Dealer Info archief

2002

  1. 10 januari »
  2. 20 december »
  3. 29 november »
  4. 8 november »
  5. 18 oktober »
  6. 27 september »
  7. 13 september »
  8. 23 augustus »
  9. 31 juli »
  10. 5 juli »
  11. 14 juni »
  12. 24 mei »
  13. 3 mei »
  14. 12 april »
  15. 22 maart »
  16. 1 maart »
  17. 8 februari »
  18. 18 januari »
Dealer Info archief

jaargang 12, nummer 11, 2002

23 augustus, 2002

Internet: doen we nog zaken?

Economische erosie en wegsijpelen werkgelegenheid door overconnectivity.


Van diverse kanten wordt er aangedrongen op nieuwe overheidsinvesteringen in de ICT en dan met name Internet. Lobbygroepen als EPN maar natuurlijk de computerbranche in z'n geheel vragen om meer steun, meer promotie en roepen dan dat juist bij een economische teruggang de ICT de trekker moet blijven. Daar kun je evenwel vraagtekens bij plaatsen, want in hoeverre is die trekkersfunctie nu uitgekomen. In bepaalde sectoren, zoals het onderwijs is daar wel iets voor te zeggen, zoals een EPN-rapport aangeeft, maar is dat niet een te smalle basis. Tot dusverre zijn projecten als Kennisnet toch wel erg in de infrastructuur problemen blijven hangen.
Is Internet (en ICT) in bredere zin wel die economische motor die men voorgeeft?
Stabiel ISP-uitzicht
Voor Internet an sich krijg je geen handen meer op elkaar, laat staan geld van de bank. Dat ondertussen een halve branche onderuit is gegaan is echter voor sommigen alleen maar een goed teken, de overblijvers krijgen nu wat lucht. In de vorm van weglopende klanten, die hun provider of lease-line aanbieder kwijt zijn, maar ook de min of meer reguliere providers met vaste klanten weten geleidelijk hun prijzen op te schroeven. En al je dan nog tegen een fooi wat klanten van een failliete ISP kunt overnemen door wat te smoezen met de curator (ook al een professie die onder vuur ligt ) die je vervolgens tegen een fikse prijsverhoging opdrukt, dan begint de Internet-kachel toch weer wat te roken. De overblijvers in een aangeslagen branche hebben het een tijdlang relatief gemakkelijk, zeker wanneer we ondertussen met z'n allen wel degelijk erg afhankelijk zijn geworden van Internet, email en het schuiven met data.
Niemand kan echt zonder en wil ook wel betalen voor een betrouwbare provider die bijvoorbeeld zaken als virusscanning en email-filtering goed aanpakt. Nadat de afgelopen jaren de providers voor een grijpstuiver werden overgenomen, is het nu een vrij stabiele en rendabele business aan het worden. De prijzen, die de kabelaars rekenen, zo'n 100 euro per maand, zijn een indicatie voor wat op termijn een isdn/pots provider kan rekenen, ongeveer 35 euro per maand. De gratis emailers hebben hun langste tijd gehad, lijkt het. Dit kabeltarief van 100 euro is aannemende dat de OPTA de prijsstelling redelijk vrij laat, de voorgenomen overname van Casema door Liberty is daar het hangpunt. Voor ADSL is een prijsniveau van 150 euro per maand haalbaar, maar daar zullen we vast tariefdifferentiatie naar datadebiet gaan zien, wie veel files van ver haalt gaat dat betalen.
Op zich dus een branche die volwassen wordt, maar in hoeverre is er op het hogere netvlak, dus qua backbone-verbindingen ook sprake van stabilisatie? De glasvezelnetten van Worldcom, KPNQWest en waarschijnlijk UPC zijn in de uitverkoop en de overcapaciteit op dat gebied is overduidelijk. De vraag komt niet tot ontwikkeling omdat de kosten voor de gebruiker te hoog waren, misschien komt er een explosie als er een echte discounter komt die glasverbindingen gaat uitbaten tegen 10% of minder van de huidige prijs. Maar een ton of meer per jaar voor een brede verbinding van de ene kant van Amsterdam naar de andere is prohibitief.
Overheid en IX
Lange tijd geloofde de overheid, dat zware infrastructuur voor dataverkeer een wonderolie zou zijn voor de economie en in steden als Amsterdam leek dat ook even te werken. De rebound is echter dramatisch, nu de dotcommers afbouwen gaat de onroerend goed markt en de werkgelegenheid dubbel onderuit, Amsterdam zit de komende jaren met veel meer problemen dan steden of regio's waar men niet zo zwaar gokte op de ICT. Natuurlijk, het bezit van zware backbone-verbindingen en Internet exchanges (IX) heeft voordelen, maar werkt nu als ballast, die met name onroerend goed te duur maakt. Nu er forse leegstand in kantoren is, en de economische barometer is gedaald, staan er heel wat dure cyberports leeg. Ook de sociale kosten zoals WW en uitkeringen komen nu dubbel hard aan, de dure ICT'ers blijven dure burgers, die voorlopig wel even uit de ruif blijven eten.
