Notice: Undefined offset: 1 in /home/users/d/e/dealeb/www/phtdocs/columns.php on line 29
Luc Sala's columns • Dealer Info

Eerst het dal, maar wat daarna?

Je kunt er niet omheen, de crisis, en je mag het voor de ICT echt wel zo noemen, begint door te tikken. Men spreekt nu over een herstel eind '04, maar misschien duurt het nog wel langer, de gevolgen van de voorgenomen oorlog tegen Irak zijn zeer onzeker. Als ze werkelijk gaan bombarderen dan komen er bijvoorbeeld tienduizenden Iraki's als vluchteling hier voor de deur en wie gaat dat betalen? Wereldwijd zijn de bedrijven en vooral de beurzen in mineur, loopt de werkloosheid op en weet men niet meer in welke hoek nog wat te verdienen valt.
Aan het hardware-front valt het nog mee, de PC-Privť tikt nog door en er is wat vervangingsvraag van de generatie '99 die nu echt vervangen moet worden, maar in dienstverlening, software en qua bodyshopping is het pijn lijden. Zelfs grote banken en bedrijven durven het aan, hun toeleveranciers botweg een prijsverlaging van 15 of 20% te dicteren, we hoorden zelfs van een Zwitserse bank van enige reputatie, dat ze 35% minder willen betalen voor hetzelfde werk, en het is slikken of stikken, no talkie but walkie. Pijnlijk en dat geldt ook voor de TPM markt, waar je de aandeeltjes Getronics als graadmeter kunt zien.
De werkgelegenheid in de hi-tech neemt zienderogen af, grote bedrijven als DSM gaan hun research in de VS doen, Philips en Akzo denken daar ook over, de innovatie beperkt zich in ons land tot het nieuwe poldermodel, dat wil zeggen dat we nu overwegen de zaak in geval van nood maar onder te laten lopen, wateropslag heet dat dan. In de economie zien we eenzelfde trend, hou de melkeniers/ID-baners maar aan het werk, maak re-integratie de nieuwe zakkenvul-branche en kijk vooral niet te ver vooruit. Over stimuleren van de economie door belastingverlaging zoals Bush nu doet hoor je ze hier niet, het is knijpen en persen.
'Het valt wel mee, de dip is bijna over', zeggen de banken. Nou, mooi niet, er kwamen eind januari wat te veel werknemers bedelen om een voorschot, ze stonden rood en dat is een slecht teken. Niet het enige, want als je in Amsterdam ziet dat nu zo'n 20% van de kantoren leeg staan, dan moet dat toch ook betekenen dat er iets van 20% echte werklozen zijn, of proppen we de loonslaven nu dichter op elkaar? Vraag en kijk om je heen, in je directe omgeving zijn er niet alleen veel werkelozen bijgekomen, maar ook zoeken hele hordes mensen naar iets anders, omdat ze de bui wel zien hangen. Dan kun je wel praten over 100.000 vacatures, maar waar zijn die dan behalve in de bakken van de CWI-arbeidsbureau's en de plannen van Sociale Diensten, die de ene Megabanenmisser na de andere scoren. De realiteit is dat bij heel wat bedrijven, ook in onze branche, het devies is uitgegaan dat iedereen die wat anders kan vinden, vooral niet moet aarzelen.
Paniek dus, en dan mogen we misschien blij zijn met de ICT-onkunde in de nieuwe volksvertegenwoordiging in Den Haag, die nog dik zweert bij de wonderolie van ICT en de kenniseconomie. Thom de Graaf (D66) geloofde er ook heilig in, de erfenis van de goedgelovige trapvelddigibeet Rogier van Boxtel (of is iemand die er eigenlijk niets van begrijpt een andigibeet) stond nog in de boeken. Dus zelfs bij de enorme bezuinigingen die we gaan krijgen, want dat je het met 10 of 14 miljard redt is een sprookje voor domme kiezers, zal er op ICT stimulering, promotie, PC-Privť, aftrekposten en putten als Kennisnet wel niet bezuinigd gaan worden. Waarschijnlijk gaat men er zelfs een speerpunt van maken, totale onzinplannen als glas door de plee (rapport Andriessen om in Amsterdam glas naar de burger te brengen) krijgen dan zelfs prioriteit. Het zij zo, bij gebrek aan betere plannen zal het wel weer, want veel andere initiatieven om meer werk te genereren en de economie weer op te stoken zijn er niet.
