Windows 8 hybriede spagaat

Zwitserse zakmessen met al die mogelijkheden zijn leuk om in nood iets bij de hand te hebben, maar voor serieus gebruik wil je toch een dedicated mes, schaar, schroevendraaien en dergelijke. Met Windows 8 van Microsoft, dat nu zowel voor de desktop en tablets en in de Phone versie voor de smartphones klaar is en de markt opgaat, wil Microsoft mogelijk net iets te veel, namelijk een brug slaan tussen desktop en mobiele devices, tussen het traditionele verticale gebruiksmodel en het platte, vooral horizontale gebruik van de nieuwere generatie tablets, pads, slates en andere meenemers. En dan ook nog even de telefonie meepakken en de smartphone-gebruikers bij de Windows-les houden. Er is het risico, dat deze hybriede aanpak een te grote spagaat is, waarbij beide gebruiksmogelijkheden niet echt optimaal zijn, en men zal vasthouden aan Windows 7 op de desktop en laptop, en voor de andere devices toch maar iOS (Apple) of Android zal kiezen.

Windows 7 was een (te) uitgebreid en zwaar OS voor de tablets en kleinere devices, dat is duidelijk. Even leuk multitasken op een W7 meenemer en je batterij loopt zienderogen leeg. Dus moest men wel gaan snijden en krimpen, effectiever omgaan met geheugen en CPU-beslag, maar dat is een compromis.

Het is vooral de zakelijke markt, qua jaarlijks te betalen licenties het levensbloed van Microsoft, waar de acceptatie moeilijk kan worden, daar zit het grootste risico. Niet direct, de licenties lopen, maar op termijn verliest men daar mogelijk grote klanten, die de extra stap naar W8 niet willen maken. Microsoft speelt dus hoog spel, dat is gevaarlijk, maar de ontwikkelingen in de markt van de laatste jaren dwingen het bedrijf nu (te) grote stappen te zetten. Er hangt dus veel af van het succes van Windows 8, het is een soort laatste kans voor Microsoft om aan te sluiten bij de mobiele golf. Dat het bedrijf ondertussen ook op andere fronten door wil stomen, zoals met een compleet nieuwe Office versie, Office 15, kost daarbij veel energie, en het is de vraag of de markt, het kanaal en vooral de zakelijke gebruikers hier allemaal op zitten te wachten.

De keus voor een OS, dat ook op (grotere) mobiele devices en met aanraakschermen werkt en via een compatibele Phone versie aansluit bij de BYOD-trend voor zakdingen als smartphones isbegrijpelijk. In zekere zin heeft Microsoft, ooit in 2001 voortijdig kampioen van de tablet-PC met pen-interface en een halfbakken voice-interface in Windows XP Tablet Edition, die markt laten glippen ten bate van Apple en Android. Dat gedoe met die pen werd in Vista en W7 wel ondersteund, maar is nooit veel geworden, al is er sinds die tijd wel een hele ontwikkeling geweest, met tablets, slates, Microsoft kwam met UMPC in 2006 voor aanraak-besturing en in 2010 met de Slate PC, maar zag Apple vooral in de telefonie en de pads opstomen en riposteerde ook Android onvoldoende. Nu dus een hele nieuwe aanpak, aansluitend bij de traditionele desktop, maar buigend naar het kleine spul.

Windows 8 en Windows RT

De Windows 8 aanpak van een combinatie aanraakscherm en toetsenbord, zoals die in Tablet-Laptop Combos z’n vorm vindt, is een compromis, en daarom niet optimaal. Men wil te veel beide gebruiksmodi faciliteren, en bedacht dus een hybriede oplossing. De Metro interface, op zich ideaal voor smartphones en dergelijke, is dus opgehangen in een meer traditionele desktop.

Er zijn eigenlijk naast de Phone versie nog twee Windows 8 versies, de Windows RT versie is voor andere dan Intel-achtige CPU’s en zal vooral in de pads en tablets opduiken. RT is wat dat betreft de Windows versie, die tegenover iOS staat en dus tegenover Apple en de makers van al die mobiele devices zou moeten bekoren, die dan met goedkopere CPU’s aan de gang kunnen zoals die van Qualcomm.

