Mobiele telefonie: winsten alleen voor technology-oligopolisten
Het business-model van de grote ontwikkelaars en producenten van mobiele telefonie-technologie is aan het veranderen. Ze willen meer als technologie-leverancier gaan opereren dan zelf in de end-user markt worstelen met (te) veel concurrentie. Daartoe gaan ze hun technologie beschikbaar stellen aan OEM-ontwikkelaars en opereren zoals bijvoorbeeld Intel, dat het grote geld verdient aan de chips, die anderen inbouwen.
Geld verdienen aan G3, UMTS en de volgende generatie mobiele telefonie zal moeilijk worden. Er wordt een moordende concurrentie verwacht, met name omdat een paar grote spelers besloten hebben het anders aan te pakken en zelf niet in de ontwikkeling en marketing van toestellen etc. te stappen. De volgende generatie mobiele telefoons, met Internet-toegang en snellere transmissie die weer nieuwe diensten op b.v. videogebied toelaat, wordt voor de handel en de telecom-bedrijven daarom waarschijnlijk geen winstpakker. Ericsson en Motorola hebben namelijk besloten de basis-technologie breed ter beschikking te stellen van fabrikanten van telefoons, maar ook van laptops, computers, organizers, video- en foto-camera's, beveiligingssystemen, auto's en waar je nog maar meer een mobiele telefonie-functie in kunt stoppen. De zogenaamde G3 technologie wordt als platform aangeboden, ontwikkelaars kunnen er zelf behuizingen, applicaties en diensten voor bedenken en ontwikkelen, Ericsson levert de cruciale componenten en ziet dus voor zichzelf af van een rol als leverancier van exclusieve mobiele apparaatjes. Dit business-model, dat is afgeleid van wat b.v Intel in de PC-wereld heeft bereikt, geeft blijkbaar meer hoop op stabiele en hoge winsten dan meedoen in de ratrace van mobiele telefonie, waarin forse tegenvallers zijn geïncasseerd door bedrijven als Philips of Sony. Het nieuwe doel is blijkbaar om met een paar leveranciers de chipset, firmware en software die daar bij hoort te leveren in wat dan wel als een oligopolie valt te kenschetsen. Weinig concurrentie en men kan de aandacht richten op nieuwe chips en integratie-technieken.
Vooruitgang heeft een brandstof nodig en winst of de hoop op winst is daarbij heel belangrijk (maar niet het enige, nationalisme maakte de atoombom en zette mensen op de maan). Maar die winst wordt pas behaald als er een forse marge is tussen de kosten van productie en marketing en de opbrengst. Wie een product op de markt kan brengen, dat functioneel meer biedt dan z'n concurrenten kan meer vragen en traditioneel waren er een paar methoden om dat voordeel af te schermen. Octrooien, geheime productietechnieken, maar ook macht over grondstoffen, productiefaciliteiten en afzetmarkt liggen aan de basis van de grootste bedrijven ter wereld. Als je de enige bent of met een paar bedrijven die bereid zijn het 'prisoner's dilemma' van open concurrentie verstandig te hanteren en elkaar dus niet op prijs beconcurreren, valt er veel te verdienen. Maar de andere kant van de medaille is dan wel, dat waar bijvoorbeeld de paar leveranciers van basis-techniek hun handel breed uitventen aan iedereen die er een apparaatje van bouwt en zich in de verkoop stort, de marges daar zeer klein worden. want waarin onderscheidt de ene mobiele telefoon zich dan nog van de andere? Vormgeving, wat oppervlakkige software-foefjes, een extra tasje, allemaal niet voldoende om een leuke en stabiele marge te garanderen. Het wordt snel massagoed, en dat betekent flinterdunne winsten, prijsdumping en uiteindelijk een weinig florissante branche. Dat geldt niet alleen voor hardware, maar ook voor diensten, want als iedereen wat in elkaar kan flansen, is ook daar de spoeling snel dun.
Dikke winst en monopolie hangen samen
Het past natuurlijk niet in de visie van de neo-liberaal anno 2001, maar we stevenen steeds meer af op een nieuwe monopolie-economie. Een paar grote clubs, die een bepaalde technologie beheersen, kunnen het zich permitteren om samen een prijspeil te zetten, waarbij ze fors verdienen maar nauwelijks concurrentie te duchten hebben.
De chips-industrie is daar het grote voorbeeld van, maar ook in de chemie, de telecommunicatie en bepaalde vormen van vervoer en distributie komen we het tegen. Nu zien we dit ook in de mobiele telefonie voor de volgende generatie en juist daar werd verwacht dat nieuwe diensten enorme winsten voor bijvoorbeeld telco's zouden genereren. Die hoop is ondertussen wel een beetje vervlogen, de UMTS investeringen hangen als een molensteen om de nek van de telco's, maar ook de winsten op hardware zijn door deze move van Ericsson en Motorola twijfelachtig geworden.
© Dealer Info