Vrij of gratis

4 jan Information wants to be free, een mooie gedachte, maar betekent dat ook gratis? De ontwikkeling van het hele web is een soort dans met gratis (free) gegevens en diensten geweest.

Het gaat niet alleen om de gevechten rond auteursrechten, maar zoekdiensten, apps, digiatel archieven, het werd in de beginjaren allemaal gratis en voor niets aangeboden. Heldere verdienmodellen waren er niet, zijn er in veel gevallen vandaag de dag ook nog niet, hoewel sommige initiatieven zoals Google en Facebook via reclame en andere inkomstenbronnen toch rendabel zijn geworden, maar voor YouTube is dat nog maar de vraag. De web-pioniers van voor het klappen van de internet-bubble gingen daar erg ver in, men investeerde in de meest wilde plannen, en velen gingen in 2001/2002 dan ook onderuit. Een van denkfouten was daarbij ook, dat men informatie en gegevens/data verwarde, sprak over de supersnele information highway, terwijl het veelal draaide om een datasnelweg, waar wel miljarden bits en bytes over werden verstuurd, maar de informatiewaarde daarvan soms gering en vaak geheeld afwezig was. A bit is only information if it bytes, was mijn strijdkreet in die jaren, omdat ik dat gevaar inzag en sinds 1993 waarschuwde voor de desillusie die ongetwijfeld zou komen.

Gratis was en is het toverwoord en daar is het publiek ook aan gewend geraakt, met als gevolg dat downloaden en hergebruik van materiaal niet als kwalijk wordt gezien. Vrijwel iedereen heeft wel illegale software of content op z’n system staan en doet daar niet moeilijk over, vaak met vage en self-serving argumenten als dat er toch al genoeg verdiend wordt door Microsoft, Sony etc. Men wil ook niet betalen voor nuttige diensten of content. Dat Nokia z’n Maps dienst uiteindelijk maar gratis weggeeft als sweetener bij Nokia telefoons is tekenend, gebruikers wilden niet betalen voor navigatie-informatie.

De hele internet-economie is wat dat betreft ook nog een Wilde-West situatie. Zo beseffen weinigen, dat meer dan de helft van de uitgaven aan datacommunicatie naar de providers van de infrastructuur vloeit. Die infrastructuur en het beheer ervan wordt op grote schaal betrokken van en uitbesteed aan maar een paar grote bedrijven, Ericsson, Nokia Siemens Networks, Alcatel-Lucent en Huawei zijn hard op weg driekwart van die markt in handen te krijgen, daar dreigt een vrijwel onzichtbaar oligopolie. Het gaat ook om een nog steeds groeiende markt, zeker voor mobiel dataverkeer, dat steeds meer bandbreedte vraagt voor 3G, LTE en content als video.

Het image van Internet is vrije toegang, wereldwijde concurrentie en pluriformiteit. In feite is het al een vrij beperkte markt met een paar hele grote en machtige spelers. Daarbij wordt het wapen van gratis diensten en content zeer doeltreffend ingezet om de concurrentie te beperken, zoals Google en YouTube gratis zijn, kan niemand ze met soortgelijke diensten nog inhalen, want er is geen verdienmodel. Wie eenmaal groot is geworden met wat wel het Freemium model wordt genoemd, houdt zo de potentiele concurrenten op afstand. Free ombuigen naar geld-inkomsten, monetization noemt men dat wel, is de uitdaging voor veel internet-initiatieven, ook vandaag nog.

Overigens zien we bij mobiele web-diensten wel een andere benadering, men is wat wijzer geworden en voor apps wordt wel betaald, dank aan Apple, dat in 2011 zo’n 2 miljard in Apps gaat omzetten, en de ontwikkelaars vangen daarvan een veelvoud. Gartner voorziet voor 2013 een wereldwijde omzet in apps van 27 miljard $, IDC praat over 35 miljard in 2014. Voor mobiel internetten wordt betaald, voor downloads van content naar mobiel groeit de betaaldiscipline, daar ontstaat een economische matrix die op lange termijn gezonder is dan wat we bij het “vaste internet zien. Niet voor niets gaan bedrijven als Google steeds meer naar mobiel, daar proberen ze met Android een basis te scheppen voor nieuwe diensten, waarbij de cloud een belangrijke drager is.

 

Home

Dieptedossiers

Dealer Info TV

Dealer Info

Agenda

ICT webnieuws

Partnerdagen

Luc Sala's columns

Contact

Bedrijvengids

Archief

 

Vacatures

 
website development: GF&FA
Dealer Info • home
Vakblad voor ICT & CE retailers

Luc Sala's Blog
Shuttle Computers Handels GmbH
Wave Computers Nederland
ScanSource
G DATA Software AG
Dealer Info
Asus
Primacom