Digitale Video (DV) in en uit via de FireWire-aansluitingen van de Apple G4 (tegenwoordig ook uitgevoerd met dual-processor 450 of 500 MHz), G3 PowerBook of iMac DV vraagt gewoon om goede editing-software. Final Cut Pro (FCP) volgt wat dat betreft het spoor van de Apple G-lijn als professionele montagecomputer. Voor die (. 2.500,- (inclusief BTW) krijgt de video-bewerker een gebruiksvriendelijk, krachtig, relatief snel en op maat te configureren pakket. FCP werd vanaf versie 1.2 geoptimaliseerd voor de Mac G4 Velocity Engine waardoor de rendertijden voor DV relatief kort kunnen blijven. Tevens komen er steeds meer plug-ins van derden beschikbaar.
Installatie
De door ons geteste versie 1.2.5 werd verbeterd voor het werken met 16:9 DV breedbeeld en native YUV-processing die de natuurgetrouwheid van de kleuren bij het opnamemateriaal behoudt. Versie 1.2.5 werkt met QuickTime 4.12 en hoger. Op het moment van schrijven was alleen de Engelse QT-versie beschikbaar en weigerde FCP 1.2.5 samen te werken met de Nederlandse QT 4.1-versie. Dit alles zal met de komst van QT 5 in de gangbare talen en de Nederlandse FCP-versie verholpen zijn.
Het is zaak om na de installatie onder PAL de goede parameters voor video en audio in te stellen. Kies vanuit het Preferences-menu de juiste DV PAL CODEC, de juiste audio-sampling, de juiste DV-bron voor video en audio en de juiste FireWire/DV device control. De handleiding is daar duidelijk in maar je moet het allemaal wel eerst even lezen!
Een verkeerde instelling valt te merken aan het niet binnen komen of uitgaan van een video- of audiosignaal, het weigeren van de device control en het moeten renderen van zo juist gecapturede videofiles in de tijdlijn. Wat dat laatste betreft verschijnt er een rode streep (betekent nog renderen) boven de balk van de videoclip in de tijdlijn. Eenmaal goed ingesteld draait FCP 1.25 verder als een zonnetje. De uiteindelijke snelheidsprestaties hangen af van de gebruikte CPU en Apple-machine.
Gebruiksgemak
Het aardige van Final Cut Pro is dat, ondanks de ingebouwde professionaliteit, zowel de geroutineerde vakman als de beginner er direct mee aan de slag kunnen. De opzet met twee monitorvensters, een database/project-venster en een ruime tijdlijn wijst zich al snel van zelf. Het toe- of invoegen van een videoclip aan de bestaande montage is doodsimpel. Gewoon de clip van het linker venster naar het rechter slepen en deze op een van de gekleurde opties voor superpositie, insert of een andere edit functie plaatsen. FCP doet de rest waar de cursor in de tijdlijn staat.
De lay-out valt geheel aan te passen aan de werkwijze van de editor. Standaard zijn er al vier variaties met bijvoorbeeld een groter databasevenster of een uitgebreider tijdlijnvenster.
Professioneel en logisch
Het editen met FCP begint met logging & capture het proces waarbij wordt aangegeven waar en onder welke naam de van in- en uitpunten voorziene videoclips worden opgeslagen. FCP past hierbij een volstrekt logische filmblik- en filmspoel-structuur (Bins en Reels) toe die naadloos aansluit op de databasefuncties voor het zoeken en rangschikken van de clip-bestanden. Het capturen zelf kan automatisch of met de hand naar de opgegeven scratch disk. De kwaliteit van het videobeeld kan met behulp van de ingebouwd vectorscoop geanaliseerd en zo nodig gecorrigeerd worden.
Na het inladen van de bins in het project/database-venster wordt in de tijdlijn een zogenaamde sequence opgebouwd. Deze sequence bevat alle informatie over de clipvolgorde, toegepaste edits, effecten en titels. In het linker monitorvenster (Preview of source) worden de clips op maat gesneden. via het rechter monitorvenster (canvas) volgen de edits. Dit kan naar keuze ook rechtstreeks door het verschuiven van clips uit de database naar hun plaats in de sequence van het tijdlijnvenster.