Metro

De aanraak interface van Windows 8 heet Metro en is een “Modern-style, Live Tile interface”, het is al vrij breed als beta uitgezet en de reacties zijn positief. Windows 8 is veel sneller dan Windows 7, dat natuurlijk wel wat al te groot en zwaar was geworden omdat de modern PC’s dat wel aankonden, maar voor zwakkere CPU’s gewoon te heftig is. Schakelen tussen apps, erg belangrijk voor smartphones, gaat daar via aanraken snel, maar werkt minder overzichtelijk op een desktop zonder aanraakscherm. De aansluiting bij de cloud van Windows 8 is naadloos, dat past bij nieuwe ontwikkelingen zoals Office 365 en Office 15, synchronisatie met andere data gaat ook automatisch, en de SkyDrive dienst van Microsoft is er voor de opslag. SkyDRive opslag is onlangs wel teruggeschroefd naar 7 GB ipv 25, dat heeft iets te maken met Office ontwikkelingen, je moet een stok achter de deur hebben om abonnementen te slijten. Het is wel te verwachten, dat een te veel geautomatiseerde koppeling (en gedwongen nering) naar Skype en SkyDrive en misschien naar Office 365 of Office 15 op reacties van de anti-trust authoriteiten kan rekenen.

Timing

Ook qua timing is Windows 8 een spagaat. Windows 8 is vrij laat, niet voor de desktop waar Windows 7 nog veel XP-gebruikers moet overtuigen, maar voor de telefonie en tablet-markt loopt Microsoft achter de markt aan, ging met Nokia in zee en moet nu maar hopen dat de grote spelers als Samsung hun aangekondigde Windows 8/Metro apparaten ook echt goed in de markt gaan zetten. Dat is een heel spel, want daarbij komen ook de telecom-operators in beeld, die via de subsidie-mechanismen erg veel invloed kunnen hebben. Ze kunnen spelen met abonnementsvormen, en Microsoft heeft het nadeel, dat men als eigenaar van Skype toch ergens een concurrent is van de operators, die 3/4G tikken verliezen aan WiFi. Daarin speelt ook de voorlopig stevige prijs mee, die Microsoft wil hebben voor licenties, hier is Google ook erg lastig met Android.


Het W8 besturingssysteem is klaar en beschikbaar voor alle fabrikanten, de upgrade voor bestaande W7 gebruikers is zoals gebruikelijk bij Microsoft geen prioriteit, die dwingt men via upgrades en support-stops wel om aan te sluiten, denkt men blijkbaar. Windows is dubbel-op, het bevat behalve iets wat meer past bij de traditionele desktop (voor muis en keyboard) ook een ‘aanraak’ startscherm met Metro tegeltjes en apps. Leuk voor smartphones en kleine pads, maar voor de iets grotere tablet pc’s van bijvoorbeeld Sony en Samsung zien we dat die via een afklikbaar toetsenbord toch ook meer laptop-achtig worden en ook productiviteits-software meekrijgen. Leuke dingen, maar nog prijzig, voor de hybride computer zonder compromissen ben je in een beetje uitvoering toch meer dan 1000 euro kwijt, zoals de Sony Vaio Hybride Slider ultrabook met Windows 8, die kost 1400 euro. In vergelijking met de mooie Macbooks nog niet echt duur, maar een instapmodel iPad met los toetsenbord kost de helft.

Samsung begint met een instap-tablet, nog zonder toetsenbord, voor 699 euro en de ATIV Smart PC kost 850 euro, de ATIV Smart PC Pro 1300 euro. ATIV is de modellijn van Windows 8/Windows Phone 8-producten van Samsung. De ATIV Tab is een Windows 8-tablet (Windows RT eigenlijk) met 10,1 inch scherm (1366x768 pixels). De tablet is 8,9 mm dik en weegt 570 gram en werkt met een 1,5 Ghz dual-core processor, 2GB RAM geheugen, opslag 32 of 64 GB en twee camera’s (5MP aan de achterzijde, 1,9MP aan de voorzijde), usb en een micro-hdmi-aansluiting. De ATIV Tab komt standaard met Microsoft Office Home en Student 2013.

