HCC-Dagen: nog steeds gigantisch

HCC gaat de markt op met doelgroeppakketten

Is er een depressie, een crisis, of bewijst de HCC dat het allemaal nog leeft en we hoogstens wat windstilte hebben, maar dat de gewone burger, de consument met de portemonnaie op de juiste plaats, nog wel degelijk computerlievend is?
De ooit enorme Comdex in Las Vegas was in november niet meer dan één hal in het LVCC, een fractie van wat ooit de CeBIT naar de kroon stak als de grootste ICT beurs ter wereld. In zekere zin is die terugloop in de VS het bewijs dat de computerbranche zeker in een dip en misschien wel in z'n nadagen beland is, en geen hart onder de riem van de handel.
Maar dan ga je eind november weer naar de HCC-dagen en waan je je weer even terug in de tijd. Het kan niet op, er is handel, de stapels inruil-PC's vliegen weg, bij opbod en afslag staat men zich op te winden over onzinnige koopjes. Tienduizenden verdringen zich op de beursvloer en klonteren rond stands waar opgewonden verkopers zich schor schreeuwen of zelfs bovenop stapels pallets via een megafoon de meute opzwepen.
Heerlijk, opwindend, en begrijpelijk een dagje uit voor wie iets met computers, Internet of gamen heeft. Of gewoon niets te doen heeft en z'n voordeelkaart van de NS eens wil gebruiken voor een dagje uit, kijken naar de opwinding en de hype, de waanzin en de hebzucht, met een tikje nostalgie terugdenkend aan de tijd dat je al een hele Piet was met een C64 of zelfs cult-status verwierf met die eerste Internet-aansluitingen. Dat vrijwel iedere bezoeker van de HCC-Dagen al aan z'n derde of vierde rekenwonderding toe is en op zolder stapels ongebruikte rommel van eerdere HCC-Dagen heeft staan mag de pret niet drukken. En anders neem je toch zo'n Romba robotstofzuiger mee, een van de technowondertjes op de beurs.
Je kunt kritisch kijken naar de al te commerciële opzet, de prijsconcurrentie die kleinere exposanten weinig marge biedt, de hoge prijs voor kramen of ruimte, de cross-selling van de HCC en haar leenheren, maar het is ook vertederend. Dat wat vergrijzende en toch nog vrijwel helemaal mannelijke contigent hobbyisten die daar hun treintjes, oude thuiscomputers, astrologieprogramma of verbondenheid met de Sinclair of C64 komen laten zien. Zelfs een MSX-gg stand, en terecht want er zit weer wat te broeden bij Kay Nishi en z'n makkers, MSX leeft nog! Die HCC-gg hal is vol nostalgie, enthousiasme, maar vooral ook sociale cohesie, vriendschap en betrokkenheid. Uniek in de wereld en als Bill Gates nou nog eens, als een soort G.W.Bush die met de soldaten in Irak een kalkoentje deelt, hier een rondje zou maken, dan zou er een gemeend gejuich opgaan. Vooruit Microsoft, regel dat eens een keer, dan hoef je niet zo zielig door super-discounter Mediamarkt voornamelijk HP laten verkopen op je stand en kun je misschien heel overmoedig wel een paar pakketten Office 2003 daadwerkelijk ter plekke in de verkoop hebben.

Leuk dus, druk ondanks een iets teruglopend aantal bezoeker en van een crisis was niets te merken, behalve dan dat de prijzen voor printers en de standaard peripherals wel erg weinig marge lieten en de handel blijkbaar met veel voorraad is blijven zitten die er even uit moest. Gezellig ook, vooral op vrijdag toen je wel erg veel grijze koppen zag die er een dagje uit van maakten, misschien in de baas z'n tijd, maar wat kan dat schelen. Er is nog steeds emotie, er zijn nog mensen die met hart en ziel die schone boodschap van de verbroederende computer als sociale en intermenselijke smeerolie uitdragen, en dat mag ook wel eens gezegd worden. Hun discussies zijn misschien technisch, hun status wordt bepaald door hoeveel code voor de 6800 ze nog uit hun hoofd kennen of hoeveel interrupts ze hebben aangesproken, maar ook echte nitwits werden welkom geheten. Complimenten aan de HCC, zolang ze dat stukje in ere houden, valt misschien te vergeven dat je op de rest van de HCC-dagen omkomt in de commercie, het lawaai en de elektromagnetische impact. Dan verdragen terecht een kleine 100.000 bezoekers de opstoppingen en files, de vertraagde treinen en die aanslag op de weekendrust. En ze gaan grotendeels ook weer blij naar huis met tenminste een rol CD's, wat navulinkt of toch nog maar zo'n goedkoop printertje voor de kinderen, of een digitale camera van een uitloopmodel met non-standaard geheugen of een te lullige PC-koppeling.
En dat zo'n evenement alleen kan draaien met veel vrijwilligers moet ook even vermeld worden, er zijn meer dan 1000 vrijwilligers, die de organisatie van HCC Dagen bijstaan. Met uiteenlopende taken: van het geven van advies aan bezoekers tot het aanleggen van een draadloos netwerk (Hotspot in hal 10) of het maken van koppelingen naar de 1 Gigabit Internet-toegang die provider Bit sponsorde (maar waar Bit zelf niet aan mocht, de Jaarbeurs heeft zo z'n eigenaardigheden).
Het probleem met vrijwilligers is wel, dat die zich op een gegeven moment gaan afvragen, hoeveel geld de HCC eigenlijk verdient aan die beurs en of ze eigenlijk ook niet een beetje mee zouden mogen delen? Want de commercie en de vertakkingen van de HCC beginnen op te vallen, men maakt nu serieus werk van het marketing potentieel dat deze club biedt.

