Dealer Info archief

1999

  1. 23 december »
  2. 3 december »
  3. 12 november »
  4. 22 oktober »
  5. 1 oktober »
  6. 10 september »
  7. 20 augustus »
  8. 30 juli »
  9. 9 juli »
  10. 18 juni »
  11. 28 mei »
  12. 7 mei »
  13. 16 april »
  14. 26 maart »
  15. 5 maart »
  16. 12 februari »
  17. 22 januari »
Dealer Info archief

jaargang 9, nummer 14, 1999

22 oktober, 1999

Superaudio: DVD-A of SACD?

Als duidelijke spin-off van de IFA '99 in Berlijn is de strijd om de nieuwe Superaudio-disc inmiddels losgebarsten. Zoals gebruikelijk is er weer sprake van twee verschillende formaten, vijandige branche-kampen en incompatibiliteit van zowel de beide formaten onderling als met bestaande afspelers. Doe daar nog een sausje MP3-piraterij en problemen rond patentrechten bij en er is weer stof voor gebakkelei.
Super-Audio
De huidige compactdisc voor audio, CD-A, het geesteskind van Philips en Sony bestaat al bijna twintig jaar. Ruim 70 minuten Hifi-stereomuziek zonder ruis en veel minder gevoelig voor beschadigingen dan vinyl deed de LP verdwijnen. Bovendien konden CD-spelers gemakkelijk op grote schaal tegen een voor de consument aantrekkelijke prijs verkocht worden. Naast de huiskamer bleek er ook een leuke markt voor Hifi in de auto te zijn.
Helaas werd de spoeling halverwege de jaren `90 toch wel dun. Massale dumping van spotgoedkope CD-afspelers, piraterij op grote schaal en de komst van de thuisbioscoop met Dolby Surround en AC3 maakten verkoop van CD-spelers en het persen van de CD-A's minder aantrekkelijk. Weliswaar mislukten de CD-i en de Video-CD (MPEG-1) maar de opvolger, DVD met MPEG-2 en echt surround geluid heeft aanmerkelijk betere troefkaarten. Ook zijn er klachten van de ware audiofreaks die beweren dat de CD-A het toonbereik te ver (kil) afkapt en dat de LP toch een stuk beter klonk (even afgezien van ruis en tikken). Dan is er voor de muziekindustrie nog het probleem van de goedkope CD-ROM, de CD-branders en illegale kopieën. Een gevoelig financieel verlies voor de CD-bonzen, die de prijzen beter een stuk lager hadden kunnen houden. Voor een tientje verschil kiest de liefhebber wel voor kwaliteit, echter niet als de illegale kopie ¦ 10,- en de officiële versie ¦ 42,50 kost.
Dit alles werkt mee aan de roep naar een betere optisch uitleesbare audioschijf die de opvolger van de CD-A moet worden. Kortom een Superaudio-CD die een betere kwaliteit biedt dan CD-A en bovendien niet in deze kwaliteit te kopiëren valt.
Patenten
Voor de muziekindustrie was en is MP3 een doorn in het oog. MP3 maakt op grote schaal distributie van audio-bestanden in CD-A-kwaliteit mogelijk, via het Internet, op de eigen PC en op de MP3-walkmans. Piraterij en kopiëren zonder rechten te betalen heeft daardoor grote vormen aangenomen. Complete MP3-sites bieden voor elk wat wils gratis of tegen een uiterst lage prijs audio-bestanden. Nieuwe singles staan soms nog eerder op een MP3-site dan dat ze in de winkel liggen. Als enig minpuntje geldt dat het huidige MP3-formaat voor de liefhebber de kwaliteit van de originele goed digitaal gemasterde CD-A niet haalt. Het gros van de luisteraars zal dit verschil echter niet horen.
Een probleem voor met name de Japanse industrie zijn de patentrechten die op CD-A rusten. Sony en Philips melken hun wereldstandaard al jaren uit. Voor elke CD-A dient betaald te worden. Voor concurrenten is met een Superaudio-CD de tijd rijp om onder dit patenten-juk vandaan te komen. Uit dit oogpunt valt de joint venture voor DVD-audio van Intel, IBM, Toshiba en vijf grote platenmaatschappijen te begrijpen.
Beter geluid