Daarom is het nu steunen van nieuwe ICT-projecten door de overheid niet zo voor de hand liggend, gemeentes willen misschien wel, maar het rijk zal zeer terughoudend zijn als elders, zoals in Amsterdam, de glasvezelpijpen liggen te verrotten. Het verplaatsen van de interconnect capaciteit van AMS-IX naar de regio zou in theorie aantrekkelijk kunnen zijn om bijvoorbeeld nieuwe investeerders aan te trekken, maar wat gaan die dan helemaal doen met die bandbreedte. Voor televisie is wel duidelijk, dat de overstap naar digitale veelkeuze met MPG-4 kanalen voorlopig niet van de grond komt, we zitten nog jaren met die 30 kanaals analoge netten. Het zou leuk zijn als men de kabelaars kon verplichten wel digitaal te gaan draaien, maar daar zijn de centjes ook op, UPC vangt al jaren geld van de burger voor digitale doorgifte, maar doet niet meer dan wat prutsexperimentjes, de settop voor de massa komt er niet. Of zou de overheid, die eerst dat digitaliseren aan de vrije markt overliet, dan toch maar de 500 dollar per huisgezin moeten schokken om de stap naar multikeuze mogelijk te maken. Met 150 tot 200 kanalen komt er vast meer content-productie, meer gebruik van de breedband verbindingen op het hogere netvlak en zou de content-creatie als branche een impuls krijgen. Maar dat zit er allemaal niet in, de Hilversumse en Aalsmeerse lobbies willen helemaal geen open TV-aanbod, dat verwatert hun business nog meer. En op Internet doen omroepen ook niet veel meer, das war mal einmal.
Je kunt wel leuke scenario's bedenken over wat oma en opa en de gezondheidszorg, het onderwijs en de politie allemaal nog meer kunnen met breedband, maar de ervaring leert dat de mens de grootste rem is, vooruitgang op dit gebied bleef in het verleden toch meestal steken in de voorbeeldprojectjes en museale experimenten. De overheid kan de gebruiker niet dwingen, ICT heeft op consumentenniveau een lange aanloop en de meeste projecten op dit gebied zijn mislukt. Neem de PC-Privé golven, was dat uiteindelijk niet een soort dwangvoeding, waar alleen de leveranciers en de computerbranche beter van werd, ten koste van de belastingopbrengst. Een echte computer- of softwarenatie zijn we er niet door geworden. In tegenstelling tot India, waar ze bij gebrek aan hardware nog op papier leren programmeren, misschien is luxe en overheidssteun uiteindelijk contraproductief.
Effecten
Een van de sectoren, waar dan zogenaamd iedereen inziet dat ICT positieve effecten heeft, is het onderwijs. Het EPN, in samenwerking met de universiteit van Twente (zat daar ook niet die Pieper) liet een onderzoek doen naar de effecten van ICT-beleid op en in het onderwijs. Uit dit onderzoek blijkt onder meer dat pas sinds 1997 werk is gemaakt van de integratie van ICT in het onderwijsproces, dus van ICT als middel voor beter onderwijs. Tot 1997 stond vooral leren over ICT en leren werken met ICT centraal. Dankzij hogere investeringen per leerling voor ICT en uitrol van Kennisnet is de afgelopen vijf jaar veel vooruitgang geboekt op het punt van de infrastructuur. Wat betreft computers en netwerk begint Nederland daardoor nu op een redelijk niveau te komen. Maar in de plannen van het ministerie van OC&W zullen de uitgaven voor ICT komend begrotingsjaar juist weer gaan dalen. Volgens EPN brengt dit de kwaliteit van het onderwijs in groot gevaar. Het huidige niveau van infrastructuur zal weer snel verslechteren, als de scholen niet over de middelen beschikken om verouderde computers en hardware te vervangen. Bovendien zullen door het wegvallen van subsidies de kosten voor het gebruik van Kennisnet fors toenemen.
Een samenvatting van dit onderzoek naar 20 jaar ict-beleid van OC&W is on line te lezen op: http://www.epn.net/index.html?page=1216. Een interessant werkstuk, er is alleen vrij stevig toegeschreven naar het uitgangspunt, namelijk dat in de huidige situatie niet bespaard moet worden op ICT in het onderwijs en daarom is de conclusie, dat er na 20 jaar wel veel bereikt is qua ICT infrastructuur en qua ICT als object (ICT-onderwijs sec) maar het leren onderwijzen met ICT nog in de pioniersfase zit, voorzichtig gebracht. Er zijn geen referenties naar onderzoek dat eenduidig aangeeft, dat ICT investeringen in onderwijs enige invloed hebben op bijvoorbeeld eindtermen en kwaliteitscriteria. Iedere school heeft Internet, maar wat men er mee doet is blijkbaar onduidelijk en de relevantie voor het onderwijs en de vorming onuitgesproken. Over de verspilling, de wanprojecten, de onzin van een speciaal Kennisnet, het gebrek aan educatieve software-ontwikkelaars, daar wordt hoogstens zijdelings op gewezen, want het EPN wil vooral voorkomen dat we de al gedane investeringen in ICT als weggegooid geld zien. Toch had dat net zo goed de eindconclusie kunnen zijn, waarschijnlijk heeft meer dan de helft van het door de overheid in ICT-onderwijs gestoken geld (via de tussenschijven van gemeentes en schoolbesturen/beheerders) geen enkel positief effect gehad. Maar harde cijfers ontbreken, in de een of andere richting, hoogstens kunnen we constateren dat Nederland qua Internet-gebruik niet achterloopt. Maar wat is dat dan, praten we over porno-downloads, computer-gaming of spam of over fraai bij elkaar geraapte 'projecten' en werkstukken waarmee kinderen tegenwoordig hun onderzoekskwaliteit bewijzen. In Amerika garanderen de allerduurste prive-scholen dat er 'geen' computers op school zijn, dat men er nog gewoon iets leert.
Onbewezen vooruitgangsdenken

