heeft concurrenten van de KPN geen
voorsprong gegeven voor het aanleggen van straalverbindingen, antenne-installaties
en glasvezel kabels. Integendeel. de KPN zegt geen ruimte in de centrales te
hebben voor doorkiesapparatuur van concurrentie. Het is nu zelfs zo ver dat de
KPN, die de kabels in de straat (nog steeds) beheert, géén levertijd meer
opgeeft voor het aanleggen van nieuwe kabels. Eerst was de termijn twee
maanden, nu is men daar van teruggekomen en vertelt men doodleuk dat de
concurrent die een kabel naar een klant wil brengen maar moet wachten. Concurrent
Cistron mag de proef met ADSL in Rotterdam niet als zodanig in de publiciteit
brengen, ze dienen specifiek het woord `pilot' te gebruiken, anders wordt KPN
boos. En boos betekent een vertraging in de oplevering van de benodigde ADSL-apparaten
in de KPN-centrales. Cistron is voor de ontsluiting van gebieden
afhankelijk van KPN-centrales. Ze kunnen alleen ADSL aanbieden op die plaatsen
waar de KPN de telefooncentrale daarvoor geschikt heeft gemaakt. Het komt er in
de praktijk op neer dat de concurrent alleen daar aan de slag kan waar de KPN
ook bezig is. Het is goed mogelijk dat zelfs in grote steden niet alle
centrales over zullen gaan naar ADSL, de abonnees zijn in die regio's de dupe.
Mobiele telefonie wordt de komende jaren een bandbreedte
verslindende dienst die elk jaar meer gebrek aan bandbreedte ten toon zal
spreiden. De telefoons waarmee Internet- WAP pagina's tergend langzaam en
tegen de nodige tikken naar binnen worden gehaald moeten plaats maken voor echt
interactieve toepassingen waarbij bandbreedte het sleutelwoord is. Televisie en
beeldverbindingen gaan zo direct allemaal draadloos, evenals de koppeling met
digitale diensten waar Internet er maar één van is. Het mobiel ophalen van een
database of spreadsheet van de zaak is daarbij vergeleken kinderspel. Vandaar
dat de mobiele telco's maar al te graag meedoen aan de race om hun deel van de
bandbreedte in te kopen.
De overheid is maar al te happig om de bandbreedte
in de lucht voor een flink bedrag van de hand te doen, maar is het niet de
hoogste tijd om de infrastructuur te bieden aan een aantal spelers in deze
markt die men de komende jaren dringend nodig heeeft? En is het dan niet nodig
om een beleid naar de gemeentes op te leggen waarin de aanleg van kabels en
antennes prettig geregeld wordt?
Kabel
De infrastructuur van de centrale antenne firma's,
de kabelbedrijven, is bij veel gemeentes niet geschikt voor de komende stroom
van individuele behoeften/wensen en mogelijkheden. Het zijn dezelfde gemeentes
die tegen een aantrekkelijke winst de bestaande infrastructuur hebben verkocht
aan de kabelbedrijven, waarbij de zeggenschap basis en pluspakketten totaal
verloren is gegaan. Overal in Nederland moeten de burgervaders erkennen dat de
nieuwe kabels en snelheden Casema (Kaas-Hema voor abonnees) weliswaar
langer op zich had laten wachten maar dat nu toch de eerste schop in de straat
wordt gestoken. En dan gaat het alleen nog maar over doorgifte van TV, de
nieuwe ontwikkelingen die via glasvezel naar binnen zouden kunnen komen daar
hebben de kabelbedrijven grote moeite mee.
De snelheden voor Internetten zijn zo laag dat de
KPN zich kan permitteren de snelheid van ADSL de helft te laten zijn van wat
technisch mogelijk is om ISDN niet in de wielen te rijden. Er zijn al Internetkabel-abonnees
die zeggen dat de teller op de browser regelmatig onder de 2-4 Kbps zakt
en dat moet de KPN deugd doen. Abonnees geloven niet meer zo in kabel-snelheid
voor Internet. Daar moet dan ook nog telefonie en video on demand over.
`ADSL, een snelheid voor iedereen?', zo poste
Jorgen Rosink in februari een artikel op internet. Hij gaat in op de
teleurstellende snelheid van het KPN-instap ADSL-abonnement
(Mxstream), 64 Kbps downstream en 8 Kbps upstream.
Cistron, de firma die niet bekend mag maken dat ze
een serieuze proef met ADSL doen, blijkt meer snelheid te willen bieden,
respectievelijk 1024k en 128 Kbps. Dat scheelt nogal wat. De huidige snelheid
die KPN gaat aanbieden (er kan veel meer door hetzelfde kabeltje, mits de
afstand tot de centrale niet te groot wordt) bleek ook onvoldoende voor het
NOB.
Op de Amerikaanse beurs komt er een nieuwe index
voor telecommunicatie netwerk-bandbreedte aanbieders. De situatie waarin
duidelijk is wie wel en of niet data kunnen (en mogen) vervoeren voldoet niet
meer, er dient een snelle markt te worden opgezet die vlot kan reageren op
vraag en aanbod.
In Nederland en Europa zou de bandbreedte-kwestie
eens duidelijk moeten worden onderzocht en worden aangepast met een hervedeling
en uitbreiding. Paginagrote advertenties in dagbladen helpen niet om de
bandbreedte-honger van de komende jaren te stillen, daar is veel meer
voor nodig en dat dient nu al ter beschikking te komen. Schotelantennes op de
steunzenders van de TV-masten kunnen binnen korte tijd zorgen voor
gemakkelijke en snelle digitale verbindingen door heel Nederland, het leggen
van glasvezel is aan te bevelen, maar dat kost meer en duurt langer.
Tegenstribbelende ambtenaren of kleinzielige
concurrentie-overwegingen dienen opzij te worden geschoven, maak van de
Opta een soort TNO met veel meer bevoegdheden. Zorg dat ze ook leiding mogen
geven bij het plannen van nieuwe glasvezelnetwerken en draadloze
straalverbindingen door Nederland, wellicht dat er dan wat staat te gebeuren in
digitaal Nederland.
R. Goudschaal