Windows 8 smartphones

Ze komen er aan, van Nokia, Motorola, dit najaar gaan we echt een golf Windows 8 smartphones zien en moet Microsoft waarmaken dat het qua functionaliteit en vooral belgemak echt meekan met Apple en Android, dat zal ook van het apps aanbod afhangen. Samsung was op de IFA qua Windows Phone 8 de eerste. Het toestel schijnt van binnen een soort Galaxy S III, maar is van buiten heel anders, lijkt ook niet op een iPhone, men is duidelijk voorzichtig met de vorm geweest, qua software draagt Microsoft waarschijnlijk het risico. De \Samsung smartphone heet ATIV S, heeft een 4,8 inch scherm, een 1,5 GHz dualcore Snapdragon S4-processor van Qualcomm, 1 GB geheugen en 16 of 32 GB aan opslag en een slot voor een microSD-geheugenkaart.


Surface

De jongste poging van Microsoft om toch mee te tellen in de nieuwe wereld van tablets, tabletphones en mobiele devices is het uitbrengen van eigen hardware, er zijn nu twee modellen van de Surface tablet aangekondigd, en er komen er meer. Mne spreekt over een prijs van 199 dollar en dat is concurrerend, zeker als men diensten als SkyDrive opslag en een uitgebreide Skype dienst meelevert. De naam komt van een eerder project van Microsoft, waarbij men de horizontale interface aanpak implementeerde op een soort tafel, vrij groot en bedoeld voor publieke ruimtes. Dat was een eerste serieuze poging om het horizontale werkmodel, dat nu met de tablets en de pads zo’n opgang maakt, te laten zien. Microsoft is dus al langer bezig met dat liggende formaat en tabletop computing, met naast de eerste Tabelt-PC’s uit 2001 onder meer de Surface de multitouch aanraaktafel van Microsoft, makkelijk ergens op te plaatsen want vrij dun, maar zo’n 10 cm. De multitouchinterface op basis van Windows 7 van de Surface 2.0 was al behoorlijk aangepast aan horizontaal werken, en herkende niet alleen vingers en handen, maar ook objecten.

Nu komt men echter met kleine meenemers met die naam. Volgens sommigen zijn de Surface-tablets van Microsoft zijn geen serieuze business, maar slechts een manier om Windows 8 te promoten. Men vergelijkt het met de manier, waarop Google aan de gang is met de Nexus Android-smartphones. Google noch Microsoft willen echt de hardware markt op, dan gaan ze hun afnemers zoals HP, Dell en de Taiwanezen bruskeren, maar dit soort halfslachtige en dan weer min of meer ontkende pogingen om toch een bepaald concept op de markt te brengen maakt de andere fabrikanten en het distributiekanaal wel onrustig. Apple kent dat probleem niet, die hebben hardware en software altijd samen in de hand gehouden, al boog Jobs uiteindelijk wel meer naar Unix. Hoe serieus Microsoft met de Surface tablets/pads zal zijn is moeilijk in te schatten, men kan ook probeersels heel lang blijven steunen, de Zune bijvoorbeeld is nooit een topper geweest en volgens Charlie Kindel (ooit Windows Phone-topmanager) zal ook de Surface een vrij kleine activiteit blijven. Hij wees er onlangs op, dat ook Microsofts best verkochte hardwareproduct, namelijk de Xbox nog altijd met verlies wordt verkocht.

Surface als wig in de pad-markt

Voorlopig is er het idee, dat Microsoft vooral wil laten zien, dat je met Windows 8 een brede en ook zakelijk te gebruiken tablet/pad kunt maken. Het zou kunnen zijn, dat Microsoft gokt op een gat in de markt, dat is ontstaan omdat Android het wel erg goed doet in de smartphones, maar bij de grotere pads nog steeds de iPad voor moet laten gaan. Google was vrij laat met een goede en aangepaste versie van Android voor de tablets en pads, de ontwikkelaars van apps voor Android lieten dat segment ook wat sloffen en er zijn dus niet zo veel apps als voor de iPad. Google liet daar een markt liggen, terwijl Apple ondertussen met z’n iPads ook qua prijzen behoorlijk omlaag is gegaan en veel biedt voor een concurrerend prijs, en bijvoorbeeld met de oudere iPad (2) eigenlijk aan het stunten is. Google was laat met een tablet besturingssysteem, er zijn relatief weinig apps voor grotere Android-apparaten en fabrikanten hebben moeite met de agressieve prijsstelling van de Apple iPad.

