Nederlands ICT onderwijs heeft moeite om snelle ontwikkelingen bij te benen
Nu de jaarlijkse Microsoft TechEd voor Nederland is weggevallen vormen de Microsoft Developer Days die plaatsvonden in de Amsterdamse RAI één van de belangrijkere bronnen van informatie voor software ontwikkelaars die op de hoogte willen blijven.
Naast Microsoft medewerkers verzorgden een aantal partners, waaronder vele private opleidingsinstituten, sessies die de aanwezigen een actueel kijkje in de ICT keukens van Nederland gunden. De bedrijven op de informatiebeurs varieerden verder van IBM tot en met Oracle welke laatste steeds vaker te zien is op Microsoft evenementen.
Dit gebeuren werd omgeven met de nodige showelementen hetgeen dit soort educatieve evenementen een stuk verteerbaarder maakt. Ontwikkelen van software is toch al serieus genoeg.
Inleider Arie Leeuwesteijn van Microsoft’s Developer & Platform Group werd dan ook voorafgegaan door een indrukwekkend optreden van het blazersensemble Imperial Power die door de bezoekers met een warm applaus werden beloond.
De belangstelling was groot - meer dan 2400 bezoekers- en dat is geen wonder. Lang voordat een nieuw Windows platform op de markt komt staan ontwikkelaars namelijk meestal in de rij om kennis te nemen van nieuwe Microsoft techniek.
Dat is een goede zaak, want juist voor ontwikkelaars verandert er elke keer meer dan voor wie dan ook.
Wat Microsoft’s director Developer & Platform Group Ruud de Jonge betreft kan worden gesproken van een groot succes:,,Ik ben uiterst tevreden over de opkomst. Daar zit groei in en de waardering is hoog.
Voor deze Developer Days hebben we speciale arrangementen voor studenten georganiseerd en een compleet dagprogramma voor deze groep samengesteld. Op die manier kunnen studenten en onderwijsgevenden up to date komen en blijven.’’ aldus de Jonge.
Hotlist
Efficiency winst staat altijd hoog op de hotlist van ontwikkelaars en Microsoft Partners. Het nieuwe ASP 2.0 (Active Server Pages) systeem bevat bijvoorbeeld veel ingebouwde functionaliteit die nu makkelijk is te implementeren in de Microsoft Visual Studio 2005.
Met enkele regels code is een compleet inlogsysteem op te zetten en vijf muisklikken verderop heeft de site een compleet profielsysteem voor de geregistreerde gebruikers. Wie hetzelfde probeert te verwezenlijken met een dozijn niet geïntegreerde freeware tools van vage herkomst komt al snel van een koude kermis thuis.
De ASP 2.0 en security workshops waren naast de verschillende inleidingen op Windows Vista de meest bezochtte. Windows Vista is dan ook ook een goed voorbeeld van een ontwikkeling om snel aansluiting bij te vinden.
Compatibiliteit
Bovendien zijn er tegenwoordig wat minder risico’s verbonden aan het gebruik van nieuwe technologie als Microsoft Vista er aan komt.
Met de komst van .NET is namelijk voor een groot deel een probleem opgelost dat de Windows gemeenschap al twee decennia bezighoudt dan wel achtervolgt, ,,backwards compatibility’’.
.NET veranderde dat begrip grondig doordat uitbreidingen van de Windows functionaliteit voor een deel niet meer op het niveau van het besturingsssysteem worden doorgevoerd.
Functionaliteit als de nieuwe Windows Workflow Foundation komt nu keurig netjes terecht in de de .NET ,,Runtime’’. Deze .NET Runtime is te vergelijken met de Java VM (Virtual Machine) en zit tussen de code die programmeurs produceren en het besturingssysteem.
Op die manier vervult de .Net runtime ook de rol van waakhond en zorgt ervoor dat vele mogelijke fouten van programmeurs worden opgevangen.
Lock-in
Dit betekent ook dat de Microsoft WinFx uitbreidingen in Vista als de Windows Forkflow Foundation voor ontwikkelaars nu al beschikbaar zijn onder Windows XP. Gewoon als een beta-uitbreiding op de huidige .NET 2.0 omgeving.
Aangezien deze ,,werkstroom’’ uitbreidingen de basis zullen vormen van alle applicatiebouw onder Windows zijn wakkere ontwikkelaars al druk bezig deze nieuwe omgeving in hun planning op te nemen.
Een volledige cursus op dit gebied was één van de zeer informatieve onderdelen van de DevDays.
Net als bij Java betekent .NET natuurlijk een lock-in van jewelste. Ook is de vraag wat nu tot het besturingssysteem kan worden gerekend juridisch behoorlijk vaag geworden en dat alleen al zal juristen als van de EU nog decennia van de straat gaan houden.
Nirvana
Ondanks alle vooruitgang blijft het natuurlijk af en toe behelpen voor ontwikkelaars en het ontwikkel Nirvana is nog ver weg. Dat begint al met de opleidingen op ICT gebied in Nederland. Een kleine steekproef onder de aanwezige studenten wees uit dat veel zo niet alles wat op de DevDays werd geboden nieuwe kost was.
