Gates preekt
Welke kant de industrie op gaat is een onderwerp waar Bill Gates ook wat over te melden heeft in zijn key-note. Gates opent de Comdex al jaren, er is nu eenmaal niemand te vinden van vergelijkbare statuur, ook al zit-ie sinds een half jaar als software-architect in de luwte over .Net na te denken. Hij vulde zijn anderhalf uur durende speech vooral met product pre-views van Office 10 en de web-services van .Net. Er wordt elke keer een iets andere draai aan de .Net-visie gegeven en langzamerhand wordt het wat duidelijker wat het zou kunnen betekenen. Gates praatte deze keer over de rijkdom van Internet-software, in het bijzonder de browser. De browser begint in de huidige vorm ouderwets te worden, is te vergelijken met de domme terminal uit het mainframe-tijdperk. Dot.net betekent web-diensten die van de browser een ' rich client' maken en voor die web-diensten zijn er rijke servers nodig. Diensten zijn o.a. software-verhuur en automatische afhandeling van zaken op verschillende web-pagina's. Boek je een reis, dan krijg je automatische diensten als hotelreservering of autohuur erbij geleverd. Gates praat van een nieuw software-model (`software-to-software') van rijke servers die tegen rijke klanten praten met XML als spil, in feite een combinatie op Internetschaal van diverse software-architecturen, van mainframe, client-server, server-browser tot point-to-point verbindingen (wat een succes dat kan zijn liet Napster zien).
Office 2000 naar 10
Een voorbeeld van een dienst kan Office 10 zijn, waarvan Microsoft een voorproefje gaf (volgend najaar moet het op de markt komen). Het pakket zal normaal in winkels verkocht worden, maar de koper kan voor een lager bedrag ook een abonnement nemen, krijgt dan een jaar-licentie, kan updates downloaden en betaalt na een jaar opnieuw een bedrag. In Office 10 zijn wat nieuwe functies ingebouwd, rondzwevende links waarmee wat minder gebruikte functies met enkele muisklikken op te roepen zijn, functies waarvoor de gebruiker nu diverse dialoog-schermen door moet. Microsoft hoopt dat hiermee de mogelijkheden van een pakket als Word meer gebruikt gaan worden (gemiddeld wordt maar 20% van de functies benut). Je moet toch wat om de Office-verkoop op peil te houden en weer een upgrade te slijten.
Tablet: nieuwe vormfactor
Publiek komt om nieuw of niet zo nieuwe producten te zien en loopt meer warm voor hardware als de Tablet-PC dan het . Net- verhaal. Gates bracht een prototype Tablet-PC, dat Microsoft niet zelf gaat produceren, als een nieuw vorm-formaat. De demo was ruim op tijd, de eerste Tablet-PC's van OEM's worden niet voor 2002 verwacht. Overigens geen origineel idee, vorig jaar kreeg Qbe al een Comdex-prijs voor een Tablet-PC , maar goed, als Microsoft wat roept heet het ineens de volgende stap in de PC-evolutie. Microsoft ontwikkelt er een nieuw besturingssysteem voor, een afgeleide van Whistler, de aanstaande home-versie van Windows 2000 . De Tablet-PC is een volledige PC met high-end notebook-componenten en een met een stylus-pen te bedienen LCD touch-screen. Een LCD-scherm als mobiele desktop dus, of een opgeblazen PDA met de gewone desktop-toepassingen. De handschriftherkenning maakt van het tablet eigenlijk een stuk papier, je kunt erop schrijven of tekenen, in een Word-bestand met de hand notities maken, woorden invoegen of doorhalen zoals op papier. Microsoft denkt niet dat het toch niet al te succesvolle Windows CE platform nadelen van de Tablet-PC zal ondervinden. Na de desktop, notebooks, PDA en handhelds kan er nog wel een vorm-factor bij. Aan variatie geen gebrek. Voorlopig dus nog geen Tablet-PC's op de markt maar van bedrijven als Samsung , Sony, Ericsson, Aqcess, Honeywell komt begin volgend jaar wel iets wat er op lijkt. Het gaat echter niet om een Tablet-PC maar om een web-appliance (Samsung had een op Windows CE gebaseerde web-appliance/touch-screen die voor web-acces via de docker aan een PC moet) of een tablet als monitor-vervanger, zoals het tablet van Sony met een pen als muis en teken/schrijfgereedschap (vanaf de zomer te koop in combinatie met Sony Vaio-PC's). De enige heuse Tablet-PC is de Vivi van Qbe, een LCD-touchscreen op A4-formaat, draaiend op Millennium Me, met high-end notebook-componenten, een ingebouwde web-cam, LAN adapter (vanaf januari in de USA te koop vanaf $ 1799).