Er is ook een soort aarzeling om een pad te gebruiken voor telefonie (zo’n groot ding aan je oor is ook niks) en veel Android pads hebben wel 3/4G opties, maar geen spraaktelefonie. Via Skype kun je dat omzeilen, maar ergens zit daar een scheiding qua gebruik en is Android blijkbaar niet populair of goed genoeg om Apple ook bij de grotere pads te onttronen. De Surface modellen kunnen hier als wig dienen, om ook andere fabrikanten te overtuigen dat Windows 8 hier een kans biedt en vergeet niet, dat Microsoft ook eigenaar is van Skype en dus haar hardwrae skype-vriendelijk zal maken. Maar dan zal men wel weer de mobiele operators irriteren, die zien hun tikkenhandel steeds meer bedreigd door WiFi en Skype-achtige telefonie.

De eerste Surface ligt pas op 26 oktober in de winkel, maar Microsoft werkt al aan opvolgers van zijn eerste tabletcomputer.

De koffietafel metafoor

Microsoft is dus wel langer bezig met de overgang van verticaal (het beeldscherm voor je) naar horizontaal, het scherm play en dan met aanraakscherm besturen, maar Apple bracht de doorbraak met de iPad. Dat was op zich geen nieuw idee, de diverse tablets met verschillende Microsoft operating systemen waren er al, maar Apple bracht een zo aantrekkelijk design en een voor de consument aantrekkelijke interface, die werkelijk was toegespitst op aanraakscherm en horizontaal gebruik, dat de iPad de wereld snel veroverde. De iPad bracht dus een hele nieuwe manier van computeren naar het grote publiek, de eerdere pogingen van Microsoft in die richting faalden. Was de tijd en de techniek er rijp voor, of was het vooral de aantrekkingskracht van het i-denken, dat deze ommekeer bracht, en speelde het genie van Jobs, die vooral goed was in het vervolmaken van concepten, hier niet een grote rol? Hij bracht de computer op tafel, het woord koffietafel-gebruik is wel passend, maar gaat voorbij aan wat er werkelijk aan de hand is, een echte omschakeling qua interface.

Van verticaal naar horizontaal;

We gaan anders om met een pad dan met een laptop, desktop systeem of de huiskamer-TV en dat is fundamenteel en iets waar Microsoft wel mee bezig was, maar qua markt nu hijgend achteraan komt. Heel lang was de desktop-metafoor met muis en toetsenbord de standaard manier van mens-computer interactie, en dan liefst in de van Xerox (Parc) overgenomen varianten van Microsoft en Apple. Voor spelletjes waren er wat meer mogelijkheden, maar bijna twee decennia lang zaten we vast aan dat verticale beeldscherm en voor de meeste gebruikers de Windows of Mac aanpak met icoontjes die uit de papieren bureau-wereld kwamen zoals een prullenbak en file-folders.

Pogingen om met virtual reality brillen of spraaktechnologie de interface-aanpak te veranderen waren kortstondig nieuws, maar zijn blijven steken in niche-toepassingen. Men belooft steeds doorbraken op dat gebied, maar spraakbesturing en herkenning blijven prutserig, 3D en virtual reality wordne steeds weer gepusht, maar het lukt niet echt. Een eerste duidelijke verandering kwam met het aanraakscherm, maar het was de stap van verticaal naar horizontal die de hele gebruiksmodus van de computer op z’n kop zet.

De mogelijkheden van een horizontaal of anders gericht scherm worden nu ook serieus genomen, de Apple iPad ontwikkelt zich steeds meer tot een tabletop-device, men legt het ding plat op de koffietafel en gaat alleen of met meerdere mensen surfen, spelen, emailen en daarbij draait de iPad naar de diverse gebruikers toe. Dat is een heel andere manier van werken en zal ook wel leiden tot een ander interface design, de aanpassingen gaan nog verder dan het wisselen tussen staand en liggend beeldformaat.