De hoeveelste?
HCC organiseerde op 28, 29 en 30 november voor de 28ste keer hét evenement op consumenten computergebied, in en mét de Jaarbeurs in Utrecht, want die is daarin partner en meeverdiener. HCC Dagen/GAMEXPO is, meldt men trots, met meer dan 100.000 bezoekers de grootste computerconsumentenbeurs van de Benelux. Misschien is het overigens een vergissing, maar op de site http://www.tweakers.net/reviews/350 staat dat in 2002 de 25-ste HCC werd georganiseerd. Beetje misleiding of tellen de Belgische dagen ook mee?

Gamexpo
Maar het concept is de afgelopen decade wel zwaar uitgebreid, de kramenmarkt van 20 jaar geleden is ondertussen een spektakel geworden, niet in het minst door de GAMEXPO, the platform for interactive lifestyle, die er dwars doorheen loopt. Met grote trailer-stands, concurrentie tussen de aanbieders van consoles, snelle Ferrari's (Xbox) en mobiele arcades, voor de ras-gamers even de kans te proeven aan de nieuwste games. Veel vernieuwing is er niet op dat gebied, je moet al een echte pro zijn om te zien waar de flight-simulators anno 2003 nu precies verbeterd zijn ten opzichte van iets oudere versies, maar vooruit, ze zaten er in rijen voor en bij, met glanzende oogjes en voordringend om ook even te mogen. De echte vernieuwing is natuurlijk multi-user-games, met de buren via WiFi, op LAN-Parties of op MegaBit in de polder, nou ja in Ede. Of, als je toch valt voor breedband, via ADSL. En volgens de makers van al die nieuwe mobieltjes zoals Nokia is gamen via of op je zaktelefoontje helemaal het einde. Daar zou de grote doorbraak in moeten zitten, waardoor we allemaal deel worden van het grote wereldspel, de virtuele matrix waar je al je geld en tijd in kunt stoppen zonder op te hoeven staan. Allemaal in de ban en de databanken van Big Brother. Misschien maar goed dat Rop Gonggrijp, ooit hacker-stoortrooper, nu iets encryptisch voor VoIP en mobieltjes heeft bedacht.
Gamen is, naast het porno- en content-downloaden waar niemand over wil praten, een van de grote trekkers voor ADSL en zou wel eens een veel grotere geldmaker voor KPN en andere telco's kunnen gaan worden dan SMS. GAMEXPO is een lawaaierig evenement, dat wel. Met als trekkers ook GameParty's Best of Benelux en de Console War om de betere gamers een kans te geven. Met een oppervlakte van 6000 m² gevuld met de populairste consoles, publishers, game competities en entertainment, game releases en acts die echt over gamen gingen was er ook wat rafelrand-werk. Lifestyle randonderwerpen noemde men dat, maar of vette babes, hair remakes, skate kleding, energy drinks, gadgets en x-treme sports met b.v. Braun en McNeil binnen de belevingswereld van de meestal wat introverte gamers vallen is maar de vraag. Te makkelijk koppelt men High-tech aan High-touch, maar is gamen wel zo vorm-gericht, het heeft ook iets van isoleren, wegvluchten en is dan die overdaad aan impact-marketing wel effectief? Het geeft wel sfeer aan zo'n beurs, een beetje geiligheid is altijd goed voor de handel, al vond ik die 'babes' nog wel wat tegenvallen.
Gamen is ondertussen wel mainstream en krijgt ook op TV steeds meer ruimte. TMF start met Gamefacts, een gamers lifestyle programma voor iedereen die maar niet volwassen wil worden! Dat zijn programma's van 4 minuten die in een hoge rotatie verspreid over de dag worden uitgezonden.

