Notice: Undefined offset: 1 in /home/users/d/e/dealeb/www/phtdocs/columns.php on line 29
Luc Sala's columns • Dealer Info

Internet-entropie 

9 dec 2010 De pers stond er vol van. Wikileaks en Assange waren voorpaginanieuws met sappige verhalen over de onthullingen en de man zelf, die nu een vaag arrestatiebevel over zich heen kreeg en vastzit. Maar wat een reactie, de hackers gingen in de tegenaanval. De kwetsbaarheid van het hele ICT-systeem en de afhankelijkheid van elektronisch betalen en internet werd pijnlijk duidelijk. Dit is nog geen echt cyberterrorisme, maar men kan op ideeën komen. 

De grote vraag is niet of dit soort onthullingen tegen gehouden kunnen worden, want er zullen altijd lekken zijn en zelfs steeds meer door de digitale vastlegging van alles en nog wat. De overheid gaf zelf het voorbeeld, kliklijnen, alle communicatie bewaren, iedereen en alles scannen en monitoren, dat betekent bergen materiaal en dan kan zich ook tegen de machthebbers keren. 

De vraag is dus of we als samenleving kunnen draaien met deze extra openheid en transparantie. Dit is een aspect van internet, dat weinig aandacht krijgt, maar het is een grote transparantie-factor, een vergrijzer die verschillen verkleint door informatie-uitwisseling, in de fysisca noemen we dat entropie.  

Dat aspect van het internet is niet alleen een kwestie van gelektequasi-staatsgeheimen, achterklap en roddels zoals bij Wikipedia, maar een belangrijke economische factor. Winst is vaak gebaseerd op verschillen in wat de koper en verkoper weten, en internet verkleint die verschillen. Vergelijker-sites, gebruikers-evaluaties, onderlingervaringen uitwisselen, de online eCommerce heeft een duidelijk prijsdrukkend effect gehad. Dat merken we in de hele economie, monopolies worden minder, voorkennis beperkter, exclusiviteit een illusie, er komt meer concurrentie en uiteindelijk zullen handelswinsten alleen nog maar mogelijk zijn op rationele gronden als logistiek, vooraadkosten, verkrijgbaarheid en kwaliteit. Die entropische kwaliteit van internet werkt langzaam door, maar is onmiskenbaar. 

Voor mij voelt het allemaal aan als een soort balans. Waar aan de ene kant de overheid de burger in zijn onderbroek zet door allerlei controles, body-scans, vingerafdruk registratie, DNA-opslag en dergelijke, keert het systeem zich nu tegen hen en komen ook de machthebbers in hun ondergoed te staan. Niet alleen de spelletjes van de diplomatie, maar ook de manier waarop de grootmachten elkaar wereldwijd in de gaten houden (en het blijkbaar moeten hebben van roddels en achterklap), het is allemaal van een bedenkelijk niveau. Hebben de technische supermachten geen betere middelen? Is er geen extra scherpe ruimtetelescoop of medische sensortechnologie die wat meer en hardere gegevens verstrekt over het doen en laten van Poetin en andere leiders? Wat nu naar buiten komt als vertrouwelijke roddels is niet meer dan dat en daarmee bijna lachwekkend primitief. Ik had verwacht dat de Amerikanen bijvoorbeeld precies in beeld zouden hebben met wie, wanneer en waar de notoire schuinsmarcheerders van deze wereld het bed delen, of zou dit nu juist de informatie zijn, die Assange als zijn verzekeringsfile nog achterhoudt? Het is een David-en-Goliath verhaaltje. De publieke opinie ziet hem als een soort Robin Hood, iemand die het old-boys-network bij de ballen heeft en er voorlopig mee wegkomt. Besef wel, dat hij niet zelf dit soort gegevens heeft gehackt maar alleen het doorgeefluik is, dat nu waarschijnlijk wordt bestookt met nog geheimere en nog lastiger achterklap. Want hoe houd je het tegen, dat soldaten die zich genegeerd voelen na hun terugkomst uit oorlogsgebieden of werknemers die ontslagen worden hun uit voorzorg toch maar meegenomen geheime files niet even Wikileaken? 

