Ik begon begin '83 te werken als
manager bij Bits & Chips computers, een van de eerste computershops in
Nederland.
Ik had daar in mijn studietijd al als
parttimer gewerkt, maar besloot na mijn studie dat deze job beter betaalde dan
het werken als leraar aan een middelbare school. Het was vooral ook veel
leuker. In die tijd werden mensen nog niet zo fors betaald in de IT-sector
en ik kon de prachtige functie van winkelmanager krijgen van Jan Heemskerk voor
het reusachtige bedrag van 2000 gulden netto. Ik moest dan wel zelf voor een
auto zorgen, hij zou me dan wel een paar gulden geven voor de brandstof.
Nu was het een leuke baan, en in die
tijd vond ik het salaris prachtig. Ik heb altijd goed met Jan en ook zijn zoon
Jan-Paul Heemskerk kunnen opschieten. Keihard werken vonden we prima, een
paar dagen naar Engeland om goedkope stocklots software in te kopen was prima. We
gingen met de boot naar Engeland, waar we een vrachtauto leenden van onze
vrachtvervoerder, en stroopten alle groothandels in soft- en hardware af,
naar stocklots software en ook leftover hardware. Zo kocht Jan een partij van
een paar honderd Atari 400 spelcomputers in voor 20 pond, die niet te slijten
waren voor 99 gulden. Toen besloten we bij een distributeur van spel stocklots
een berg Atari spelcartridges te kopen, voor een prijs van 4 en 5 pond per
stuk.
We hebben toen een advertentie gezet
in het Parool en de Telegraaf waarbij we bij aankoop van 5 Atari spellen á fl. 299,-
de computer cadeau gaven. Dat was in die tijd zo'n nieuw concept dat we
binnen een week alle Atari's kwijt waren, en er ook nog lekker op verdienden.
De oertijd van de bekende namen
Dit was misschien wel de beste tijd
voor de computer-industrie, ook een aantal van de groten zijn in die tijd
begonnen. Hans Bergman, Jan Perridon en Jan Heemskerk kwamen in die tijd
gezamenlijk vanuit het witgoed in de computerindustrie. Perridon zette zijn
Aashima en Gameworld winkels op. Aashima is door zijn zoon Michel tot een grote
succesvolle internationale groothandel gemaakt, Bergman bouwde zijn Dunnet
Trading tot een succesvol bedrijf. Alleen Jan Heemskerk, die zijn Ectron
verkocht aan zijn zoon Jan-Paul, en Bits & Chips verkocht aan het
Duitse Vobis (wat op deze wijze in Nederland is begonnen) is helemaal weg uit
de industrie.
In dezelfde tijd begonnen ook Byte van
Ferdi Jonkeren (wat nu opging in Dynabyte en nu Dixons) en Funtronics, van Ton
en Henny Walop.
In Amsterdam had je de gesjeesde
student Paul Kooijman die Computer Alternatief Firma Kooijman Amsterdam begon,
kortweg Cafka genoemd. Paul had een grillige, maar toch wel briljante geest. Hij
maakte fanatiek gebruik van de in die tijd o zo populaire parallel-import
van computers uit Engeland, waar hij veel kocht bij Ben Suri van G&B
Computers. Paul vroeg mij in '85 samen met hem Soft PC te beginnen, waarbij we
IBM-klonen gingen importeren uit Taiwan. Ik had dat al eerder geopperd
bij Jan Heemskerk, maar die zag dat
volstrekt niet zitten. Die computers
voor de zakelijke markt, wat een onzin, het enige wat men deed met een computer
was spelletjes spelen, en een eindgebruiker gaat geen fl. 15.000,- uitgeven aan een PC.
Zakelijke gebruikers kopen
alleen IBM en hebben geen interesse in een kloon, punt uit.
Paul en ik zagen dat anders. Wij
dachten dat zakelijke kopers toch ook wel op de centen zouden letten, en heel
erg geïnteresseerd zouden kunnen zijn in een goedkoper alternatief.
Soft PC begon met het importeren van
een honderdtal klonen, de Soft PC's, 256k IBM PC XT klonen. De computers waren
al drie keer verkocht voor de eerste binnenkwam. Na ongeveer een half jaar
begonnen we met de verkoop van modems.
Bij Cafka leerde ik ook Bert Hilhorst
kennen. Bert was een oud studiegenoot van Paul Kooijman en bij Cafka
binnengehaald als bedrijfsjurist annex manusje van alles. Buiten juridische
zaken, die door Paul's excentrieke karakter regelmatig voorvielen, deed Bert
ook elke andere zaak die er speelde. Bert reed iedere dag met me mee naar huis,
in mijn oude Opel Manta die ik toen reed.
We werden steeds betere vrienden, en
dat was dan ook aanleiding voor de geboorte van G&B Computers hier in
Nederland.
Paul werd hoe langer hoe vreemder. Hij
zat ongeveer elke avond in de kroeg, nam schandknapen mee naar huis die de kas
van de winkels leegstalen, en vergokte kapitalen. Om schulden te betalen
gebruikte hij regelmatig eurocheques van klanten, die daarop woedend belden dat
hun cheques waren afgeschreven door een onguur gokhuis. Toen Paul te horen
kreeg dat hij seropositief was, stortte hij helemaal in. Hij was altijd al een
beetje gek, maar nu werd hij zo gek dat hij verschillende keren werd opgehaald
door de politie. Hij keek in TL-balken om energie te verkrijgen en gaf
proefwerkjes op aan directeuren van Commodore en Geveke Electronics (het
huidige Getronics).
Het kon niet anders dan dat zakelijk
het ook de verkeerde kant op ging. Hij kocht in Zuid Amerika voor tonnen aan
Braziliaanse naïeve kunst, geld wat Cafka hard nodig had. Zijn meest vertrouwde
medewerkers Riksen en de Graaf hielpen hem zijn bedrijf naar de afgrond te
rijden, ook al omdat ze inmiddels gezamenlijk een nieuw bedrijf aan het
voorbereiden waren.
Voor Cafka viel in 1987 het doek,
buitengewoon zonde, want het was een prachtig bedrijf vol gemotiveerde jonge
mensen.
Toen ik samen met Bert Hilhorst
(huidige directeur van Xpert Data), Hans Woudenberg en Wim Hagen (huidige
directie Hacom) en met het geld van Ben Suri (toenmalige directeur van G&B
Computers UK) G&B Computers opzette, wisten we niet tot hoe succesvol en
groot het bedrijf zou worden. We begonnen met frisse moed, vier directeuren die
tegen het salaris van een magazijnmedewerker aan de slag gingen.
Paul heeft zijn bedrijf niet lang overleefd,
in 1989 heeft hij zelfmoord gepleegd, toen zijn nieuw opgezette bedrijf ook al
weer failliet driegde te gaan. Het
einde van een bijzonder mens, die zijn stempel gedrukt heeft op de begintijd
van de thuiscomputerhandel in Nederland.
Rob van Cutsem.