De laatste maanden stappen breedband-Internet abonnees van Priority Telecom en Chello (beiden -nog- UPC) en masse over op Mxstream nadat navorderingen over opgevraagde megabytes voor een onaangename verrassing zorgden bij breedband kabel-Internet gebruikers. Die hadden zich eigenlijk niet gerealiseerd dat Internet gebruik boven de tamelijk beperkte vrije download/access grens per megabyte moest worden afgerekend. Rekeningen van soms duizenden guldens, die veel te laat zijn verstuurd (in augustus nog over gebruik in december 2000) leiden tot massale opzeggingen ten gunste van MXSTREAM ADSL.
Het kabelbedrijf UPC heeft het moeilijk, op de beurs maar ook naar de klanten toe. Die willen helemaal geen decoders of settops, willen niet meer betalen voor hun basispakketje TV en de uitbreiding met telefonie (Priority) en breedband (Chello) gaat langzamerhand ten onder aan slechte service, gebrekkige organisatie en afbrokkelende consumentenvertrouwen. Dat is niet alleen bij UPC zo, ook concurrent Excite/@home is aan het verdampen, men is gewoon te optimistisch geweest over wat de consument wil of kan uitgeven voor digitale diensten en nu de economie hapert knalt dat er des te harder in. De waarde van de hele kabelbusiness zakt weg, in Duitsland betaalt Liberty nu zo'n 400 euro voor een kabelabonnee, dat is alweer een kwart van wat UPC in Haarlem betaalde en de helft van de prijs in Amsterdam in 1995. Daarmee is de waarde van UPC met een kleine 10 miljoen abonnees ongeveer 4 miljard euro, maar er is wel een megaschuld van zo'n 20 miljard af te betalen.
UPC heeft dus geld nodig, maar om dat nu te zoeken bij de breedband-abonnees die dachten met fl 99,- per maand verder vrij te kunnen Internetten maar nu toch een limiet van 4 GB overschrijden, is niet erg klantvriendelijk en ook contraproductief. Zakelijke klanten, die al veel meer betaalden (voor meer PC's) hebben overigens een veel kleiner maximum, dat begint al bij 256 MB, even een webcam site openzetten en de teller gaat lopen! Men heeft ooit wel de contracten getekend en wist vaag wel iets over limieten, maar de gebrekkige administratie bij UPC kreeg het niet voor elkaar, de overschrijding in MB's direct (dus binnen een maand of zo) te factureren. Pas de afgelopen maanden begonnen de navorderingen in de bus te vallen en schrikken bedrijven en particulieren nu ze zich realiseren dat extra pagina's, filmpjes, content zich vertaalt in extra Megabytes en dat die (afhankelijk van het contract) tot 60 cent per MB doorberekend gaan worden. Zeker zakelijke klanten, die zonder dat ze daar een handtekening voor hebben gezet werden overgeheveld van Chello naar Priority (zeker om de beursgang daarvan nog wat op te leuken) zijn in een aantal gevallen zeer verrast door de hoge rekeningen, het gaat om duizenden guldens.
Het is natuurlijk de vraag of de rechter de vorderingen van UPC/Chello/Priority uiteindelijk zal toewijzen. De onderbouwing is niet erg hard, want er waren eerdere maandafrekeningen waarop niets extra berekend werd, en is een provider in redelijkheid niet verplicht dergelijk gebruik binnen een redelijke termijn te melden. Gezien de vele klachten over de UPC administratie zal UPC/P/C misschien moeten bewijzen dat er inderdaad zoveel MB's zijn opgevraagd.
Ook kunnen de tarieven kunnen worden voorgelegd aan de OPTA, de NMA speelt een rol omdat het hier om een monopolietaak ging (toen ADSL er nog niet was), kortom nog een lekkere kluif aan incasso. Wat hier opvalt is dat Chello (in eerste instantie) haar zakelijke klanten veel meer berekent dan de particulier. Voor een maandbedrag van fl.458,15 krijg je bijvoorbeeld een maximaal datadebiet van 1,2 GB, in vergelijking met de 4 GB voor een particuliere abonnee is dat exorbitant hoog. Natuurlijk kun je als zakelijke klant meer PC's aansluiten, maar het verschil in maximaal vrij datadebiet is erg opvallend en het lijkt erop dat hier voor dezelfde dienst verschillende prijzen worden gehanteerd. Milking the market, is blijkbaar het devies, maar als monopolist op de kabel moet de OPTA daar wel mee akkoord gaan.
