Update USA: triest en beangstigend

Een weekje rondkijken in Florida leert je heel duidelijk, dat Amerika wel degelijk in een crisis zit, een vertrouwenscrisis. De traditionele Presidents' Day viel tegen, het was in het Noorden te koud was het excuus, maar de cijfers over de eerste maanden van 2003 vielen toch al tegen, na een ook al matig Kerstseizoen. Men houdt het geld in de zak, consumenten aarzelen, maar ook het bedrijfsleven wil niet meer investeren en dat merk je heel duidelijk aan de retail.
In toch een drukke staat als Florida, waar naast veel arme Spaanssprekenden ook erg veel vaak ICT-actieve bejaarden wonen, is een ritje langs de winkelstraten en malls een trieste ervaring. In het hart van Miami probeert men in Coconut Grove nog de stemming erin te houden, maar verderop langs de kust is het armoe. Nog meer dan in Amsterdam zie je lege panden, borden te huur en verval. In de VS, waar huurtermijnen eerder in weken dan in jaren vastliggen, sluit men snel een outlet, men kan makkelijk onder het contract uit en voor het personeel geldt hetzelfde, een paar weken severance pay en ze staan op straat.
Wat vooral opvalt als je wat specifieker naar de computer-retail kijkt is dat de kleinere en middelgrote zaken vrijwel verdwenen zijn, er zijn nog wel wat etnisch gerichte buurtprutsertjes, maar de mid-level computer-retail is vrijwel verdwenen uit het straatbeeld. Alles is CompUSA (226 winkels) en superstore, BestBuy , J&R, en de bruin/witgoed-supers pakken ook graag wat mee, terwijl Dell en Gateway de klanten liefst direct benaderen, maar toch ook meer naar winkelpresence neigen.
Nu zou je als klant ook wel gek zijn om niet te vallen voor de aanbiedingen, niet alleen zijn complete systemen relatief goedkoop, maar je krijgt bij Best Buy ook nog 24 maanden gratis krediet op PC's en notebooks. Bij CompUSA doen ze het nog gekker, daar hoef je 18 maanden helemaal niets te betalen als je meer dan 299 dollar besteedt. Natuurlijk, de kleine lettertjes stipuleren dat je dan wel een CompUSA creditcard moet hebben en de hele zaak op tijd moet aflossen. Zo niet, dan moet je de accrued finance charges wel betalen en dat betekent een rente van 22,65% per jaar, die PC kost dan dus 35% meer.
Het gaat er duidelijk om, de omzet in dollars op peil te houden, of er nog winst gemaakt wordt lijkt niet zo van belang, dus gooit men met promotie-aanbiedingen, maar ook met gratis in-home en in-store installation. Koop iets en ze komen het thuis brengen en installeren, blijkbaar is menskracht vrij goedkoop op dit moment of men is zo wanhopig dat alles maar kan.
Dat men met name complete systemen in de promotie gooit met honderden dollar extra mail-in rebates geeft wel aan, dat de grote fabrikanten met een overcapaciteit zitten, maar ook de printerboeren zitten blijkbaar met voorraden, want de oudere modellen worden nogal eens als sweetener gebruikt. Ondertussen probeert men met alle macht de consument er van te overtuigen dat een nieuwe printer in de 'photo' klasse met tot 5760x1440 dpi je fotohobby nieuw leven inblaast, pusht men de duurdere combi printers-scanner-copier units, maar gooit CompUSA er wel een gratis HP scanner tegenaan als je maar een digitale fotocamera wil kopen. Nou ja, gratis, de grote ziekte van de Amerikaanse retail zijn de mail-in rebates. Je betaalt eerst de volle mep, maar om aan de geadverteerde prijs te komen moet je allerlei kaartjes en bonnetjes opsturen. Wel even een kopie maken, want het gaat niet altijd foutloos, en per systeem heb je bijvoorbeeld een aparte mail-in rebate voor de CPU, voor de printer, voor je monitor, en soms nog apart voor de monitor bundle (speakers). De consument wordt er gek van, denkt goedkoop uit te zijn, maar gaat de winkel uit met zo'n HP bundel met LCD, printer, 2.0 GH PC met DVD, XP HE, 3 maanden AOL, 2 uur expert advies thuis en 6 uur PC-les, en dan nog gratis een 400 dollar-value Digital Imaging Pack met camera, speciale photo-printer, papier en scanner, en betaalt dan geen 1029$, maar 1280 plus 360 dollar voor het Free Pack plus zo'n 6 tot 8% salestax