Cultuurschok

De platte touch-schermen brengen dus ook een paradigma-verandering in het ICT-gebruik, we gaan van ook qua communicatiepatronenen van verticaal naar horizontaal. Dat is een andere manier van toegang en gebruik van data, maar ook een andere manier om samen met de computer te werken. Ook organisatorisch is de iPad dus een overgang van verticaal/hierarchisch naar een horizontale organisatie, dat had men eerst niet in de gaten, maar vanaf de werkvloer is die trend binnengedrongen. Plotseling kon iedereen niet alleen indrukwekkende presentaties maken (en met het retina-scherm van de nieuwe iPad zeer indrukwekkende qua beeldkwaliteit, maar dat paste in een andere werksfeer, samen rond een vlak beeldscherm, draaien, kijken, niemand de baas, allemaal meedoen. iPads binnenhalen betekent dus meer dan wat andere hardware, er komt een andere werkmodus mee, een andere manier om informatie en werk te delen. Dit gaat zeker voor grotere organisaties een enorme cultuurschok betekenen, die langzaam maar zeker de hele machts-piramide van de bedrijfshierarchie zal aantasten.. Minder managementlagen, andere communicatievormen, naast sociale media zijn ook horizontale overlegstructuren via tablets een bedreiging voor de oude garde aan de top, van piramide-organisatie naar teamwerk, matrix-structuren en projecten in plaats van afgebakende taken.

Wereldwijd komen nu de pads via de onderkant van de organisatie binnen, de behoefte aan desktops neemt af, overal en altijd met je pad werken en communiceren is mogelijk doordat ook de cloud-technologie centrale en qua toegang beperkte opslag gaat verdringen. Wel vraagt de overgang naar de cloud en office overal forse investeringen in netwerk-resources, servers, routers en opslag, dat heeft de ICT de laatste jaren geen windeieren gelegd, maar ook het zicht op de echte veranderingen vertroebeld. Nu de desktop echt wegzakt en iedereen met smartphones, pads en laptops z’n werk doet, zijn de oude modellen en allianties, zoals de Wintel aanpak van Intel met Microsoft, achterhaald. Windows RT voor onder meer ARM-chips maakt dat al duidelijk, maar er is sprake van een zekere paniek. We zien de paniek bij bedrijven als HP (dat met Palm mis-tastte), Dell en ook software-giganten als Oracle toeslaan. Microsoft, met een sterke positie, veel geld in kas en vrijwel onbeperkte resources, is al een paar jaar aan het pleisteren, afdekken, gaatjes vullen, maar kiest daarbij niet echt de sterkste partners. Zo is de samenwerking met Nokia voorlopig niet echt opzienbarend, de Lumia’s doen het matig en Windows Phone 7 en 7.5 waren geen knallers. De hoop is gevestigd op Windows 8, maar daar zit een duidelijke spagaat in, men wil desktop en mobiel beiden dienen.

De kernvragen

Gaat het lukken, en wat betekent het voor de markt als Microsoft inderdaad haar leidende positie in de OS-markt verliest? Microsoft heeft na het toch wel slecht afgelopen Vista-avontuur met Windows 7 een relatief traditionele koers gelopen. Met vooral de OEM-verkopen als trekker, nieuwe aanschaf door de consument betekende automatisch Windows 7 en een geleidelijke overgang door de zakelijke klanten is Windows 7 wel een geaccepteerd OS aan het worden. De grote groep XP-gebruikers, op zich een stabiel en rustig OS, wil helemaal niet overstappen, maar geleidelijk moet men wel, de support voor XP houdt op, en men is ook wel gewend aan Windows 7 en begint erop te vertrouwen. Maar nu wil men, relatief snel, toch Windows 8 in de markt zetten en tegelijk ook een brug naar de nieuwe mobiele devices zoals tablets en smartphones slaan. Dus heeft men een heel nieuwe interface opgezet, die zowel op de tablets als de desktop moet draaien en is bezig die in de markt te zetten.

Ook de telefonie-aanpak van Microsoft was nooit een echt succes, het bleef bij meedoen en meesloffen in een markt, waar anderen het tempo aangaven. Windows 8 moet dat allemaal veranderen, maar het is geen gelopen race.

 

Home

Dieptedossiers

Dealer Info TV

Dealer Info

Agenda

ICT webnieuws

Partnerdagen

Luc Sala's columns

Contact

Bedrijvengids

Archief

 

Vacatures

 
website development: GF&FA
Dealer Info • home
Vakblad voor ICT & CE retailers

Luc Sala's Blog
Shuttle Computers Handels GmbH
Wave Computers Nederland
ScanSource
G DATA Software AG
Dealer Info
Asus
Primacom