Schommelingen
Het ene product is gevoeliger voor marktschommelingen dan het ander. Prijzen van huizen, benzine, koffie, aandelen, computeronderdelen en de verkoopaantallen kunnen sterk pieken en dalen. Andere producten zijn wat prijs-stabieler, zoals meubels, kleding, brood en melk. Zeker ICT en CE kennen verkoopcycli (van zo'n drie jaar naar een piek en dan minder), seizoeninvloeden (wel steeds minder merkbaar), technische vernieuwingen die wel en dan weer niet aanslaan, de invloed van de economische conjunctuur op het aankoopgedrag, nieuwe markten die na enige jaren tot vervangings- en `een tweede exemplaar'-markt vervlakken en afnemende winstmarges en prijsdalingen bij grootschaligheid.
Saturation
Veel ICT- en CE-producten zijn in het circuit van de vervangingsmarkt gekomen. De meeste mensen hebben al een PC en die gaat technisch en voor de fiscus zo'n drie jaar mee. Hetzelfde geldt voor video- en fotocamera's, breedbeeld-TV's, witgoed houdt het wel vier tot acht jaar uit en een goede HiFi-set kan tien jaar of meer halen. Opmerkelijk is dat PC's periodiek massaal vervangen lijken te worden, net als auto's. Een soort kuddegedrag waarbij de doorsnee koper om de drie jaar een nieuwe PC koopt tegelijk met de buurman. Elke dealer herinnert zich zo wel seizoenen waarin de systemen en monitoren niet aan te slepen waren. Is de hausse weer voorbij dan zit de klad er weer wat in voor en tijdje.
Nog maar 20 jaar geleden was het gemiddelde Nederlandse gezin tevreden met slechts één TV. Een probleem voor fabrikanten want deze toestellen gingen lang mee, dus kregen we de promotie voor betere, grotere schermen, tweede exemplaren voor de slaapkamer en portables voor de camping en in de tuin. Dat gaat goed totdat er overal TV's staan en dan is de markt verzadigd. Hetzelfde lot bleek de audio- en PC-markt beschoren. Meer dan twee CD-spelers of twee computers per huishouden zit er niet in. Wel liggen er nog aardige kansen voor notebooks en palmtops. De markt voor GSM's lijkt grotendeels ingestort want iedereen heeft al een kleintje met voldoende functies en hoeft dus geen tweede of nieuw exemplaar.
Nieuw, nieuwer, nieuwst
Een nieuw product blijkt altijd een gok te zijn. De consument en het bedrijfsleven kicken momenteel veel minder op `nieuw' dan een jaar of wat geleden. Nieuw is niet meer synoniem met beter en de vrees om achter te lopen is minder. Kopers zijn kritisch: heb ik zo'n nieuwe PC met de snelste CPU en videokaart of die software-upgrade wel nodig, die telefoon of dat grote LCD-scherm? Wie garandeert dat deze productlijn de standaard voor de komende jaren wordt (kijk bijvoorbeeld maar eens naar de verschillende DVD- of SuperAudio-formaten? Betaal ik als eerste generatie koper niet te veel en kan ik niet beter nog een tijdje wachten (zie prijsdalingen bij CPU's, digitale camera's en LCD's)? Is die nieuwe technologie niet (te) moeilijk (software met een manual van dik 400 pagina's)?
Nieuwer en nieuwst verkopen pas als er een duidelijke meerwaarde voor de gebruiker in zit. Een LCD-scherm heeft dat, maar bij een snellere CPU of een ander besturingssysteem kijkt men de kat liever uit de boom. Digitale camera's met steeds meer megapixels brengen steeds minder zichtbare beeldverbetering. Waarom dan het toestel van vorig jaar nog inruilen? Een nog nieuwe toepassing als DVD doet het verassend goed, door een prijsdaling van DVD-players, veel DVD-titels en de komst van DVD-branders en de thuisbioscoop. Dat begint na drie jaar een grote markt te worden. Ter vergelijking: de fax voor iedereen werd pas na 40 jaar een succes. Een voorbeeld waarvan de meerwaarde de consument (nog) geheel ontgaat: Wappen op je mobieltje.
Glans eraf?
Hypes zijn er om in korte tijd te scoren. Mode-trends, speelgoedrages en de Internet-hype bijvoorbeeld. Iedereen doet er aan mee, het gaat jaren of maanden naar een piek, dan wordt het allemaal gewoontjes en haken velen af omdat het product `uit' is of toch minder voordelen biedt dan verwacht.
Fabrikanten en dealers kunnen toch enige invloed hebben om te voorkomen dat de glans ergens vanaf gaat. Bijvoorbeeld regelmatig de promotiecampagne te reactiveren (van de Thunderbirds hoor je na 35 jaar nog steeds goede verkoopresultaten) en in de zelfde productlijn nieuwe toepassingen en accessoires te lanceren (zoals autodealers zich in allerlei bochten wringen met airco, sportvelgen, GPS-en, om de bekende modellen weer leven in te blazen). Zo kan de DVD-player/brander de oude audioCD-speler en CD-ROM vervangen omdat die ook Compactdiscs afspeelt.
Style
Een nieuw design op zijn tijd kan nooit kwaad voor de omzet. Apple heeft toch voor PC-begrippen een trend gezet. Dat werkt overigens maar tijdelijk, de concurrent imiteert schaamteloos en de consument raakt eraan gewend. Een nieuwe style-trend is plat en compact, maar bij computers die slechts twee tot drie jaar meegaan is het design minder modegevoelig als bij TV/audio-apparatuur. Alle kaarten op een core-product zetten is riskant in een markt met golfbewegingen. Neemt de verkoop van PC's af dan hoor je van pure systeem-verkopers al snel gemor dat er geen droog brood meer te verdienen valt. Over een tijdje komt die omzetgroei wel weer terug en in de tussentijd gaat het erom een vervangingsmarkt aan te boren of het in een complete keten met passende neven-producten te zoeken. Verkoop je een digitale camera dan kan daar weer een PC met CD-brander printer en software bij.
U.S.