De nieuwe golf: supergoedkope minimum-computers: Raspberry Pi

De miniaturisatie van computer-componenten en met name de SoI (Silicon on Insulator) en SoC (system on a chip) ontwikkeling maakt het mogelijk, complete computersystemen te maken die niet groter zijn dan een visitekaartje en toch vrijwel alle functies van de desktop-PC van eerdere generaties bieden. Als dergelijke systemen ook nog voor een bodemprijs worden aangeboden, zoals nu met de Raspberry Pi voor 35 euro, tekent zich een hele nieuwe golf hobbycomputeren af.

Voor de computerhandel, die voorlopig nog buitenspel staat, er wordt alleen direct geleverd, zit hier toch een lonkend perspectief in. De zakelijke klant en de gemiddelde consument zal hier niet op tippelen, maar net als bij de gamers zal er wel degelijk een niche-markt ontstaan. Accessoires, tasjes, interfaces, wie zich hier in specialiseert kan een interessante klantenkring bereiken. Maar ook voor uitgevers van boeken, organisatoren van computerbeurzen en andere evenementen zijn hier kansen. Daarom wat meer over een nieuwe trend.

In zekere zin doet het enthousiasme van de Raspberry gemeenschap me denken aan wat er eind zeverntiger jaren gebuerde, toen de eerste microcomputers op de markt kwamen, eerst als zelfbouwkits, maar met de Sinclair, de Vic20 en de Philips 2000 en later de C64 zette toen de opkomst van het computerhobbyisme in. Homebrew computer clubs, in ons land de HCC kregen enorme aantallen leden, men leerde programmeren en sleutelen en bouwde de meeste fantastische applicaties, binnen de zeer beperkte geheugenruimte van maar enige tientallen KB’s en interfaces die in Bauds rekenden. Toen werd wel de basis gelegd voor een hele ICT-branche, want veel van die hobbyisten vonden uiteindelijk werk en levensvervulling in wat later de PC werd. Zij leerden automatisering en computeren vanaf de basis, begrepen hoe hardware en software werkte en groeiden mee, vanaf Basic naar C++, van MegaHertzen en KiloBytes naar GigaHertzen en Terabytes. Mooie tijden, maar ook vakmanschap dat ondertussen achterhaald is, de oorspronkelijk programmeurs zijn er niet meer, hun trucjes en foefjes vergeten of ingebed in code die niemand meer echt begrijpt. Dat de grote mainframes van banken en verzekeraars nog draaien op oeroude software in Cobol weten alleen de insiders, die dergelijke cruciale systemen nog overeind houden maar ook beseffen, dat ze eigenlijk met dinosaurische systemen werken die hoognodig aan vervanging toe zijn. De stap naar totale vervanging, overgaan op de cloud en moderne programmering is echter zo riskant (en duur) dat men de oude zooi maar zo goed mogelijk, met moderne hardware en opslag, in de lucht houdt. Programmeren anno 2012 is op een ander niveau gekomen, werken met meer met high level talen, libraries en met heel andere interfaces, met vooral meer beveiligingsproblemen en overwegingen als privacy, die in 1980 nog niet aan de orde waren.

Maar nu komt er dan, bijna via de achterdeur, een nieuw perspectief, de zelfbouw computer anno 2012 kost qua hardware bijna niks, via internet kun je software downloaden en via een kaartje binnen het systeem brengen en zie, voor een paar tientjes (en de aansluiting op een monitor en toetsenbord die een veelvoud kosten van het rekenhartje, maar je kunt natuurlijk ook een oud dingetje gebruiken), kun je HD-TV kijken.

Raspberry Pi

De primaire insteek van de Raspberry-ontwikkelaars was het ontwikkelen van een goedkope computer voor alle kinderen over de hele wereld, die dus niet alleen goedkoop, maar ook universeel moest zijn, niet afhankelijk van dure (OS) software en qua stroomverbruik en aansluitingen moest aansluiten bij wat beschikbaar is. Oude toetsenborden, gebruikte monitoren, en een paar Watt stroomverbruik, dat is zelfs in ontwikkelingslanden nog wel haalbaar.

Dit Britse initiatief bouwt voort op een traditie daar om op brede schaal ICT-technologie uit te dragen, goedkope modelletjes als destijds de Sinclair hebben heel veel latere ICT-experts op weg geholpen. De BBC heeft daar in het verleden ook zeer veel aan gedaan, in de begintijd van de thuiscomputer was de BBC-micro echt een factor in de acceptatie van computers in het onderwijs en het BBC-literacy project zet dat nog steeds voort.