Commercie-koppelverkoop
Een belangrijke blikvanger dit jaar was het Digitale Beeldbewerking paviljoen, waarmee een belangrijk deel van entreehal van HCC Dagen gevuld werd. Het Digitale Beeldbewerking paviljoen was een samenwerking van HCC, Combi Digiworld en Zoom Magazine, met demonstraties van commerciële partners als Canon en Fuji. In dit paviljoen was een combinatie van verkoop, lezingen, workshops en informatie te vinden. Zo zal de complete redactie van Zoom Magazine acte de presence geven, onderstrepend dat IDG en HCC nu toch bijna synoniem aan het worden zijn. Leuk, passend bij de digitale fotografie mode van het moment, maar ook een heel duidelijk signaal dat de HCC echt een commerciële club is geworden, gevoelig voor wat geld oplevert en waar handel zit. Een beetje als de ANWB, die ook die bondsgedachte steeds meer inruilt voor service-club en daarmee commerciële speler van formaat. Exploitatie van de verenigingsgedachte, daarmee stoorzender in het commerciële veld, met zoals de ervaring leert het risico van interne zakkenvullerij en machtsconcentratie. Zeker nu de bladenmarkt wel heel mager is geworden spekt de HCC wel erg duidelijk de zakken van McGovern (IDG) en zouden de leden zich wel eens mogen afvragen hoe dat allemaal zit en wie er boven en onder de gordel profiteren. Laten we de schandalen uit het verleden niet vergeten!

HCC: megaplayer in consumentenmarkt
HCC was ooit de vereniging van hobby-computergebruikers en blijft dat credo nog leuk uitdragen, maar is feitelijk drastisch vercommercialiseert en wil op dat gebied nog veel verder gaan. Natuurlijk, men houdt de oude gebruikersgroepen in ere, steunt onder meer het Computermusuem aan de Haagse Binkhorststraat en andere initiatieven, maar moet het toch vooral hebben van de bladen en de HCC-Dagen en de laatste tijd ook van de inkomsten als Internet-provider (reseller). Wat wordt de HCC beter van die samenwerking met de Jaarbeurs voor de beurs en een bijna symbiotische relatie met IDG voor de bladen?
De HCC doet nog meer en wil nog meer, ze bieden verzekeringen, Internet en ADSL, als reseller is het een interessant verkoopkanaal met in totaal een 200.000 leden. Die mijlpaal werd in juli bereikt en toen werd ook duidelijk, dat de HCC fors commerciëler wil worden. Ronald van Rooden, directeur HCC, zei toen: "HCC is in meerdere opzichten blij met deze ledengroei naar 200.000. Op de eerste plaats is er sprake van autonome groei. HCC heeft zich nog nauwelijks in de markt geroerd, iets wat pas eind dit jaar door middel van een marketingcampagne gaat gebeuren. Deze campagne is gericht op alle computergebruikers van Nederland. Op de tweede plaats lukt het HCC om aansluiting te vinden bij een hele brede en diverse groep computergebruikers, die niet zozeer geïnteresseerd zijn in de computer zelf maar vooral in de toepassingen ervan." Nou, die marketing, dat kan nog wat worden, op de websites hcc.nl en hccdagen.nl krijg je een indruk van de manier waarop men dat aanpakt.
Per 1 januari 2004 komt er een leuke en slimme doelgroepsegmentatie met aangepaste diensten-pakketten, steeds met een blad van IDG als vlaggenschip. Zo bereikt men de digitale beeldbewerkers met Zoom en de Gamers en de bestaande titels PC Zone Benelux en GameZ.nl en het nieuwe GamePRO, dat op deze HCC-Dagen gepresenteerd werd. Er komen ook pakketten zoals 'Start', 'Creatief', 'Bewust' en 'Expert' en het is duidelijk dat men de leden met website, papieren blad, Internet-abonnement, spam- en virusservice en allerlei extraatjes een leuk aanbod doet, maar ook dat er een leuke marge voor de HCC als reseller inzit. En concurrentie voor de adverteerders en exposanten natuurlijk, snijdt men niet in eigen vlees?

Consumentenbond functie
Het paradoxale is nu, dat de HCC zich ook als een soort consumentenbond op computergebied gaat profileren via http://www.computerconsument.nl. Daarin zien we wel prominent het beeldmerk van de HCC, maar dat hier partijen als: Dynabyte, FunPrice Computers, Dixons, Dixtone en Vroom en Dreesman in participeren is niet direct duidelijk. Men komt op voor de consument, gaat in op bedrieglijke aanbiedingen over rentevrij kopen tot 2005, pakt Dell aan wegens eenzijdige voorwaarden en er is een geschillencommissie, maar weer beperkt tot die deelnemers in computerconsument.nl.

