ICT-economie en huizen

De laatste maanden zijn het naast de Europese problemen met torenhoge schulden van verschillende landen ook de structurele problemen met de huizenmarkt die weer opspelen en de beurs en grondstoffenmarkten neer- en soms opjagen. Het zijn niet zozeer conjuncturele als wel structurele problemen, die soms op verrassend snelle wijze, en daar is de wereldwijde transparantie door internet mede een factor, tot de paniek van de dag bijdragen. Een paniek, die zich vaak vertaald in aarzeling bij de consument om toch maar een nieuwe x,y,z aan te schaffen. Besparen op eten, de borrel of de kroeg is niet echt aan de orde, maar die nieuwe PC, dat stelt men dan weer wat uit.

Het consumentenvertrouwen blijkt ook een bepalende factor en daarbij spelen naast toevallige factoren, onrust , oorlogen en rampen ook de situatie op de huizenmarkt mee. In de VS, waar de samenleving wat minder tolerant en sociaal is, wordt dat steeds duidelijker. Daar zijn de huizen, als we de Zillow Home Value Index volgen, dramatische goedkoper geworden. De ZHV index gaf op 1 juni 2006 een prijs van $241.000 aan en op 1 maart 2011 bedroeg die prijs nog maar $170.000, dat is 70% van de waarde 5 jaar eerder, of nog erger de huizen moeten 42% in waarde stijgen om weer dat niveau te bereiken. Er waren periodes met een licht herstel, zoals eind 2010, maar het afgelopen jaar daalde de prijs toch nog met 8%. Steed meer huiseigenaren zitten dus onder water, hun huis is minder waard dan de hypotheek. Dat is niet de enige factor in de economie, maar de waarde en vooral de overwaarde van huizen was de afgelopen decennia wel de basis voor veel bestedingen, in auto’s, vakanties, computers, meubels. Ook spaarde men veel minder of belegde voor pensioenopbouw, want het huis gaf toch zekerheid. De huizenprijs zakte echter in, verkopen is moeilijk en alleen tegen lage prijzen, het aantal gedwongen verkopen nam dramatisch toe en de banken worden steeds meer aarzelend om hypotheken te vertrekken. De financiële crisis begon met de handel in junkhypotheken, die tot speculatieobject werden en uiteindelijk de kredietwaardigheid van zelfs de grootste banken aantastte. Zelfs bij een extreem lage hypotheekrente (in de VS nu 3,7% ook voor langlopende hypotheken) blijft de huizenmarkt op slot. Voeg daarbij dat de beperking van immigratie, het aarzelen bij kinderen krijgen en een algemene voorzichtigheid bij het investeren de huizenvraag ook niet helpen. Het aantal nieuwe huishoudens in de VS is ook 70% gedaald, en alle signalen staan dus op rood.

In ons land is de situatie eigenlijk niet veel beter, de hypotheekrente-aftrek heeft de prijzen kunstmatig omhoog gejaagd, en onzekerheid op dat gebied heeft de huizenmarkt geen goed gedaan. Dat in feite door de forfait-aanpassingen van Bos de duurdere huizenmark helemaal onderuit is gegaan, werd met name door de politiek en de media eigenlijk niet goed opgepakt. Huizen in de 1,5 tot 3 miljoen en meer klasse zijn bijna onverkoopbaar, omdat geleidelijk het huurwaardeforfait boven het miljoen WOZ-waarde naar 2,35% gaat, en het hypotheekrentevoordeel daarmee vrijwel geheel verdwijnt in die prijsklasse. Die WOZ waardering is ondertussen een aanfluiting geworden, de echte waardedaling van tientallen procenten wordt door leuk samenspel tussen makelaars/taxateurs en gemeenten onder de tafel gepoetst. dat in combinatie met de box 3 belastingsystematiek is een wurggreep voor dure huizen, en zal leiden tot grote belastingvlucht, zeker als het “grote (st)erven” van de babyboomers gaat doortikken. Successie betalen over een te hoge WOZ-waarde voor onverkoopbare panden leidt tot executies (die slim niet meetellen in de WOZ-waardering) en verder wegzakken van de huizenmarkt. Dat effect sijpelt door naar goedkopere huizen, wel getemperd, maar structureel hebben we toch te veel huizen, zeker in de provincie en leegstand maakt de zaak niet beter.