De nu in enige honderdduizenden uitgeleverde minimum-computer (de vraag overtreft de produktie) werd in eerste instantie door David Braben en Eben Upton ontwikkeld voor alle kinderen over de hele wereld. Een vergelijkbaar doel als het project OLPC (One Laptop Per Child), computer onderwijs voor de brede massa. Ondertussen zijn ook andere soortgelijke projecten, maar blijkt de Raspberry een heel nieuwe groep aan te spreken, de hobbyisten en zelf-ontwikkelaars, die geen kant-en-klare tablet of netbook willen, maar zelf gaan sleutelen, ontdekken en programmeren. Een uitdaging, dat is dit supergoedkope dingetje en het slaat aan in onderwijs en bij de knutselaars, waarvan vele ook gewoon een PC hebben en bekend zijn met de gewone applicaties, maar gewoon op een dieper niveau willen knutselen met de digitale basistechnologie. En er kan al heel wat met de Rapsberry Pi, er komen ook steeds nieuwe dingen bij. Dit soort ontwikkelingen moet het vooral hebben van enthousiaste gebruikers en hobbyisten, die hun kennis delen, kortom een community die de verdere ontwikkeling stimuleert en voedt. De Raspberry community (zie http://www.raspberrypi.org/ ) is heel actief, er is een online blad (Magpi) en er is steun vanuit de bredere ICT-industrie.

Eric Schmidt (Google) “The success of the BBC Micro in the 1980s shows what’s possible. There’s no reason why Raspberry Pi shouldn’t have the same impact, with the right support,” he said. ”It’s vital to expose kids to this early if they’re to have the chance of a career in computing. Only 2% of Google engineers say they weren’t exposed to computer science at high school. While not every child is going to become a programmer, those with aptitude shouldn’t be denied the chance.”

Innovatie-stimulatie

Er is al een paar jaar een ontwikkeling, om zeer goedkope computers te ontwikkelen. Naast het idee, dat daarmee de digitale achterstand van kinderen in ontwikkelingslanden kan worden ingehaald (het one laptop per child initiatief) en veel meer mensen toegang tot internet zouden kunnen krijgen, is het ook gewoon een leuke uitdaging. 25 dollar per computer, die dan ook nog standaard taken kan uitvoeren, het is een soort droom voor techneuten, een prestatie op zich. Dat zoiets ook een hele nieuwe golf van ontwikkelingen kan brengen, is dan leuk meegenomen. Uiteindelijk zijn dergelijke systemen niet erg geschikt als embedded (ingebouwde) controllers, maar voor het ontwikkelen van systemen voor allerlei nieuwe taken zijn ze wel geschikt. Je huis bewaken, de temperatuur van je zwembad, minikasje, bewatering van je tuin, allerlei handigheidjes in huis, robotarmpjes besturen, een keyboard aansturen, allerlei sensors aansluiten en gegevens doorsturen, bewakingstaken op allerlei gebied, ook medisch, met een energiebehoefte van 3 watt of minder en een solarcelletje kun je leuke dingen doen. Nu men ook een camera-module via de CSI-aansluiting heeft laten zien, vergroot dat de toepassingsmogelijkheden, want beeldjes binnenhalen maakt ook beeldanalyse, bewegingsdetectie en nog veel meer mogelijk.

Men ziet nu, in de industrie en in het onderwijs, ook in dat op een basis-niveau leren spelen met techniek erg belangrijk is voor innovatie, het steeds maar herschrijven van hoog niveau toepassingen zoals Office is leuk maar loopt ook tegen verzadiging op, echt nieuwe dingen moeten komen van toepassingen in heel andere richtingen. Spelen, leren, experimenteren met kleine en flexibele systemen als de Raspberry geeft ontwikkelaars de ruimte zelf op zoek te gaan en nieuwe dingen te ontdekken en te bedenken.

Historie

Een handig goedkoop computertje voor iedereen is natuurlijk geen echt nieuw idee. Alan Kay beschreef reeds in 1968 de Dynabook, iets waar we met de pad’s en tablets qua hardware wel naar toe groeien, maar qua software nog steeds niet zijn. Het gedachtegoed van Ted Nelson (de vader van Hypertext) over koppeling en linking van data op een intuïtieve en effectieve manier is met de moderne zoekmachines (nog) niet echt gerealiseerd. Mede door de commercialisering van de zoekmachines zijn die zo “vervuild” dat de “return per click” steeds minder wordt en de ruis toeneemt. Ook echt effectieve educatieve software is er nog nauwelijks, kunnen surfen en tekstverwerken is niet genoeg voor creatief en inovatief computergebruik.

Ontwikkeling

De Raspberry is nog in ontwikkeling, nieuwe modules zoals een camera worden aangekondigd, maar er is nog veel te doen. Ontwerpen voor een kastje, maar ook het aansluiten van externe media zoals harde schijven, USB-hubs, WiFi dongles, printers, het porten van applicaties zoals Skype, het oppeppen door overklokken, via de websites en forums wordt er aan gewerkt en wordt de Raspberry eigenlijk met de dag beter inzetbaar. Nieuwe hardware versies zullen ongetwijfeld zaken als PoE (Power over Ethernet), meer geheugen en nog meer HD-kwaliteit gaan brengen, maar op dit moment is het een soort ontdekkingstocht. Die doet sterk denken aan wat er destijds met de Sinclair en de C64 gebeurde, niet alleen ontstond er een hele industrie, maar heel veel gebruikers groeiden uit tot ICT-experts. Ook voor de verdere ontwikkeling van open source software (de Raspberry hardware is niet open source) is deze ontwikkeling van belang. Het systeem is in wezen een GNU/Linux box (die kan draaien met Fedora, Debian, ArchLinux en Ubuntu), maar ook varianten zoals Python worden geport, waarbij een Windows 8 port overigens onwaarschijnlijk is.