Aan de ene kant is het jammer. Zonder vertrouwelijk overleg, zonder het dialectische proces van these en antithese is oordeelvorming en besluitvorming moeilijk. En door dit soort onthullingen wordt  interne kritiek verder afgeknepen, is praten in termen van voelen en aannemen al bijna onmogelijk geworden en wordt de normale communicatie beperkter. Het einde van de stille diplomatie - zo wordt geroepen - terwijl anderen opgeven over totale openheid: alles openbaar en publiek, het volk mag en moet alles weten. Er is voor beide opvattingen van alles te zeggen en het hangt erg van de situatie af. Als ik zie hoe oud-bestuurders, oud-wethouders en de wachtgeldtrekkers in ons land hun gelederen sluiten en de vaak schandalige uitnutting van de meer dan riante regelingen willen verbloemen, dan ben ik best voor Wikileaks.nl. Maar als te veel openheid het opsporingswerk of de waarheidvinding op allerlei niveaus frustreert, dan is hacken wel een kwalijke zaak. 

Voorlopig is het een interessante verschuiving van het evenwicht. Mijn moeder waarschuwde altijd voor ziekenhuizen en ongelukken. Anno 2011 is het graaien in je onderbroek iets wat je van allerlei beveiligers moet toelaten op een niveau, waarvoor anderen in andere situaties worden veroordeeld, omdat ze geen badge dragen. Ik trek voortaan dus nog maar even een schoon ondergoedje aan als ik ga vliegen. 

LS 

Wikileaks 

8 dec Assange opgepakt en de wereld in paniek, want blijkt die man steun te hebben, alle hackers verenigen zich en bedreigen banken en overheden. Dat is schrikken, maar ook een te verwachten reactie van mensen, die steeds meer bedreiging van hun privacy voelen en nu eens terug kunnen slaan. De overheid krijgt hier in zekere zin de eigen ellende terug, want wie komt de laatste jaren met steeds meer fouilleren, kliklijnen en geniepige afluister en scan-praktijken? Nu keert het digitale zwaard zich dus tegen de machthebbers, de vernedering van iemand die in zn onderbroek wordt gevisiteerd wordt nu gevoeld door diplomaten, politici en men vreest dat Assange nog wat lekkere details over de bankierswereld in reserve houdt. 

We blijven in de euro-ellende zitten en dat wordt niet beter, pas nu wordt goed duidelijk waar we door die euro in meegesleept worden en dat regionaal of nationaal economisch beleid vrijwel onmogelijk is geworden. We zitten vast aan de ellende elders en missen de monetaire instrumenten om onze eigen situatie aan te pakken. De banken en verzekeraars gaan ongestoord door met hun oude trucjes en de burger betaalt het gelag. Met name de onroerend goed situatie in de verschillende landen blijkt een tijdbom, ook wij zitten door de hypotheekaftrek met te dure huizen en daar is veel weerstandsvermogen en pensioengeld in gaan zitten. Het lijkt alsof we de beste pensioenreserves van Europa hebben, maar die kunnen zo maar verdampen als het vertrouwen in de huizenmarkt verder wegzakt. Toch ziet het er hier niet zo erg uit als in Ierland of de VS, zelfs al zijn de huizen te duur, wordt er nauwelijks verkocht en zit de bovenkant van de markt potdicht. Er is namelijk nog steeds wat woningnood, de laatste jaren is de bouw tot stilstand gekomen en daarmee blijft de vraag naar woonruimte op peil. Geen ingrepen in de hypotheekrente, al is boven het miljoen hypotheek het in 2016 naar 2,35% groeiende huurwaardeforfait toch een stevige domper geweest en voorlopig een lage rente. Dat zijn indicatoren, dat de komende jaren de huizenprijzen nog redelijk stabiel kunnen blijven. Pas als de demografie en met name de pensionering van de babyboomers over een jaar of 8 tot 10 echt op gang is gekomen en ze kleiner of elders gaan wonen, dan zakt de vraag in en gaan ook de huizenprijzen zakken tot bouwkostenniveau, dat kan wel zon 40% onder de huidige waardes liggen. 