De mooie kreten uit de verkiezingstijd zijn snel vergeten, in de achterkamertjes wordt weer een kabinet in elkaar gestoken, vast met toch weer een stel ministers die zo nodig beloond moeten worden voor trouwe onkunde, en men hoopt er maar weer het beste van. Als Bos zich het premierschap laat ontsnoepen en JPB toch weer oppertovenaar mag worden, bewijst dat vooral dat ze bij de PvdA van onderhandelen geen kaas hebben gegeten. Zijn dat dan de mensen die bijvoorbeeld de uitbreiding van de EU moeten regelen? Onkunde, incompetentie, gepruts, en de kiezer liet zich weer eens bij de neus nemen. Want hoe kon Bos zoiets als de verhoging van de ziekenfondspremie tot item maken, terwijl iedereen begrijpt dat bij vergrijzing en ontgroening en een groeiende vraag naar zorg en specialistische ingrepen het alleen maar duurder gaat worden. En hoe komt Balkenende weg met miljardenbesparingen door efficiŽnter werken van de ministeries, als de corruptieschandalen door het tapijt heengroeien.
Nee, laten we eerlijk zijn, het gaat nog niet de goeie kant op en dat duurt nog wel een paar jaar. Broekriemen aan, dure adviseurs, accountants en advocaten de deur uit, moeder de vrouw maar weer in de winkel, toch maar weer op koopavond open, en goed op je klantjes letten. Daarbij accepteren dat iedereen dat doet, en de nu werkloze uurtje-factuurtje generatie waarschijnlijk de opties en aandelen Getronics en UPC als WC-papier benut en ook maar weer een PC-onderhoudsbureautje in de achterkamer begint. De concurrentie gaat zich toespitsen op echte service, echte deskundigheid en effectief werken. Voor de PC-branche en dan vooral de retailers is het oppassen, want na de Dell-storm van de telemarketeers en Internet-verkopen krijgen we nu de grootgrutter-PC.
In Duitsland is het al aan de gang en werd Aldi met een kloonmerk razendsnel de grootste PC-verkoper, voor Fujitsu-Siemens, Dell, HP en IBM. Als je lekker aantallen kunt wegstampen, dan is het business-model van een supermarkt natuurlijk helemaal niet gek. Weinig modelkeuze, simpele logistiek, veel traffic en de folders en advertenties zijn er toch al, je kunt van zo'n PC ook nog een loss-leader maken om de zaak vol te krijgen. AH heeft het hier al geprobeerd en dat liep ook aardig, maar men mikte nog te veel op de yup, de hele heroriŽntatie van de AH-winkels is ondertussen achterhaald, ook daar is prijsvechten nu het devies. Dat de distributiekolom van PC-hardware aan het veranderen is, ziet bijvoorbeeld ook Dell, dat nu toch met shop-in-shop experimenten de klant gaat benaderen. Meer als trekker en display, een beetje in de lijn van wat AH deed en zonder grote stapels PC-dozen in de zaak, maar ze zijn wakker aan het worden.
De "hype-era" is over aan het gaan, misschien is de grote publieksmanipulatie in de VS rond Irak en de War-on-Terror wel de laatste eruptie van dit fenomeen. Want hoelang kun je de zaak blijven bedotten, hoelang kun je de consument, de kiezer, de aandeelhouder en de MKB-er blijven belazeren. Want zo begint men dat toch wel te voelen, de verhalen over schandalen in de accountancy, de bouwbranche, het falen van de privatisering, de tekorten bij de pensioenfondsen, de makelaars en notarissen die toch maar niet goedkoper werden, men wordt erg gevoelig voor de luchtballon-branches. Die ergernis richt zich ook op de overheid, waar met name lokale overheden te inhalig zijn geworden, zaken als parkeerbeleid als roofridderij gezien worden en men nu beseft dat die OZB taxatie van onroerend goed alleen maar de makelaars en de gemeentekassen spekte.
De vraag is nu, wat er hierna gaat komen, hoe we door het dal en ook weer uit het dal gaan kruipen. Na de privatiseringsgolf en de vrije markt zou er wel eens een periode van meer planmatige aanpak en minder liberale marktsturing kunnen komen. Als het koud wordt kruipen we weer bij elkaar en accepteren we meer regels. Bij de openbare orde en veiligheid zien we dat al, de rechtsstaat begint daar communistische en misschien wel fascistische trekjes te vertonen. Ook de markteconomie begint langzamerhand om te zwaaien, de nadelen en de ongelijkheid van het neo-liberalisme worden voelbaar en dus gaat het roer om, we worden weer wat socialer.