Dit alles gaat zich ook vertalen in bestedingen, de consument gaat verder bezuinigen, bedrijven gaan de druk voelen, de investeringen gaan teruglopen. Dat geldt ook in de ICT, nog steeds de motor van de innovatie en productiviteits-stijging, maar de ROI begint terug te lopen. Veel is al geautomatiseerd, de overheid stumpert wat af en grote infrastructurele stappen, zoals ftth (glasvezel) blijken niet echt rendabel. Verder is er voor wat betreft klassieke desktop automatisering sprake van verzadiging, zeker op softwaregebied, men vindt het wel mooi zo. De overstap van een compleet desktop systeem met router, printer, opslag etc. van zo’n 1500 euro naar een meenemer van 400 betekent zeker niet meer omzet voor de ICT-branche. De gelden die nu nog naar software gaan, vloeien in de cloud-aanpak naar SaaS en diensten-provider, waar de nationale partijen op z’n best een partje van krijgen, de bulk gaat over de grens naar Apple, Google, Amazon etc.

Er is natuurlijk aan de innovatieve kant van de ICT nog van alles te doen, apps hebben de toekomst, tablets bieden nieuwe perspectieven, maar de 30% Apple-salestax (boven wat de overheid nog wil hebben van die omzet de komend tijd) is natuurlijk geen vetpot. Voeg daarbij de trend naar offshoring of verplaatsing van diensten naar goedkoper werkende regio’s en het ziet er ook voor de ICT niet echt goed uit op termijn. We zullen wat tussenhandel zien, fysieke logistiek en transmissiediensten, maar de tijd van de Asters (weet u nog!), Tulips of zelfs Philips computers is voorbij, TomTom mag nog wat in China gemaakte navigators verkopen, maar we zijn klant aan het worden op de wereldmarkt, geen producent of ontwikkelaar meer.

Nu kunnen we dat de overheid verwijten, of Europa, of de expansiedrift van het Amerikaanse bedrijfsleven, maar ik vrees dat we daar niet verder mee komen. We zullen, zoals iedere grote organisatie die tegen structurele ontwikkelingen van deze omvang aanloopt, ons moeten bezinnen op onze core-business en core-competenties. Dat niet meer in termen van chips, bollen, groenten, lampen of fietsen, maar van behoeften in onze eigen en de wereldmarkt. Plezier, entertainment, geluk, medische zorg, pensionado-voorzieningen, informatie, schone lucht, schoon water, veiligheid, maar vooral vrijheid zijn de handelsgoederen waar het echt om draait. Ik pleit niet voor een minister van geluk of plezier, maar wat meer aandacht voor de relaties tussen informatica en welzijn zou op z’n plaats zijn. De game-industrie is de film-industrie al aan het verdringen, maar moeten we niet verder kijken en zijn bijvoorbeeld ouderenzorg, domotica en opvoeding geen betere speerpunten dan dat domme geleuter over meer van hetzelfde in de ICT.

 

Home

Dieptedossiers

Dealer Info TV

Dealer Info

Agenda

ICT webnieuws

Partnerdagen

Luc Sala's columns

Contact

Bedrijvengids

Archief

 

Vacatures

 
website development: GF&FA
Dealer Info • home
Vakblad voor ICT & CE retailers

Luc Sala's Blog
Shuttle Computers Handels GmbH
Wave Computers Nederland
ScanSource
G DATA Software AG
Dealer Info
Asus
Primacom