En dan de demografie, pas over een jaar of 3 komt de pensioengolf van de babyboomers echt op gang, maar dan tikt het ook behoorlijk door, 50-80% meer pensionados per jaargroep dan de afgelopen jaren. De werkenden / niet-werkenden verhouding is toch al wat uit balans. Er zijn 2.852.200 AOWers, 271.700 WW/IOAW/IOAZ ontvangende werklozen, 825.100 mensen ontvangen een arbeidsongeschiktheids-uitkering, waarvan 195.100 jongeren een WAJONG-uitkering. Dan heb je nog de bijstand 337.400 en de nabestaandenregelingen 102.400. Er zijn dus in totaal 4.388.800 mensen die een (deel) uitkering kregen per juni 2010. Tien jaar geleden waren er dat 4.000.400, en in die tien jaar nam het aantal AOW trekkers toe met ruim een half miljoen. 

Best Buy in Europa 

7 dec Na de Joint Venture met Carphone Warehouse in 2008 bleef het even rustig rond de plannen van de grootste ICT-CE retailer in de VS om een Europese presence via Best Buy Europe op te bouwen. Het bleef stil, omdat de crisis grote plannen natuurlijk fors dwarsboomde, het bleef bij een bescheiden opzet (voor Best Buy) van maar 6 grote retail stores in Engeland. Maar nu is men toch ook serieus bezig met een online retail platform voor Europa. Best Buy is volgens Canalys nog niet uit de rode cijfers in Engeland, en verliest zonder Carphone zon 29 miljoen pond over het eerste halfjaar in 2010, maar gaat nu wat experimenteren met een nieuwe aanpak. Dat is dus hard nodig, en gaat in de richting van Multi-channel modellen of shop-in-shop formats, dus een grote zaak voor electrische apparatuur en daarin een CarPhone/Phonehouse speciaalshop. Maar ook online, want andere grote retailers zoals Dixons, Kesa Electricals en Metro (Media Markt en Saturn) gaan steeds meer online doen, met promoties en informatie voor potentiele klanten. Maar er is ook een tegenovergestelde trend, grote online spelers gaan steeds meer ook een stenen contactpunt opzetten. Apple, voor de eigen producten sterk gericht op online, komt nu bijvoorbeeld op het Leidseplein toch met tenminste een contactpunt en Apple-store. En dat is een trend, Alternate en Notebooksbilliger in Duitsland, LDLC in Frankrijk en Coolblue in Belgie zijn grote etailers met nu fysieke winkels, de klanten willen dat voor garantie en problemen, maar ook als een soort garantie dat een etailer ook aanspreekbaar is. 

Best Buy Europe heeft in de convergentie van CE met mobility een goede positie, maar moet de high-end mobiele telefonie dan wel naar de winkelvoer brengen, smartphones verkopen is nog geen dozen schuiven en past vanwege koppelingen met abonnementen en bundels beter bij het telefoonwinkel-concept van Carphone. Daar rolt men nu, voorlopig in Engeland, het Wireless World format uit, met het complete spectrum van connected mobile devices - smart phones, pads, netbooks en notebooks  in een overkoepelende store-opzet.  Die overgang is mede mogelijk, omdat Best Buy Europe een aardige autonome groei had van 81%, geholpen door mobiele verkopen in de VS en goede afzet in Europa, waar de concurrentie minder werd. De tablets worden volgend jaar een belangrijke factor en men mist de iPad inhet assortiement, en mikt daarom op de Samsung Galaxy Tab en de Dell Streak. Ook groeien de online content verkopers, want HMV, Amazon, Bol.com in ons land doen steeds meer hardware, uit tot serieuze concurrenten. De tegenvallende economische ontwikkeling, het back-to-school seizoen viel in heel Europa volgens Cat zal allemaal leiden tot meer concurrentie en lagere prijzen en marges, met in het kerstseizoen weer meer overstappers naar online aankoopgedrag.  