Ik denk dat we in de beslissing van Microsoft, om nu toch voor het eerst de enorme kasreserves (43 miljard liquiditeit) voor een (klein) deel als dividend naar de aandeelhouders terug te sluizen, een teken aan de wand kunnen zien. Microsoft moet, met al z'n marketing-talent en inzicht in de economische ontwikkelingen, in staat worden geacht een realistische middellange termijn strategie uit te stippelen. Men is een beetje uit de juridische zorgen om Windows cum applicaties, maar moet nu de aandeelhouder en het brede publiek op de lange termijn aan zich binden. Bush verlaagt de belasting op dividend om daarmee de beurs en de middenklasse wat te stimuleren, Microsoft gaat dezelfde richting uit. Eigenlijk komt het neer op de filosofie van bijvoorbeeld de Shell, dat altijd dat imago van weduwen- en wezenfonds in stand houdt. En is in wezen Microsoft niet de olieboer van het informatietijdperk, een soort basisvoorziening voor iedereen, die dus ook qua exploitatie dichter bij het model van de 'utilities' moet gaan opereren.
In een toekomstvisie, waarin we data-verwerking, bestandsbeheer, en software eigenlijk net zo goed of beter bij een extern bedrijf kunnen onderbrengen, via Internet hebben we toch overal waar gewenst toegang, moeten de dienstverleners wel betrouwbare bedrijven zijn. Geen speculatievehikels, maar nette organisaties, met redelijke winsten, dividenden waar je op kunt vertrouwen en flink wat invloed van de sociale partners, de politiek en de klanten op het geleverde en de bedrijfsvoering. En met de dreiging, dat de overheid nog een stapje verder gaat en de hele zaak 'nationaliseert' of bureaucratiseert. Dat is echt niet ondenkbaar, een stevige softwareramp zoals een echt effectief virus kan al voldoende zijn. Als zo'n ramp tot grote schade aan mensen, milieu of beurs zou leiden, gaan er vast stemmen op om het overheidstoezicht te vergroten, zeker als de schade niet verhaald kan worden.
Zo'n scenario lijkt nu nog ondenkbaar, maar de historie leert dat de slinger nu eenmaal heen en weer gaat. Fukijama's visie over het einde van de geschiedenis omdat het democratische liberalisme nu eenmaal de optimale staat der dingen is, kan dan ook de prullenbak in.

L.S.

© Dealer Info

Archief oudere columns

Home

Dieptedossiers

Dealer Info TV

Dealer Info

Agenda

ICT webnieuws

Partnerdagen

Luc Sala's columns

Contact

Bedrijvengids

Archief

 

Vacatures

 
website development: GF&FA
Dealer Info • home
Vakblad voor ICT & CE retailers

Luc Sala's Blog
Shuttle Computers Handels GmbH
Wave Computers Nederland
ScanSource
G DATA Software AG
Dealer Info
Asus
Primacom