Achter-kamertjes
De Comdex draait om de business, men wil de distributeurs, retailers, dealers en de corporate buyers. End-users komen er volop, maar daar zit men niet op te wachten. Bedrijven van naam als Compaq, IBM, Dell, Intel, 3Com staan er al jaren niet of niet meer. Een dure stand in het Convention Center of de Sands Expo is niet lonend als je alleen je relaties wilt ontmoeten. Veel bedrijven huren daarom liever ergens een suite of een achterafkamertje om klanten op afspraak te ontmoeten. Zo had Philips deze keer een bescheiden standje met een paar MPEG-4 decoders en digitale videorecorders. Voor de monitoren, speakers, web-cam's, projectoren en CD-RW en DVD- drives zat men in het Bellagio. Een grote stand was misschien beter voor de naamsbekendheid , maar Philips was er voor de Amerikaanse retailers. De markt-positie met monitoren en randapparaten is niet zo luxueus als bij ons, in plaats van weinig met veel wederkopers wil Philips nu veel doen met de grote USA-retailers en corporate klanten. Bij de CRT-monitoren is het ruimte besparende XtraSpace-design in de hele lijn doorgevoerd ingevoerd, de meeste LCD-schermen hebben ook de de digitale (DVI) aansluiting naast de analoge. Het nieuwe LCD-paradepaardje is de 18-inch Brilliance 180P, in zwart-metallic uitvoering met audio, een klok, DV/composiet-video out. In de USA komt deze in april Q2 op de markt, of dat in Europa ook gaat gebeuren is onbekend. Bij dit scherm levert Philips ook een (door Logitech gemaakte) bijpassend draadloos toetsenbord en muis (alles in een doos). Een aardige zet, want een metallic scherm is leuk maar als je daar een grijs keyboard bij moet gebruiken heb je nog niks. Met de peripherals wil Philips, althans in de USA, duidelijk Creative Labs achterna. In de States heeft het ook geluidskaarten (Seismo en Acoustic Edge) uitgebracht, voor high-end audio rond de PC in combinatie met speakersystemen onder de $ 200. Voor de kerst moeten dat de hardlopers worden voor de Amerikaanse retailer. High-end audio was een paar geleden alleen interessant voor de de hardcore gamer. Tegenwoordig wil iedereen muziek op zijn PC, of het nu game-geluid, Internet-radio, MP3, een audio-CD of DVD film is. Bij de web-cams is de Vesta (miss Piggy) vervangen door de ToUCam, met een software-bundel voor video-mail, web-cam, video-vergaderen (NetMeeting) en een aantal spellen die reageren lichaamsbeweging.
Buzzword: Wireless
Digitale camera's, componenten als grafische kaarten etc. zijn allemaal weer beter en sneller maar je vraagt je af waar de vernieuwing zit. De Pentium 4 die Intel na de Comdex lanceerde maakt weinig los. In het paviljoen waarin software voor de P4 werd gedemonstreerd was het opvallend rustig. Een nieuwe architectuur, kloksnelheden van 1.4/1,5 GHz , de 850 chipset voor Rambus-geheugen en de snellere multimedia-verwerking maken het een betere chip voor zaken als spraakherkenning of video-editing. Andere applicaties die ervan moten profiteren zijn grafische pakketten, CRM-toepassingen en games. De vraag is wat de P4 echt meer brengt dan de Pentium III die nog niet aan zijn top zit. De verkoopargumenten zijn dezelfde: betere grafische prestaties bij games, DVD, en Internet-multimedia. Intel gaat er ook vanuit dat de P4 pas over een jaar een beetje zal doorbreken in de thuis-markt. Aan de andere kant: de P4 komt al wel breed beschikbaar, iets wat van de P-III op 1 GHz niet gezegd kon worden.