CES Las Vegas 7-10, 2010 

De Consumer Electronics Show in Las Vegas in Januari (7-10) is traditioneel de plek waar men de wonden likt van het Kerstseizoen, als dat tegenviel en men nieuwe producten ziet die pas veel later in het jaar de markt gaan bereiken. Dit jaar verwacht men veel kleine en handige combinaties, voor draagbare devices, maar ook voor thuis. De wel heel kleine The SheevaPlug mini-computer van Marvell is wel extreme klein, het ding is niet groter dan een kleine voedingsunit, heeft naast een 1,2 GHZ CPU en 512 MB Flash alleen naar Ethernet en USB aan boord, maar kan met een USB external hard drive dus als NAS-opslag unit (network-attached storage) functioneren, die ook via internet (via een speciale toegangssite) gebruikt kan worden, ideaal dus voor de consument met veel opslagbehoefte en dat voor plm 80 euro. Er zijn meer van die mini-servers, zoals de Iomega iConnect Wireless Data Station. Ook heel klein, met 4 USB poorten voor het aansluiten van drives en printers, maar hier naast een Gigabit ethernet ook een WLan draadloze connectie naar een WiFi router. 

Waar 2008 en 2009 de jaren waren van de netbooks, zal 2010 weer een echt notebook-jaar gaan worden. De klanten hebben wat geprobeerd met zon ultrakleine meenemer, maar wie serieus mobiel wil werken zal toch gaan kiezen voor een wat krachtige notebook. De OEM-fabrikanten zoals Asustek hebben dat ook ingezien, Windows 7 gaf ook een stoot naar wat krachtiger hardware en 2010 zal dus vooral gaan om ultradun, touchscreen en met snel mobiel internet. Volgens Digitimes gaat Samsung volgend jaar de tweede plaats in de netbookmarkt over nemen van Asustek. Samsung zou in 2010 meer dan 10 miljoen notebooks weg kunnen zetten, waarvan 7 tot 8 miljoen netbooks zullen zijn. Asustek mikt op een afzet van ca. 6 miljoen Eee pcs in 2010, Acer zou 12 miljoen netbooks afleveren en daarmee de nummer 1 blijven.  

Het blijft zoeken naar aantrekkelijke meeneem-formaten, en Lenovo komt met iets dat nog weer kleiner is dan een netbook, met een iets vierkanter scherm. 

Kwetsbare laptops 

Laptops en notebooks zijn kwetsbare dingen. Dat blijkt steeds weer, langer dan drie jaar gaan ze niet mee. Mijn laptop (Toshiba) ging na zon jaar of drie intensief gebruik stuk, de harde schijf begaf het. En wat blijkt dan, die schijfjes zijn moeilijk te leveren, de techniek gaat snel en oud spul naleveren is een probleem, koop dus maar een nieuwe. Maar zelfs met een nieuwe schijf heb ik een probleem, want de schijfjes om het OS er weer op te zetten ben ik natuurlijk kwijt en dus wil de dealer me ook gelijk maar de volle mep voor Windows 7 laten dokken. Hallo, ik betaalde al voor XP en dat bevalt me prima voor dat oude ding, maar hoe kom ik legaal aan Windows? Microsoft heeft daar allemaal oplossingen voor, zeggen ze, maar volgens de dealer neemt men in de praktijk gewoon een nieuw ding. 