Alternatieven

Er zijn andere goedkope computertjes, zelfbouwsystemen en initiatieven voor breed inzetbare onderwijssystemen. Voor een deel zijn die echter vooral gericht op beschikbaar stellen van min of meer standaard (Westerse) technologie en toepassingen tegen een lage prijs, zoals de initiatieven rond de OLPC en de Indiase initiatieven voor goedkope tablets. Een andere ontwikkeling is verdere miniaturisatie, daar vallen de computer-on-a-usb-stick zoals de Cotton Candy van FXI-Technologies zeker onder. Niet zo goedkoop als de Raspberry, maar dan ook eerder bedoeld voor nieuwe mobiele toepassingen met hardwrae, die veel krachtiger is en vergelijkbaar met die van smartphones en tablets, met een prijskaartje van 200 $ of meer. In China doken als dergelijke stick-computertjes met HDMI-interface op voor 74 $, draaiend onder Android 4.0.

Zelfbouwsystemen met wat meer pit en opties dan de Raspberry zijn er ook, zoals de PandaBoard ES van 180$, meer een ontwikkel-kaart die Linux en Android kan draaien en via on-board uitbreidingskaartjes allerlei interface biedt, zoals voor robots, onbemande voertuigen of installaties besturen en A/D conversie. De BeagleBoard-xM is weer wat goedkoper, 149 $ en krijgt net als de Raspberry z’n power via usb en kan naast Linux ook Windows CE draaien. Ook de Gumstix Overo boards zijn bedoeld voor zelfbouwer en experimenten, zijn zeer flexibel te combineren en te koppelen, maar nog meer zijn het bouwstenen voor complexere systemen.

OLPC

Een Brits-Amerikaans initiatief is al langer bezig om systemen te ontwikkelen voor het onderwijs, met name in armere landen. De non-profit One Laptop per Child. In het digitale online tijdperk verandert veel, maar de behoefte aan een persoonlijk referentiekader blijft, en dat gaat nu ook via de sociale netwerken, vergelijkingssites, chatten en andere informele communicatie via het internet. In een recent rapport,  ‘The End of Silent Retailing’, deel van de uitgebreide studie van Jones Lang LaSalle’s over Retail 2020, gaat men in op de rol van die sociale media. De dialoog tussen consumenten onderling wordt een wordt voorspeld dat retailmarketing zich in de toekomst meer gaat richten op het betrokken raken bij de dialoog tussen consumenten. Het gebruik van X!\pard\plain {@Body Text = Perfect legale machines worden door slordige Microsoft updates, plotseling illegitieme lastpakken, met steeds maar terugkerende, dreigend gestelde boodschappen. Er iets aan doen betekent bellen, in de wacht staan, zoeken naar de aankoopbon of ergens een sticker vinden, onnodig gedoe, maar eerlijk gezegd leuke handel voor de telefoonbedrijven, de helpdesks en de hele ICT

Als het ooit zover mocht komen, dat Microsoft een pijnloos, gebruiksvriendelijk, robuust en onkraakbaar operating systeem uitbrengt, is dat waarschijnlijk ook de laatste windowsronde, dus waarom zouden ze?
@H3 = 27 dec 2011 CIA Wikileaks

De CIA heeft nu een Wikileaks task force opgezet, wel wat laat, want het lekken van gevoelige informatie, foto’s etc. is al jaren aan de gang. Men neemt het nu blijkbaar serieus en gaat volgens de Washington Post nu bekijken welke schade er is aangericht. Assange gaat ondertussen z’n memoires schrijven, leuke kost voor wie de overheden te veel vertrouwde, zonder twijfel gaan we binnenkort ook de Wikileaks musical en film wel zien. De hele kwestie van lekken, klokkenluiders en digitale transparantie vraagt eigenlijk om een heel nieuw rechtssysteem, dat is aangepast aan internet, de internet-economie, de globaliserings tendensen en de kwesties rond auteursrechten. Ooit, nu al 15 jaar geleden, schreef ik daar al eens een artikel over, want zelfs het onderscheid tussen click en clip is juridisch nooit helder geworden. http://www.lucsala.nl/ci/kolom/cliprecht.htm, ik kreeg destijds positief commentaar van Hirsch Ballin, toen minister van justitie.


 

Home

Dieptedossiers

Dealer Info TV

Dealer Info

Agenda

ICT webnieuws

Partnerdagen

Luc Sala's columns

Contact

Bedrijvengids

Archief

 

Vacatures

 
website development: GF&FA
Dealer Info • home
Vakblad voor ICT & CE retailers

Luc Sala's Blog
Shuttle Computers Handels GmbH
Wave Computers Nederland
ScanSource
G DATA Software AG
Dealer Info
Asus
Primacom