De buzz-woorden waren dit jaar wireless en e-mobility. Draadloze Internet-toegang via GSM-telefoons met WAP-browsers, snap-on modems met ingebouwde GSM en een antenne voor de PDA's. Voor netwerktoegang en het thuisnetwerken met notebooks en PC's is er sinds eind vorig jaar een industrie-standaard: Wireless LAN of wel IEEE 802.11b met een data-doorvoer van 11 Mbps en een bereik in de vrije ruimte van ongeveer 100 meter. De hele industrie heft zich bij deze standaard aangesloten en de netwerk-fabrikanten die goedgekeurde producten leveren tooien die met het WiFi-logo. Het gaat om kant en klare setjes zoals die van 3Com met een ontvanger en PC-kaartjes voor de notebooks en/of PC's. Een noviteit zijn de externe Wireless LAN-adapters voor de USB-poort van o.a. D-link.
Point-to-point verbinding tussen notebooks is ook een mogelijkheid. Wireless LAN slaat aan als alternatief voor kabels trekken in kantoren met veel notebook-gebruikers, maar bij de consument ligt er net zo goed een groeimarkt. Steeds meer huishoudens hebben meerdere PC's en die willen een thuisnetwerkje en gedeelde Internet-toegang, liefst draadloos. De ontvangers kunnen rond de 50 gebruikers tegelijk aan en zijn veelal voorzien van aansluiting voor een kabel- en ADSL-modem.
Bluetooth: belofte
Digital Home-networking kan natuurlijk ook met een HomePNA setje, de aanbieders daarvan zoals Intel en Diamond stonden er wat verloren bij te kijken. Netwerken via de telefoonlijn of het stroomnet is vrijwel even snel (10 MBps) als Wireless LAN, op het moment een stuk goedkoper (setje voor twee PC's circa 99 dollar) maar nu eenmaal niet draadloos. De Wireless LAN-setjes komen dit kwartaal in Nederland op de markt, het beginners setje van 3Com met drie PCMCIA-kaartjes hoeft niet meer dan 399 dollar te kosten. Ook draadloos is Bluetooth, de goedkope radiofrequentie voor de korte afstand (maximaal circa 10 meter, en richten zoals bij infrarood hoeft niet). ij Bluetooth kijkt de markt de kat nog uit de boom. Bluetooth-kaartjes voor notebooks zijn er maar spullen om verbinding mee te leggen ontbreken. De toekomstverhalen van de makers van de Bluetooth-modules (o.a. Ericsson, Intel, Toshiba ) vliegen je om de oren, men praat draadloze verbinding met telefoons, PDA's, randapparatuur, toetsenborden, projectoren, digitale camera's en zelfs acces-point voor netwerk-toegang. Via transmitters en repeaters moet het zelfs mogelijk worden het communicatie-bereik van 10 meter tot een kilometer op te rekken. Voorlopig is er niet meer Bluetooth-spul dan een enkel headsetje en een printertje (van Epson). Bluetooth is bedoeld voor een 'persoonlijk netwerk', een goedkope techniek met zeer beperkte bandbreedte (721 Kbps), handig voor een draadloze connectie met spullen op en rond je bureau (PDA, muis, keyboard of printer), maar met verhalen over LAN-access of lange afstands video-communicatie maakt men zich wat ongeloofwaardig. Bluetooth is toch wel wat nieuws en kan een stimulans voor de hardware-verkoop worden.
USB 2
Ook niet slecht voor de hardware-verkoop is de nieuwe 2.0 USB-specificatie. De USB-devices die van de 40 keer snellere USB-bus (480 Mbps tegenover 12 MBps) gebruik gaan maken moeten nog gemaakt worden. Het USB- Implementers Forum (Compaq, HP, Philips, Lucent, Intel, Intel en Microsoft) doet er van alles aan dat te stimuleren. USB 2.0. is overigens volledig achterwaarts compatibel met de USB 1.0. en gebruikt dezelfde kabels en connectoren. Nieuwe USB-apparaten kunnen straks dus zonder problemen op de oude USB-poort gebruikt worden. Met een bandbreedte van 480 Mbps komt USB op het niveau van de IEEE 1394/FireWire-connectie. Men voorziet dat beide connecties naast elkaar blijven bestaan en nieuwe PC's van beide bussen voorzien zullen worden, met USB voor normale PC-randapparaten als modems, printers, scanners, digitale foto-camera's en FireWire meer voor zaken als camcorders, digitale videorecorders of externe harde schijven.