.NET, een webomgeving als ASP en een moderne programmeertaal als C# hebben inmiddels meer dan 50% marktaandeel verkregen en zijn bijna een decennium beschikbaar. Toch bleken deze technieken voor bijna afgestudeerde studenten van de Vrije Universiteit gloednieuw.
In hun hele studie hadden zij nog nooit een regel in deze omgevingen hoeven programmeren of kennis kunnen nemen van de beschikbare backoffice architecturen.
Gevolgen
Niet alleen vanuit standpunten als innovatie en werkgelegenheid gezien is dit een slechte zaak. In de openings keynote stelde docent Rafal Lucwiecki, dat naarmate het besturingssysteem veiliger wordt hackers hun aandacht verleggen naar kwetsbaarheden in applicaties.
Dat betekent dat beveiliging net zo goed is als de programmeurs en ontwerpers getrained zijn in het beveiligen van hun gebouwde applicaties. Wanneer wat moet doorgaan voor de creme de la creme op ICT gebied van Nederland geen notie heeft van actuele begrippen op dit gebied is dat bij voorbaat een bedenkelijke zaak.
Ook tijdens zijn workshops benadrukte Lucawiecki dan ook dat beveiliging op elk niveau van een IT systeem goed geregeld dient te zijn. Is één onderdeel zwakker dan de rest dan kraakt het gehele systeem in zijn voegen. Een gelaagd model dat uitgaat van bewustzijn van beveiliging is een logische aanpak.
Class-A
“Eigenlijk is veilig programmeren het eerste dat ICT studenten moet worden bijgebracht, maar de praktijk is natuurlijk heel anders,” stelde Astrid Hackenberg, oprichter van Class A, één van de gerenommeerde private opleidingsinstituten die aanwezig waren op de Developer Days.
De drie workshops die zij en haar mededirecteur Anko Duizer presenteerden benadrukten dat veel oude problemen worden opgelost door de waakhond functie van de .NET omgeving. Er blijven echter legio mogelijkheden over voor programmeurs om de fout in te gaan op beveiligingsgebied.
De Class-A workshops gaven een uitstekend overzicht van de meest voorkomende hackersaanvallen als ‘’SQL injection”, “Cross site scripting” en vele andere technieken die door kwaadwillenden worden ingezet om websites te overvallen en backoffice-systemen open te breken.
Pdf’s van de presentaties die Class-A docenten verzorgden zijn beschikbaar op de website van Class-A en geven een goede indruk van de ICT beveiligingsproblematiek
Literatuur
Nieuwe technologie van Microsoft wordt welliswaar vaak genegeerd in het onderwijs, maar uitgevers slapen gelukkig niet en de stroom van boeken is enorm. Uitgever van educatieve werken en boekimporteur Roodveldt was uitgerukt met een indrukwekkend grote stapel van de allernieuwste literatuur.
Wie een verfrissende en praktisch commerciële insteek op alle nieuwe techniek zoekt moet bijvoorbeeld eens kennis nemen van het uitstekende boek ,,Beginning ASP.NET 2.0, E-Commerce in C# 2005: From Novice to Professional’’ van Apress, ISBN 1-59059-468-1.
Office
Alle toekomstige ontwikkelingen ten spijt zal Office 2003 nog vele jaren de dienst uitmaken. en Microsoft bracht in het kielzog van Visual Studio 2005 ook de VSTO (Visual Studio Tools for Office) toolset uit waarmee in .NET 2.0 voor de Office 2003 omgeving kan worden ontwikkeld.
Ernst Peter Tamminga, managing Consultant van Microsoft partner XCESS Expertise Centrum legde uit wat dit betekent voor Office ontwikkelaars die het tot nu toe moesten doen met Visual Basic for Applucations (VBA). Ook hier staat efficiënt ontwikkelen voorop, gevolgd door veiligheid, betrouwbaarheid, gemak van implementatie en onderhoud en uitbreidbaarheid. Ook in deze omgeving staat XML centraal als standaard voor gegevensuitwisseling.
Open standaarden
In de serie lezingen gericht op het onderwijs was die van Microsoft’s Platform Strategy Manager Raul Pesch een van de opvallendste. In een behoorlijk helder betoog werd het standpunt van Microsoft
uiteengezet betreffende Intellectueel eigendomsrecht en Open Standaarden. Verder gaf hij een vooruitblik op de ontwikkelingen die ons met Office 12 op dit gebied te wachten staan.
Pesch bracht daarbij een aantal argumenten naar voren die duidelijk maken dat de Europese Unie en andere critici hun huiswerk mogen overmaken. De Europese Unie heeft gewoonweg geen centrale definitie die goed aansluit op hetgeen organisaties die zich met de promotie van ‘Open systemen’ bezighouden als definitie hanteren.
Een andere belangrijke boodschap was die van interoperabiliteit, het vermogen van systemen om met andere systemen te communiceren. Microsoft communiceert volgens onderzoeken van
Links: www.microsoft.nl/devdays
www.roodveldt.nl
www.class-a.nl
www.xcess.nl
www.infosupport.com
Disco e Cultura: michelo@compaqnet.nl