iMovie2 Videofilms:dtv-monteren voor iedereen

Het is een beetje een mode, het zelf non-lineair monteren van videomateriaal. Iedereen z'n TV porgramma is de gedachte. Er zijn reeksen produkten op de markt, voor de PC als extra kaarten maar Apple ziet video-editing als basistaak en stopte het allemaal in sommige iMacs en G-4's. Maar toch is er wel wat kritiek mogelijk op de aanpak van Apple, dat overigens nu haar tweede versie van de software heeft. Versie 2. werd uitgebreid met onder meer betere geluids(na)bewerking, meer titelmogelijkheden en extra effecten.

Video-editing is langzamerhand een belangrijke specialiteit binnen het PC (en Mac) gebeuren. DTP denkt iedereen te kunnen, desktop video oogt nog als de nieuwe tovertruc. Heel wat setjes, kaartjes en wat daar dan aan extra geheugen, harde schijven en opslag achteraan schuift zullen de komende feestdagen weer over de toonbank gaan. Niet zonder problemen, de diverse kaartjes werken niet altijd pijnloos samen met de hardware, vooral als er on-board video is gaat het vaak mis, Dell is een beruchte in dit opzicht, al geven ze dat niet toe. Bij bepaalde video-edit kaartjes zijn er al test-programma's, zoals bij Canopus (Raptor). Kaartjesleveranciers als Fast en Miro zijn het bekendst, nieuwkomers als Datavideo zijn riskanter.
Maar Desktop video is al een aardig stukje omzet. Daarom wat aandacht voor zeg maar de instap-software op dit gebied. Adobe Premiere, Final Cut Pro en Ulead zijn meer de standaard programma's, maar we kijken even naar iMovie(2).

De geslaagde videofilm
Het bezit van een camera betekent nog geen Academy Award, het bezit van een video-editing systeem zegt nog weinig over het eindresultaat. Een goede videofilm ontstaat in twee fasen. Als eerste natuurlijk de opnamen zelf. Aan te veel bewogen, onscherpe, niet sprekende, slecht belichte of de verkeerde shots valt natuurlijk weinig meer te redden. Aan de andere kant: Wie de camcorder goed stilhoudt, het onderwerp lekker groot in volle kleuren, goed belicht en sprankelend scherp in beeld brengt heeft de eerste fase van de videoproductie al gewonnen.
De tweede fase betreft de snijtafel, de non-linaire bewerking van het beeldmateriaal. Op het monitorscherm worden de verschillende videofragmenten (clips of scčnes) van de videofilm keurig bijgeknipt, in de juiste volgorde gerangschikt, en van effecten en titels voorzien. Dat is in principe niet moeilijker dan tekstverwerken en leuke demo's verleiden veel kopers om dit ook eens te proberen.

Werkwijze
Zijn de video-opnamen gemaakt en ingeladen (capturing, op zich een tijdrovende en opslag vretende klus) dan wordt het dus tijd voor het cutten op de DTP-snijtafel. De G4 en de iMacs met FireWire-connector zijn geschikt om het videosignaal van een camcorder met DV-aansluiting (dat zijn zowel DV, DVCAM als Digital8 videocamera's) te importeren.
De video-edit montage-software heeft ruwweg drie functies:

1. Het opslaan van de voor de montage benodigde videoclips op de harde schijf, het zogenaamde capturen;
2. Het editen, d.w.z. het op maat snijden, rangschikken en opmaken van de clips tot een complete videofilm;
3. Het exporteren van de gemaakte videofilm naar tape, Internet, CD-ROM/DVD of ander presentatiemedium.

Het capturen of opnemen van clips op de hard disk lijkt veel op het opnemen op band. Start de afspeelfunctie van de camcorder, druk op record bij het capture-venster aan het begin van de clip en op stop bij het einde van de clip. Geef bij het capturen alle clips een duidelijk herkenbare naam.
Het belangrijkste editproces is het netjes bijsnijden van de clips. Onnodige beelden, slechte stukken en geluidsfouten er gewoon af- of uitsnijden. Dat gaat heel nauwkeurig in het snijvenster van het edit-programma. Vervolgens worden de clips in het edit-venster achter elkaar geplaatst in de volgorde intro, de verschillende scčnes volgens de rode draad van het verhaal en het slot (einde). Tussen de opeenvolgende clips kunnen desgewenst video-overgangen of effecten (transitions) geplaatst worden. De keuze uit effecten is waar het verschil zit tussen een basispakket als iMovie en b.v. Final Cut Pro, waar je veel meer kunt spelen.
Met de titelgenerator worden de titels ingetypt, vormgegeven en geplaatst. Filters kunnen het videofilmpje een aardig alternatieve look zoals sepia en zwart-wit geven.
De meeste thuis-editors zullen het gemonteerde videofilmpje weer op tape willen opnemen. Dat is vaak de bottleneck en kan alleen als de camcorder ook over DV-in beschikt (slechts bepaalde en vrij dure types als de Sony900). Hier blijkt vaak de frustratie van de klant, als de verkoper van de PC of Mac geen DV-camera's kan leveren (of niet tegen een concurrerende prijs.) Het wegschrijven in een algemeen (dus door anderen weer te gebruiken) videoformat (mov of bepaalde aviformaten) naar CD-R is een alternatief.