DVD-herschrijvers: alleskunners
Naast de `hotspots' rond MP3, thuisnetwerken, Bluetooth, of ASP stond ook DVD-RAM in de picture. Het is lang door de film-industrie tegengehouden, maar nu zijn er dan toch de eerste drives om 4,7 GB (of 9,4 GB gecomprimeerd) op een herschrijfbare DVD te branden. DVD-R bestond al een paar jaar, maar was duur en alleen geschikt voor grootschalige data-archivering (medische archieven, media-archieven).
Aan het probleem van de verschillende incompatibele DVD-formaten. Bij de herschrijfbare DVD-drive zijn er nu drie kampen. Het DVD-R/DVD-RW formaat van bedrijven als Pioneer en Sharp, de DVD-RAM drives waarvan Toshiba, Panasonic en Hitachi de belangrijkste producenten zijn en het DVD+RW formaat van HP, Philips, Ricoh, Sony, Yamaha, en Verbatim. Oorlog is het niet, de bedrijven zitten allemaal in het DVD Forum en hebben de markten min of meer verdeeld. DVD-RAM is bedoeld voor voor grootschalige data-opslag, dat blijft voorbehouden aan de profesionele opslag-markt. Bij deze drives gaat de schijf in een cartridge. DVD-RAM disks zijn ook niet in een DVD-speler te lezen. Bij DVD-RW en DVD+RW is dat wel het geval. Pioneer heeft al een DVD-RW drive beschikbaar, die kan tevens DVD's afspelen, alle CD-soorten lezen en ook om CD-R of CD-RW schijven beschrijven. Op DVD-RW kan allerlei data weggeschreven worden maar het is vooral bedoeld voor audio/video-recording. Dergelijke alleskunners, maar dan voor DVD+RW schijven, werden ook aangekondigd door HP , Philips en Ricoh die de consumentenmarkt toebedeeld hebben gekregen. In PC's straks dus een DVD+RW drive (circa 750 gulden) die alle andere drives overbodig maakt. Er lijkt daarom weinig toekomst voor de combi-drives van DVD-player en CD-herschrijver zoals Samsung en Ricoh die gaan brengen.
Gadgets
Leuke gadgets zijn er altijd, vooral in de rommeligheid van de Aziatische landenstands in de Sands Expo. Heel veel PDA's, MP3-spelers, web-tablets, mobiele telefoons. Geen Aziaat zonder een eigen PDA en MP3-speler, op zoek naar distributeurs, waarvan weinig de Nederlandse winkel zal halen. Het Koreaanse Cyberbank (www.cb.co.kr) heeft zo'n Windows CE palmtop met ingebouwde GSM meteen 4-inch kleurenscherm. Verder zijn er nauwelijks van dergelijke hybride apparaatjes. De GSM blijft een telefoon en een palmtop en palmtop. Bij de GSM kan wat data, en bij de PDA wat communicatie via een GSM-module maar een alles-in-een apparaat is ook volgens Ericsson niet echt een optie. Bij een telefoon als PDA is het scherm te klein en met een PDA als telefoon is het lastig bellen. Voor mobiel Internetten gebruik je een notebook, of eventueel een palmtop, over WAP praat helemaal niemand. Leveranciers van set-top boxen waren ook niet dik bezaaid. De set-top boxen zoals die nu bestaan zijn eenvoudige kastjes met een afstandsbediening/draadloos toetsenbord om het Internet op je TV-scherm te krijgen, via een gewone modem-aansluiting of de kabel. Precies zoals de mislukte NetBox van de KPN. Internet op je TV, interactieve TV-diensten, pay-er-view of video-on-demand zijn een zaak van de kabel-exploitanten, maar het aantal fabrikanten dat OEM de set-top boxen maakt is groeiende. Philips is actief in de VS, maar ook een moederborden fabrikant als MSI stapt in deze markt, met een simpele net-doos met een modem-aansluiting tot combinaties met MP3-speler en DVD-player en een aansluiting voor de kabel of ADSL-lijn.
R.N.