next -index- prev

De `Friends & Family' doctrine: OSM exposed

Elkaar de bal toespelen, het ouwejongens krentenbrood-gevoel, sinds WorldOnline heet dat `friends & family'. Zolang het goed ging, was er weinig aan de hand, hoogstens werd het gerommel op de beurs met `insider' voorkennis wat aan banden gelegd, maar de 200 van (de onlangs overleden) Mertens blijken nog steeds te bestaan en elkaar te verrijken. Alleen gaat het nu om miljoenen of tientallen miljoenen, in opties, privatiseringsoperaties, gouden handdrukken en selectief meedelen in sure-fire IPO's (beursgang). De bewakers van de moraal in dat opzicht schieten tekort, de banken zelf blijken vooraan te staan, hun grote klanten en prospects voor weer nieuwe IPO's voordeeltjes te gunnen en zoals uit het onderzoek van de EU naar de wisselkoersen blijkt, niet vies te zijn van wat leuke afspraakjes.
Dat Nederland zich qua corruptie en achterbakse zakkenvullerij de laatste jaren kan meten met de beste/slechtste naties op dit gebied, kan niemand ontgaan. In Rusland hebben bij de `overgang' en de privatisering en commercialisering van het communistische complex talloze politici, militairen en ambtenaren zichzelf en hun friends en family zo goed bedeeld, dat men nu van een maffia-economie kan spreken. In Indonesië deed Soeharto hetzelfde, maar in dat rijtje figureert nu ook Nederland met natuurlijk Nina a.k.a. Brink als de grote boosdoener. Maar laten we eerlijk zijn, Nina was slechts degene die gepakt werd, te slordig was en iets te gulzig. Maar wie gingen haar voor, wie liftte mee met Newconomy op eenzelfde `family & friends' ticket en waren privé-gokjes van directieleden destijds bij de opzet van de LAN World beurs ook niet aan de orde en kwam dat pas niet uit toen de RAI die overnam.
Natuurlijk, Nina kocht te veel publiciteit, legde het er iets te dik op. De publieke verontwaardiging had in haar een prachtig slachtoffer, de bitch die zondebok werd, maar ondertussen is duidelijk dat de World Online zaak slechts de oppervlaktescheurtjes laat zien van een veel dieper en wijdverbreid complex van zelfverrijking, dat al jaren aan de gang is. De miljoenen-opties halen de pers, maar wat waren de salaris-sprongen van PTT-directie, van GAK, busbedrijven, ambtenaren die via de achterdeur weer terug kwamen als adviseurs. De nivellering werd een lachertje, iemand die werkt voor z'n brood tot een stakker, de decadentie sloeg genadeloos toe. En tegen welke prijs? De samenleving verliest haar morele cohesie, normen vervagen, wie succes heeft mag alles, de rest wordt ingesponnen in steeds stringenter wetten en verliest fundamentele vrijheid in ruil voor zogenaamde vrijheid. Vrijheid om uit te verkopen, vrijheid voor het opdoeken van het collectieve bezit, vrijheid om losers en suckers te verbannen naar een bijstandsbestaan of Melkert-job als digi-slaaf. Geen IJzeren Gordijn mee, maar een data-wall, met de credit-card, sofi-nummers en DNA-code als basis.
Dit speelt eigenlijk al sinds het begin van de Tachtiger Jaren. Toen haastte Nederland zich om de Amerikaanse golf van liberalisering en privatisering die door rechter Harold Greene in de geruchtmakende anti-trust zaken tegen IBM en AT&T was losgemaakt, ook hier door te voeren. Vrije handel, weg met overheidsbemoeienis, concurrentie in plaats van staatsmonopolies, er was in die jaren nauwelijks kritiek tegen de mooie plannen om bijvoorbeeld de PTT te privatiseren. (Als roepende in de woestijn heb ik vanaf 1982, toen als hoofdredacteur van de Computer-krant van Joep Toth en sindsdien in vele, vele media, afstand genomen van die trend en gewaarschuwd voor de gevaren van neo-monopolisering). En wat is er van terechtgekomen, KPN/PTT staat te koop (en KLM en Fokker en Hoogovens en de kabel en de elektriciteit en op termijn vast ook NS, met het gevangeniswezen, de politie, gezondheidszorg en scholen als logische volgende stap). En wie kijkt naar de politieke besluitvorming, ook die is te koop en het geloof van de burger in de overheid is dan ook vrijwel verdampt. Beloftes over behoud van service, over prijsconcurrentie, over de voordelen van een vrije markt blijken goeddeels loos, telefoneren lijkt wel goedkoper, maar wat de burger per maand aan telecom uitgeeft is dramatisch gestegen.
En daar zitten we dan, de WOL-kater is opgelost in komkommertijd verhalen, misschien maken ze nog wel een mooie deal met de Italianen, de hoge heren van Heineken, Blokker, Ahold verborgen zich achter vage smoesjes, maar wie gelooft dat zij zonder hun directiezetel mee mochten delen is wel erg naïef. Zij werden betrapt, met hun handjes in de kassa en dat aandeelhouders en commissarissen hen niet aanpakken geeft nog meer te denken. Maar misschien, misschien komt er nog wel meer boven water. Newconomy blijkt haar spinsels over mooie ongerealiseerde koerswinsten toch niet goed te kunnen verkopen, want het aandeel zakt langzaam weg. En wie niet begrijpt dat koerssteun door grootaandeelhouders een manier van manipulatie is, die dan formeel wel mag, maar ethisch net zo fout is als direct cashen als je weet dat het een lege dop is, moet vooral nog wat aandeeltjes Maurice.Con bijkopen, ze zijn in de aanbieding.
Maar wie even rondkijkt en ziet dat ook in onze branche, de computer-distributie en retail de faillissementen je om de oren vliegen en de mooie beloftes van PC-TV, breedband voor iedereen, digitale decoders als de nieuwe toegang tot de datahemel, micropayments, etc. etc. allemaal nog wat langer op zich laten wachten, die is mogelijk wat voorzichtiger. Midden augustus, voorspelde ik al maanden geleden, gaat het mis met de Dot.Com conmen en nu ook Soros waarschuwt dat als gevolg daarvan ook onroerend goed gevaarlijk wordt, is een oude sok met gouden muntjes misschien de veiligste belegging. En misschien is het tijd om de echte `friends & family' maar eens op de barbecue te vragen, zonder aandelendeals, zonder skybox, gewoon omdat het zomer is en we (nog) eens gezellig onderuit kunnen zakken.

Luc Sala


© NetInfo