Erger is het nu voor Priority/Chello (en UPC) dat de klanten weglopen en naar ADSL overstappen, KPN kan in z'n handen wrijven, zo halen ze daar misschien hun target van 100.000 ADSL-ers wel. Maar hoe lang zal dan KPN de verleiding kunnen weerstaan om ook per gebruik/MB te gaan rekenen. De illusie van gratis breedband Internet gaat aan scherven, en daarmee ook heel wat dromen over IP-video, IP-telefonie, bedrijven als Jamby kunnen wel inpakken (maar daar was Curry al mee bezig) als er per MB betaald moet gaan worden. Een webcam lijkt een leuk idee, maar als zo'n ding bijvoorbeeld zelfs maar 5 KB per seconde doorduwt, dan is dat 300 KB per minuut en dus per uur (tegen 60 ct) zo'n 12 piek. En hoeveel mensen laten zo'n site gewoon maar open staan? In de wereld van de zakelijke gebruiker is het heel normaal de site van bijvoorbeeld een distributeur als Ingram continu open te hebben staan. Als zo'n site wat leuke grapjes en wisselende beeldjes heeft betekent dat continu datadebiet en dat kan enorm oplopen. Terug naar de simpele site dus maar weer, heren distributeurs?
Betalen voor gebruik
Bij alle verhalen over breedband en onbeperkt Internetgebruik was vanaf het begin duidelijk, dat naast bandbreedte (de potentiële piek in transmissiecapaciteit) ook feitelijk verkeer (transmissie in bytes) betaald zou moeten gaan worden. Die twee hangen namelijk wel samen, maar de statistische relatie dat bij X gebruik Y bandbreedte hoort bij Z congestiekans doet geen recht aan het feit dat de ene gebruiker nu eenmaal meer gebruik maakt van z'n bandbreedte en dus meer 'verbruikt' in termen van transmissie dan de ander. Een tijdlang werd dat min of meer door de vingers gezien, die paar veelverbruikers vielen weg tegen de grote massa die maar beperkt verkeer genereerde. Het zou meer kosten om die differentiatie te vertalen in tarieven en rekeningen dan het handhaven van een flat fee. Maar fundamenteel klopte het niet, de verbruiker moet betalen voor wat 'ie verbruikt, en zeker in de wereld van de bits en bytes. Het begrip, dat dit op den duur niet kon, leefde overigens niet erg. Het was opvallend dat zelfs Bill
Gates dit niet begreep, toen hij zo rond '97 riep dat IP-telefonie veel goedkoper was dan ouderwetse POTStelefonie en we op den duur allemaal via het Internet zouden gaan bellen. Dat is ook om andere redenen (kwaliteit) niet doorgegaan, maar zelfs 's werelds rijkste maakte hier een hele domme denkfout. Want het aantal bytes dat je moet versturen voor IP-telefonie is, bij dezelfde kwaliteit en dat is ongeveer 64 Kbps, echt hetzelfde als voor digitale ISDN telefonie en het gaat vaak ook nog over dezelfde kabels of satellietverbindingen. Het was slechts de andere organisatie en billing voor Internet in z'n primitieve vorm dat "gratis" bellen via Internet mogelijk maakte. Onbegrijpelijk en mede de basis voor het knappen van de Internetballon, maar Amerikanen zijn zo gewend aan b.v. flat rate lokaal bellen (dus vrijwel gratis Internetten, je kunt een lokale verbinding de hele dag open laten staan) dat ze niet beseffen dat verkeer geld kost. Bandbreedte en verkeer hangen samen, een niet gebruikte glaskabel kost weliswaar net zo veel als een volledig benutte, maar er is altijd vraag naar onbenutte capaciteit die geld oplevert. Internetgebruik moet op den duur worden afgerekend naar maximale bandbreedte en transmissie in MB's, dat is onvermijdelijk.
Breedband-gebruikers van b.v Casema of Chello merkten dat ook wel, hun bandbreedte werd gewoon afgeknepen als ze te veel capaciteit gebruikten. Internet kan niet gratis, niet door providers en niet qua verbindingen of verkeer. Het "gratis" model is achterhaald, advertentie-inkomsten bleken te virtueel. In landen als Polen zijn ze daar al langer achter, daar betaal je per gebruik in tijd en MB's. Kabelboeren met breedband faciliteiten moeten hun content duur laten instromen en ook clubs als EasyEverything weten dat alleen hele forse caching op den duur hun concept overeind kan houden. Maar caching voor multiple republishing van b.v. films en muziek betekent inbreuk op auteursrechten, op een goede dag moet er betaald gaan worden. En door wie? Zolang micropayments (zou dat er al niet in '97 zijn) niet van de grond komen is de cache-beheerder de klos. Het is wel grappig dat Priority/UPC al een verschil in doorgifte-kosten aanbrengt voor content die binnen de eigen site staat (75% korting dus 17,5 cent per MB) maar geldt dat ook als men het in de cache heeft?
Einde van een droom
Het is misschien triest voor de gelovigen in breedband, maar de incasso actie van Chello houdt het failliet van heel veel breedband-plannetjes in. Er zal betaald moeten worden voor capaciteit en gebruik, voor content en actualiteit, het nieuwe business model voor Internetinformatie zal meer lijken op dat uit de "oude" economie dan op de zelfzuchtige dromen en visioenen van de garde zakkenvullers uit de Brink, Pieper, Gore, de Hond generatie. En wie z'n UPC aandelen nu wil verkopen, zijn ze vandaag nog meer dan een kwartje waard?