Nasdaq is a bumpy ride

Omhoog, omlaag, wie denkt nog geld te verdienen aan z'n dotcommetjes moet wel alert zijn. De daytrader met een oog voor onweerswolken en een goed gevoel voor koopjesjagers die weer instappen kan leuk profiteren, maar wie een vast portfolio heeft moet alleen maar inleveren. De blue chip stocks zoals Intel en Microsoft zijn riskant geworden, Oracle zit nog in de lift, maar wie z'n geld stak in vage dotcommers of derivaten zoals Newconomy toch eigenlijk is, moet zich verbijten. En gaat het beter? De signalen dat Internet voor consumenten-retail nog lang niet is doorgebroken worden steeds duidelijker. Je kunt nog zo'n aardige formule hebben of innovatief e-service doen, beperkingen in echte verspreiding van Internet bij niet alleen koopkrachtige maar koopwillige consumenten blijft beperkt en winst maken is nog veraf.
De dotcommers die geld nodig hebben omdat ze hun IPO hebben opgesoupeerd hebben het extreem moeilijk, je hoort over rentes van 11 tot 13 procent en dat geldt dan zelfs voor reuzen als UPC. Op die manier kun je natuurlijk wel zwaaien met grote kredietfaciliteiten, maar tegen welke prijs. Kapitaal of zelfs overbrugging tot een beter IPO-klimaat inkopen tegen die prijs wordt snel een molensteen. En toch is het geld nodig, bijvoorbeeld voor UPC om in totaal zo'n paar miljoen digitale decoders aan te schaffen. Per stuk een kleine duizend gulden, reken dan de rentelasten even na en ik ben verbaasd dat UPC nog niet helemaal is weggezakt. Hetzelfde geldt voor WorldOnline, de Tiscali deal wordt steeds bleker, en hoe aardig Nina ook over probeert te komen, deze of gene Monegaskische blauwbloed gooit wel weer een claim in de ring en verpest het weer. Het is ongelooflijk hoe ook de banken, accountants etc. in de periode voor de beursgang niet in de gaten hadden hoe een zooitje het was, afspraken over een half procentje van de omzet blijken mondeling afgedaan en nu reden voor forse claims. Je kunt je zelfs afvragen of hier uiteindelijk niet door justitie moet worden opgetreden, de STE blijkt onder Docters van Leeuwen een tandeloos keffertje, wie gaat deze mestvaalt eens omspitten? Of gebeurt dat niet omdat te veel prominente Nederlanders mee wilden snoepen? De gedupeerden kunnen via strafrecht(?) advocaten wel wat piepen, maar als WOL wordt opgedoekt en Tiscali de assets overneemt (en niet de verplichtingen, zo zal het uiteindelijk wel gespeeld gaan worden) kijken ze naar een lege dop. Was dat ook niet wat Baan gebruikte als hefboom?
WOL is een schandaal, maar zoals we al eerder stelden, was en is Newconomy of wat dat betreft Amzon.con, NetLinq, Yahoo, Lost Boys of welke hype-constructie wel beter. Wie dicht bij het vuur gezeten heeft en de insiders kende weet dat het grotendeels gebakken lucht was, gebaseerd op opzetjes en afspraken tussen financiers, mediamensen, uitgevers en zeg maar gerust corrupte journalisten. Ik was destijds vrij dicht bij de eerste Yahoo opzetjes en weet welke zogenaamd onafhankelijke clubs (ZD) er achter zaten, hetzelfde geldt voor Netscape, ook daar werd door grote uitgevers het meeste aan verdiend. Ze lieten hun media er lekker over schrijven, maar de baas pakte privé de grote buit. En als dat in de VS zo zou gaan, bij WOL klapte het, maar zouden al die andere luchtballonvaarders het dan wel eerlijk aanpakken? Ik herhaal nog maar eens wat Maurice de Hond voor de TV moest toegeven, hij stak privé geen harde gulden in Newconomy, maar lachte wat weg over goodwill-inbreng. Slim gespeeld, maar hij is dan ook de "Does" op allerlei reclameborden en sprokkelt zo nog een leuke "exit" bij elkaar.
De boodschap is ondertussen helder aan het worden, in een soort auto-conspiracy is er dik geld verdiend, men dekte elkaar en iedereen speelde het spel mee. We moeten wat dat betreft overigens Forrester complimenteren, als een van de weinige markt-research firma's met een wat realistischer kijk. Voor de rest loog men er wat op los. Om dat te illustreren iets wat we al eerder constateerden, namelijk dat zogenaamde steekproeven niet meer kloppen. In Amsterdam bleek dat onderzoek van de gemeentedienst O&S (die niet alleen kwamen met een ongeloofwaardige 50% Internet-access voor heel Amsterdam maar ook politiek veel gevoeliger cijfertjes produceerden) al tijden gebaseerd is op telefonische enquęte. De statistici daar controleerden wel of hun basis-insteek qua leeftijd en zo klopt, maar kunnen voor hun telefoonnummers alleen maar putten uit KPN gegevens. Het nieuwste telefoonboek van de KPN voor Amsterdam (vroeger 2 delen, nu maar een) geeft schrijnend aan, dat KPN concurrentie heeft! Maar mensen met een UPC-nummer, mobiele telefoons etc. doen dus niet mee. En waren dat niet degenen, die zuinig op de centjes moesten passen, de jongeren, de allochtonen, en maakt dat de O&S cijfers niet a-priori statistisch irrelevant!
Maar niemand die dat wil horen, de politiek in Amsterdam gebruikte de cijfertjes toch voor het doordrukken van b.v. een Binnenstadsdeelraad en als men nu moet toegeven dat daar dus eigenlijk geen harde steun voor valt aan te tonen, wat dan. Helaas moet ik constateren, dat wat dat betreft de politiek al net zo achterbaks is als de dotconners, en met onze ministers dan voorop. Als het om baantjes en zakkenvullen gaat, dan is ethiek geen factor meer.
Maar dat betekent ook, dat er geen "harde" bodem meer is voor de waarde van aandelen in wat dan ook, en dat de val van de beurs nog veel dieper kan. En dat we ook qua Euro gewoon voor het lapje zijn gehouden, iets wat de aandelenmarkt ook geen goed doet, maar in feite ook neerkomt op een erg stevige en verzwegen inflatie (kijk maar naar je PC-prijzen). Wanneer het volk en de werknemers daar achter komen, kunnen we nog wel eens een stevige arbeidscrisis krijgen begin volgend jaar.

Luc Sala