Via de menu's en tabs boven het projectvenster heeft de editor toegang tot een 70 tal digitale video effecten (DVE's). Een uitgebreide set audiofilters voor de meest uiteenlopende geluidscorrecties. Een redelijk uitgebreide titelgenerator, de verrassend goede key-ing effecten en uitgebreide compositie-opties maken hoogwaardige videomontages mogelijk. Voor het geluid is er een echte wave-editor aan boord waarmee zowel nauwkeurig gesneden als via markers beeld en geluid op elkaar afgestemd kunnen worden. Ook is er de filmische montage-optie met 24 i.p.v. 25 video-frames per seconde. Gaande weg ontdekt de video-editor steeds meer toepassingen en professionele bewerkingsmogelijkheden. Wie dat allemaal niet nodig heeft kan gewoon toe-recht-aan met het gebruikers-interface aan de slag.
Preview
FCP 1.2.5 biedt previews bij capture & logging, edits en effecten in de programma-venster op de VGA-monitor van de Mac. De getoonde VGA- kwaliteit kan minder zijn dan de uiteindelijke DV-output naar tape. Gelukkig biedt FCP de mogelijkheid tot meekijken op een PAL-monitor die aan de DV-toespeler zit. Dan vallen zowel de edits en de effecten als de output in DV een stuk beter te beoordelen.
Montage
Final Cut Pro 1.2.5 is zowel geschikt voor in/export van DV als het werken met QuickTime. Daarmee kan de video-editor zowel DV videoproducties als QT-files voor het Internet, Video-CD of DVD aanmaken. De 75 filters en effecten en de keying bieden een relatief snel renderende en goed uitziende video-opmaak. Echt real-time is het allemaal niet maar toch heel snel en rechtstreeks in DV of QT. In de previews is de exacte uitwerking van de effecten, filters of titels op het eindresultaat goed zichtbaar. De tweemonitor-look werkt gewoon lekker. Met name omdat het Canvas bij activatie snel de knoppen voor de beschikbare inserts & aangekoppelde effecten in de vorm van keuzeblokken toont. Even aanklikken en Final Cut Pro voert de gekozen edit perfect uit.
Tot de geboden montage-opties behoren verder:
Rendering en export
FCP 1.2.5 kan DV relatief snel renderen. Real-time is het allemaal niet maar dat halen toch al weinig systemen met DV. Het berekenen van een standaard effect kost circa 3-6 maal de tijd van het effect zelf. Het berekenen van titels vergt wat langer. Alle ongerenderde zaken binnen FCP worden gemarkeerd door een rood randje boven die plaats in de tijdlijn.
De export kwaliteit in PAL-DV mag zonder meer goed genoemd worden. FCP biedt de mogelijkheid voor loops, het aanhalen van station-ID's, bumpers, logo's, stukjes zwart etc. plus insertmontage op een bestaande DV-tape.
Open architectuur
Daar FCP 1.2.5 ontworpen is met een open architectuur is het voor andere software-ontwikkelaars eenvoudig om plug-ins voor dit edit-pakket te schrijven. Zo levert bijvoorbeeld Eiperle CGM een ruime collectie glad verlopende 2D- en 3D-DVE's met uitstekende licht & schaduw-effecten, het automatisch afsnijden van zwarte randen, rollende en lopende titels en 67 overvloeibeelden. Een prima aanvulling op de standaard effect-range van FCP. Focal Point heeft Filmlogic geschikt gemaakt voor FCP. Dit pakket maat allerlei soorten trimlijsten (cutlist) aan voor export vanuit FCP naar de filmstudio. Dat de filmindustrie met 24 beelden per seconde werkt en FCP Filmlogic daarbij ondersteunt zal menig film-editor deze combinatie omarmen. Verder zijn er diverse audio plug-ins voor FCP leverbaar.
FCP 125 heeft de Apple G4 (en ook de iMAC DV) weer helemaal terug gebracht in de non-lineaire editing scene. De combinatie gebruiksgemak, logische opzet en professionele mogelijkheden in combinatie met de kracht van de G4 kan een echte winner genoemd worden.
U.S.