Wat belooft de Superaudio-CD? Op de IFA werd al een heel circus georganiseerd om de Superaudio-CD in een concertzaal-achtige ambiance aan het grote publiek te presenteren. Inderdaad, het klinkt beter dan de traditionele CD-A maar dat is natuurlijk ook een kwestie van afspeel- en weergave-apparatuur. De gewone CD-A kan minder uit de voeten met de hoge tonen (boven de 20.000 Hz). De sampling frequentie van 44.100 stapjes (44,1 kHz sampling-rate) van de analoge geluidsdrager tot een digitaal CD-A-formaat is gewoon niet goed genoeg om de hogere tonen vast te leggen. Nu is het zo dat het menselijk gehoor toch niet hoger gaat dan 16.000 Hz, maar in de praktijk blijkt dat die hogere tonen wel invloed hebben op hoe de klankkleur door de luisteraar wordt ervaren. Hoe meer hogere tonen er in zitten des te natuurlijker en zuiverder het geluid wordt gevonden. De nieuwe Superaudio-CD heeft een samplingfrequentie van 190.000 (190 kHz). Er is natuurlijk wel een probleem. Meer data per seconde vraagt om meer opslagruimte. En dan komen de DVD-achtige schijven met een capaciteit van 4,7 GB of meer in beeld. Daar past dan wel een concert van vijf uur met een videoclip op.
DVD-A
De MPEG-2 gecodeerde DVD-speler doet het momenteel een stuk beter dan de MPEG-1 CD-i en Video-CD een paar jaar terug. Veel software aanbieden, de beloofde kwaliteit op het gebied van S-VHS video en thuisbioscoop-audio waarmaken en de entry-modellen beneden de ¦ 1000,- prijzen, dat is voldoende om de trendy-consument over de streep te trekken.
Op DVD rust geen uitgebreid patent zoals bij CD-A. De standaard is grotendeels vrijgegeven en DVD kan als een uitstekende drager voor de super-audio-CD functioneren. Dat heet dan DVD-A.
De audiobasis bij DVD werd al gelegd door de surround sound bij bioscoopfilms. Jong publiek koopt graag een thuisbioscoop (films of een combinatie van een popartiest en S-VHS videoclips). De tweede markt is die van videogames met 3D-geluid surround sound op DVD. Als belangrijkste bezwaren tegen de DVD-A gelden op het moment:
  • Oudere DVD-spelers (zowel de huiskamer-modellen als de PC-drives) kunnen DVD-A waarschijnlijk niet afspelen. De gebruiker zal dan een nieuwe DVD-speler dienen aan te schaffen;
  • Tot op heden valt de afspeelkwaliteit van CD-A op DVD-spelers tegen in vergelijking met een kwalitatief goede CD-speler. De vraag is of DVD-A de gewenste superkwaliteit wel gaat bieden. Op de IFA leek het er wel op, nu nog de prestaties in de huiskamer.
SACD
Philips en Sony zitten in de standaard-race met de nieuwe superaudio-compactdisc, kortweg sacd genaamd. Ook deze superschijf presteerde uitstekend op de IFA. Marktstrategisch gezien hebben beide fabrikanten een goede zet gedaan door de nieuwe schijf compatibel te maken met de oudere generatie CD-A-spelers. Zowel het oude CD-A als het nieuwe sacd-formaat worden op dezelfde schijf geperst. Er is sprake van twee lagen die elk door de eigen compatibele laser (rood voor CD-A en blauw voor sacd) kunnen worden uitgelezen. Mensen zonder sacd-speler hoeven CD-tjes dus niet weg te gooien als ze later een sacd-speler aanschaffen.
Het drukproces is maar iets duurder en de productie van sacd-spelers is goedkoper dan van DVD-spelers. Een aantrekkelijke speler voor de doelgroep van muziekliefhebbers die geen complete speelfilms maar wel wat begeleidende foto's of korte clips wenst. Bovendien biedt sacd naar keuze ook een zes-kanaals surround-mix. Een sacd-speler voor inbouw in PC's is op het moment (nog?) niet verkrijgbaar.
Op dit moment is er geen sacd-speler voor PC's verkrijgbaar.
Patstelling?
Bij de ontwikkeling van twee formaten voor Superaudio-CD's bestaat er kans op slachtoffers bij zowel de fabrikanten als de consumenten. Dat hebben CD-i en DCC inmiddels wel geleerd. Toch lijkt de situatie nu anders omdat de beide formaten in principe op wat verschillende doelgroepen mikken. Er is eerder sprake van een patstelling dan een regelrechte veldslag om de markt. Voor de consument wordt de keuze er in elk geval niet eenvoudiger op.

U.S.

© Dealer Info

Home

Dieptedossiers

Dealer Info TV

Dealer Info

Agenda

ICT webnieuws

Partnerdagen

Luc Sala's columns

Contact

Bedrijvengids

Archief

 

Vacatures

 
website development: GF&FA
Dealer Info • home
Vakblad voor ICT & CE retailers

Luc Sala's Blog
Shuttle Computers Handels GmbH
Wave Computers Nederland
ScanSource
G DATA Software AG
Dealer Info
Asus
Primacom