Specificaties
Het gebruiksvriendelijke Apple editing-programma iMovie2 beschikt over de vrijwel alle bovengenoemde functies, maar mist bepaalde essentiele bewerkingen. Apple heeft bijvoorbeeld niet goed gekeken naar wat de video-amateur het meest nodig heeft, namelijk het wegpoetsen van beel- of geluidsfouten door wat video/audio insert wordt genoemd. In iMovie 1 kon dat helemaal niet, nu is video-overlay (beeld over bestaand geluid) wel mogelijk, maar niet voor kleine foutjes. Een van de problemen is dat men minstens clipjes van plm 4 secondes moet hebben en dat is nog vrij lang. Repareren kan dus wel, maar niet van kleine foutjes, dat woordje "shit" even wegpoetsen is nog ene vrij complexe bewerking met lege audio-clips etc. iMOvie2 is dus iets beter dan de eerste versie, maar mist de finesse en accuratesse of heel precies te repareren. Maar, zegt Apple dan, in de eerste instantie is iMovie2 ontwikkeld voor de hobby-editor. Voor de veeleisende editor is er immers Final Cut Pro.

Cut & paste
Het knippen en plakken bij iMovie2 is relatief eenvoudig en het programma kent voldoende mogelijkheden om een professioneel ogende montage te maken.
In de tijdbalk kunnen eenvoudigweg videoclips geplaatst, verschoven en verwijderd worden. In feite ben je gewoon met beeldblokjes achter elkaar aan het bouwen. Het splitsen van een videoclip is een kwestie van de afspeelkop in de tijdbalk op de juiste positie te plaatsen en uit het wijzig-menu de optie Splits te kiezen. Het (gedeeltelijk) vervangen gaat eenvoudig door het positioneren van de afspeelknop op de gewenste plaats en het kiezen van `Plak Over' bij het Geavanceerd-menu.
Ook met het geluid kan er naar hartelust geknipt en geplakt worden. Er zijn vijf opties: het geluid bijsnijden, losmaken (extraheren) uit een videofragment, geluiden verplaatsen of verwijderen en extra geluid (effecten of achtergrondmuziek) aan de film toevoegen.

Overgangen en effecten
Het aanbrengen van overgangen en effecten is doodsimpel. Klik met de muiscursor tussen twee opeenvolgende fragmenten. Kies uit het menu overgangen een van de beschikbare overgangen. Het resultaat valt direkt in het kleine voorvertoningsvenster of via de knop Voorvertoning in het monitor-window te beoordelen. Desgewenst kan de snelheid van het effect met een schuifregelaar aangepast worden. Er is keuze uit de transities duwen, infaden, overlappen, overvloeien, uitfaden en verkleinen. Bij sommige effecten is de richting instelbaar.
Idem dito bij de optie effecten die deels videofilters blijken te zijn. Activeren, een passend effect kiezen en bijregelen. Extra zijn het instelbare begin/eindpunt van het effect en speciale instelopties afhankelijk van het gekozen effect. Standaard zijn beschikbaar: helderheid & contrast, kleuren aanpassen, sepiatint, soft focus, verscherpen, waterrimpeling en zwartwit. Niet echt tot de effecten behorend maar wel leuk is het omgekeerd kunnen afspelen van een videoclip via het menu Geavanceerd. Er zijn via het web nog extra effecten etc. binnen te halen.
Het renderen (= uitrekenen van het effect) start door het activeren van de toets Werkbij links naast het venstertje voor de voorvertoning. De rendertijd valt mee doch is afhankelijk van het gekozen effect-type en de snelheid van de Power-processor.

Titels
Het titelvenster kent aanmerkelijk meer mogelijkheden dan versie 1 van iMovie. Er is keuze uit diverse standaard lay-outs voor verschillende titelsoorten. Bijvoorbeeld ondertiteling, muziekvideo, meerdere titels in het midden en schuivende titel.

Export
Het eindresultaat dient uiteraard elders ge-exporteerd/vertoond te worden.

export naar DV-tape. Dit met naar keuze een instelbare wachttijd tot de cam/videorecorder gereed is en een zwarte lead in en out van x seconden. Via de cam/videorecorder ook (S-)VHS;
als QuickTime bestand voor Internet of vertoning op Internet of de Mac zelf;
als still videofoto (.pict of JPEG-bestand).
als .mov file op een CD-brander, en dat dan weer elders importeren. Voor wie echt geen DV-recorder heeft.

Met name de DV-export ziet er prima uit. Sommige effecten hadden iets gladder gekund maar een kniesoor die daar voor deze prijs op let.

Samenvattend biedt iMovie 2 veel, maar niet alles wat de beginnende en ook meer gevorderde thuis-editor voor de videomontage nodig heeft. Aan de gebruiksvriendelijke werkwijze kan menig (meer professioneel) montagepakket nog een voorbeeld nemen! De Nederlandstalige oefeningen en prima helpmenu's helpen zelfs de videoleek snel op de goede montageweg.
IMovie zal voor velen de eerste kennismaking betekenen met desktop video en omdat het pakket vrij intuitief werkt zijn demonstraties ermee een goede promotie voor het hele non-linair bewerken.
Het is jammer dat de software die voor de PC beschikbaar is niet zo'n simpele aanpak kent. Eigenlijk is alleen de hele Casblanca technologie (nog uit de Amiga-tijd) te vergelijken met wat iMovie2 biedt.