Open Source debat en Linux install party
De HCC wil, en ondanks de bovenstaande kritiek op de brede commercialisering is dat te waarderen, graag iets meer zijn dan een puur consumenten-platform en probeert dat gestalte te geven door interessante discussies te organiseren, die zeker hout snijden. Bijvoorbeeld over Open Source software (Linux, Lindows) en welke rol dat zou moeten spelen in bijvoorbeeld overheidsbeleid. Transparantie is daarbij het toverwoord. Dat is actueel en relevant, en eerlijk gezegd is de HCC een van de weinige organisaties, die daar onbevooroordeeld ruimte voor kan geven. Als je op zoiets als de TINE (Internet Event) zo'n debat aanhoort weet je gewoon dat daar vooral commerciële belangen op het toneel zitten, vorig jaar gaf Jort Kelder daar een misselijk staaltje onkunde en inlikken ten beste. Tijdens een debat op 28 november in Mediaplaza kwamen deskundigen uit politiek, overheid en bedrijfsleven debatteren over de voor- en nadelen van open source software voor overheid, bedrijven en consumenten en de betekenis van open standaarden voor een democratische overheid. En om duidelijk te maken dat zoiets ook praktische betekenis heeft, Linux is het breekijzer in die discussie, er was een Linux Install Party. Daar konden bezoekers van de HCC Dagen onder deskundige leiding en zonder kosten Linux laten installeren op hun meegebrachte PC of laptop, al zagen we vooral rijen staan bij het uitdeelpunt van de Linux CD's.

Handel: digitale camera
Voor de handel was het geen topbeurs, er waren genoeg bezoekers, maar ook veel concurrentie. Zaterdag was de topdag, vrijdag iets te bezadigd en te grijs. In het algemeen was het vooral druk, veel en schreeuwerig, niet voor niets koos een aantal organisaties voor de 'rustige' Hal 7, waar tenminste de oren gespaard werden. De omzet was redelijk, maar daar was men hier en daar nog best tevreden mee, er was een grotere terugval verwacht.
Deze HCC geeft wel vertrouwen voor het kerstseizoen, het publiek is er nog, alleen nog steeds wat eenzijdig, blank en wat ouder en vooral mannelijk. Topitem was ongetwijfeld de digitale camera (meest model 2002 voor de goedgelovigen in Sinterklaas) met bijbehorend papier etc., maar ook printers gingen in grote aantallen weg, het aanbod aan scanners was ietsje mager. Als altijd liep het kijk- en koopgedeelte toch weer teveel in elkaar over; waarom op zich interessante standjes met een andersoortig aanbod niet bij elkaar geplaatst en bijvoorbeeld voor de historische HCC-gg displays en het Computermuseum een apart stukje reserveren? En dat de kosten voor de kleinere exposant uit de pan rijzen, dat wegkomen uit Utrecht een crime is en dat ze volgend jaar maar weer eens goed moeten controleren of die buitenlandse standhouders qua BTW de zaak niet flessen (of gemakshalve hun thuistarief rekenen), ach, dat leest u in december 2004 ook wel weer.

Luc Sala

Serieus of alleen massaspul

MediaMarkt: misser Microsoft

Microsoft stond op de HCC en Mediamarkt mocht daar aanpalend het consumentenspul verkopen, voor serieuze Microsoft producten was nauwelijks belangstelling, er was vrijdag bijvoorbeeld geen enkel 'zwaar' software-pakket bij Mediamarkt voor verkoop voorhanden. Het lijkt wel alsof de Xbox en de muizenhandel alles is wat men de HCC-er toevertrouwt. Thuisgebruikers ziet men duidelijk niet als klanten voor bijvoorbeeld Office. Maar nog belangrijker is de boodschap, die men hiermee afgeeft naar de tussenhandel, men gokt voor wat betreft de consument dus op de supers en massamarkt-kanalen en laat enig besef van een prijsbeleid dus los. Een trend die we ook al zagen bij HP, ieder kanaal is welkom als er maar volume gedraaid wordt. Geen lekker nieuws voor de reseller en specialisten, maar die hebben toch al een zware strijd te voeren tegen de Aldi's van deze wereld. Gelukkig is er de HCC, waar ze in ieder geval de spullen die ze zonder prijsbescherming kochten onder de prijs mogen wegstouwen. Voorgaande jaren maakte Microsoft een speciale deal met een dealer die de verkoop deed op de MS-stand. Dit jaar leek de keus voor MediaMarkt voor bedoeld
deze retailer voor de toekomst te paaien als massa-outlet. Er draaide continue een bandje 'kom bij Microsoft, kom bij MediaMarkt', maar MediaMarkt leek niet de juiste club voor het HCC-publiek. Twee jaar gelden probeerde KPN Business het ook eens tevergeefs op de HCC. De HCC-bezoeker werd er niet koud of warm van, er gingen wat HP en Sweex over de toonbank, maar student & teacher versie van Office 2003 wat niet te zien, en de muizen van Microsoft kon de HCC-er bovendien 20 meter verderop goedkoper vinden.