plus de postage voor de reabte vouchers, zeg maar zo'n 1800 dollar, maar die hoef je dus pas over 18 maanden te betalen. Die 18 maanden ben je wel bezig om al die rebates te innen, want alleen al in dat gratis Pack zitten er weer een stuk of acht. Administratieve onzin allemaal en hopen dat de klant niet de moeite neemt alles in te sturen en te checken, maar ook een geweldige manier om je omzet en winst op te kloppen, want hoe boek je zo'n verkoop nou, vraag dat maar eens aan Ahold. Een onoverzichtelijk warboel, maar ze doen het allemaal. En wie helemaal belazerd wil worden, kan in een speciale garantiesectie ook nog extra garantie kopen en zelfs inruilgarantie voor een later model, speciaal voor de verder matige lopende PDA's is dat blijkbaar een trekker. Een vrije markt heet dat, wie verbaast zich over frauduleuze winstcijfers als zelfs het winkelpersoneel met al die rebates niet meer weet wat ze uiteindelijk moeten rekenen en hoe het nu precies zit met de sales-tax op die rebate vouchers (die proberen ze dan twee keer te innen, lijkt wel). En hoe zo'n afdeling rebate-voucher handling functioneert, met allemaal handgeschreven namen, adressen, dat moet een chaos zijn en zal ook vast wel ergens in India of Pakistan worden afgehandeld. Het houdt wel de credit-card boys en de banken bezig, die zijn echt niet ontevreden met hun 22,65% rente van klanten die toch niet op tijd betalen en vrijwel iedere Amerikaan heeft schulden aan de plastic maffia en betaalt een fee per cheque (dus van je mail-in gaat ook weer wat af).
Qua merken zie je wel, dat de groten de massa-markt in handen hebben, HP is overal, het merk Compaq (Presario) zie je nog wel, maar minder en Sony is met de Vaio's duidelijk aanwezig, e-Machines is eigenlijk overgebleven als B-merk bij de grote supers. Bij de notebooks ook weer HP en wat oudere Presario's, met Toshiba en Sony's DVD-burning Vaio als topper.
Dat de Dell en Gateway aanpak weer wat meer fysiek wordt, werd al eerder duidelijk, Gateway met name doet weer stevig mee als retail-kanaal met Gateway-stores, die overigens meer op klaslokalen lijken, men probeert duidelijk de klanten eerst maar weer eens binnen te krijgen en doet dan toch vooral zakelijk gerichte aanbiedingen.
Wat overal opvalt is dat Microsoft in de promotie nauwelijks opvalt, dat de prijzen voor bijvoorbeeld de Xbox (nog steeds 199$ met 3 games) stabiel zijn en dat een WindowsXP upgrade voor 169$ Pro en 79$ Home behoorlijk aan de prijs blijft (op de PC dumpdag gingen ze weg voor 50 euro), terwijl 399$ voor OfficeXP ook geen weggever is. Microsoft houdt het dus strak, de her en der gesignaleerde opkomst van Linux is in het reatil-segment blijkbaar geen grote bedreiging en vrijwel alle systemen komen met pre-installed XP, zij het zonder media of manuals.
Als nieuwtjes zie je in de PC-supers toch wel wat meer mobieltjes met ook weer monsterlijke sweeteners zoals een 20"TV bij 'n T-Mobile mobieltje met camera-add-on. De Tablet PC is ook nieuw, die zien we hier nog niet in de schappen en moet de hype en trekker voor 2003 worden, maar voorlopig zien we meer omzet in non-PC items zoals memory-sticks en DVD-films, en blijft men name wireless WiFi een hot item. Hevige concurrentie tast de opbrengst van de breedband aanbieders aan, AT&T schermt met 19,95$ per maand, AOL zit nog op 29,95$, maar die markt staat onder druk nu de consument gaat shoppen om z'n maandlasten te verlichten. Wat dat betreft zou de groei in GSM en GPSR mobiel ook wel eens kunnen tegenvallen.
Alles bij elkaar maakt een weekje USA je niet vrolijk, zie je dat daar de retail meer en meer verschuift naar de supers met hun brede inkoopmacht en financieringsdeals. De Amerikanen zijn angstig, zitten op hun geld en je krijgt zeker niet het gevoel dat men zich de onaantastbare supermacht en globale politieagent voelt. Dat komt wel ieder moment van de dag via de buis en de radio op je af, de kranten zijn wat dat betreft ook behoorlijk eenzijdig zeker in een Bush-staat als Florida, maar de burger voelt best dat er een riskant spelletje gespeeld wordt.

K. S.