De gedachte, dat meer bandbreedte, meer toegang en meer IX tot meer welvaart, meer bedrijvigheid, meer export of gelukkiger burgers (quality of life?) zou leiden, was iets voor sufdenkers als Jorritsma, van Boxtel en Pieper, hard onderbouwd is dat nooit. We geloofden in de sprookjes van Silicon Valley, Silicon Alley en polder-ICT, maar de harde werkelijkheid is dat Nederland nauwelijks toonaangevende software- of hardwarebedrijven heeft en alleen maar op de kaart staat omdat je hier leuk call-centers kon beginnen en we qua transport niet gek liggen. Nederland is niet meer dan een afzetmarkt met wat gas en een oververhitte huizenmarkt, dat lap je niet op met wat extra internet exchanges en nog een rondje computers for the masses en wat digitale trapveldjes.
De regering doet er goed aan, de positie van Nederland op de internationale markt om te buigen naar content-provider, daar is echte expertise voor nodig. Denken dat we als duur EU-land kunnen concurreren in data-opslag en data-mining is een illusie, als het goedkoper wordt om de hele zooi op de Azoren of in Micronesie te zetten gebeurt dat echt wel. Diezelfde datapijpen die we de grond instopten om business aan te trekken, kunnen gebruikt worden om de business elders te brengen, en daarmee de werkgelegenheid en welvaart weer net zo snel kwijt te raken. In de VS zie je dat al, dat de meeste arbeidsintensieve ICT-jobs, zoals credit-card afhandeling, incasso en data-invoer gewoon zijn weggesijpeld naar lage lonen landen. Wat dat betreft moeten we Internet dus gaan zien als een heel gewone branche, waar de wetten van vraag en aanbod gelden en als iets goedkoper elders kan, dat ook wel gaat gebeuren. De economische erosie, die het gevolg is van nog meer internet-connectivity zonder bijbehorend inhoud en echte diensten, is op den duur erg gevaarlijk. En erosie is een begrip, dat heel aardig de aantasting van de markteconomie dekt als gevolg van de toenemende transparantie, wereldwijde prijsconcurrentie en inhoudsloze overheidsprojecten, waar we de afgelopen jaren getuige van waren. De nieuwe stoerheid is sleets geworden en nu aandringen op nog maar meer ICT-geld is daarom niet verstandig.

L.S.
EPN is te vinden op: www.epn.net

© Dealer Info

Home

Dieptedossiers

Dealer Info TV

Dealer Info

Agenda

ICT webnieuws

Partnerdagen

Luc Sala's columns

Contact

Bedrijvengids

Archief

 

Vacatures

 
website development: GF&FA
Dealer Info • home
Vakblad voor ICT & CE retailers

Luc Sala's Blog
Shuttle Computers Handels GmbH
Wave Computers Nederland
ScanSource
G DATA Software AG
Dealer Info
Asus
Primacom