Mijn ervaring dat laptops kwetsbaar zijn, is niet uniek en het ene merk laptop gaat bijna twee keer zo snel stuk als het andere. Er blijkt een aanzienlijk onderscheid te zijn in kwaliteit en kwetsbaarheid. Uit een onderzoek van Squaretrade  een Amerikaanse verkoper van verlengde garanties - komen ASUS en Toshiba het beste uit het onderzoek. Andere bekende merken zoals Acer en HP blijken een tot bijna twee keer grotere kans te hebben om in de eerste drie jaar van het gebruik de geest te geven. Het bedrijf heeft onderzoek verricht op meer dan 30.000 notebooks. 

Notebooks van ASUS en Toshiba worden dus het minst vaak terug gestuurd voor reparatie. Een pluim op het werk van ASUS en Toshiba, aldus Steven Bakker, CEO van BAS Group één van de grootste distributeurs in de Benelux van consumenten notebooks. Wij zijn met onze speciaalzaak formules (o.a. MyCom en Vobis red.) altijd technisch ingesteld geweest. Vandaar dat wij al vele jaren juist de notebooks van ASUS en Toshiba het meest prominent voeren in ons assortiment. Tenslotte gaat het om tevreden klanten en het juist die merken te adviseren die het minste kans op uitval hebben is daar één van de elementen van. 

Kroes komt terug 

Neelie Kroes blijft Eurocommissaris. Men heeft toegegeven aan de druk en een belangrijke routinier in Brussel is, nu Balkenende zn baantje misliep, nooit weg. Maar ze krijgt  een mindere portefeuille: de Digitale Agenda. Om haar onafhankelijkheid te benadrukken - al zal dat wel in de pijplijn gezeten hebben - pakt Kroes ook nog even Philips aan vanwege CRT-buizen. Het was natuurlijk een publiek geheim, dat Philips de wereldmarkt voor beeldbuizen beheerste, maar met de LCDs is dat voorbij. Oud zeer dus, maar het kan nog flink wat gaan kosten. De beurs is ook weer even terug naar af geweest (de 300 grens). Dat schommelt maar heen en weer en wat is eigenlijk de rol van de grootbanken daarin? Die bleken toch ook in Dubai wat risicos te lopen. De Hoge Raad heeft nu geoordeeld dat bij de Worldonline beursgang niet alleen Nina Brink haar onderhandse verkoop had moeten melden, maar ook dat de ABN-Amro Bank de koers heeft gemanipuleerd. Dat laatste is heel kwalijk, want hoeveel vaker is dat gebeurd, welke beursgangen zijn zo gemanipuleerd en wie betaalt het gelag? Ik vind het wel leuk dat de rechters in Nederland toch vaak wat realistischer zijn dan de politici. Dat de Raad van State - toch ook een rechtscollege - nu de AOW én de kilometerheffing plannen van het kabinet Balkenende afkeurt, doet me goed. Het zijn hele domme plannen en over de uitwerking is nauwelijks nagedacht. Dat die AOW onzin de burger op termijn meer dan 500 miljard gaat kosten hoor je niet uit Den Haag, maar maak dat sommetje maar even voor 12 miljoen burgers, die twee jaar AOW (25 mille) te kort komen, twee jaar AOW premie en loonbelasting gaan betalen en ook nog twee jaar van hun vrije leven kwijt zijn. 500 Miljard is fors meer dan onze hele staatsschuld van 361 miljard!! 

DGA/ambtenarensalarissen 

Als je als ondernemer/directeur/grootaandeelhouder (DGA) in deze moeilijke tijden jezelf minder betaald dan je werknemers, word je op de vingers getikt. De baas moet het meeste verdienen! De belastingdienst rekent je als ondernemer dan een hoger salaris toe en in het geval van bonussen kan dat vreemd uitpakken. Maar men rekent dan wel met twee maten, want bij de overheid is het heel gewoon dat medewerkers meer verdienen dan de baas. In Amsterdam zijn er tientallen ambtenaren of ingehuurde krachten die meer verdienen dan burgemeester Cohen, die zelf met vage ambtstoelagen weer fors meer verdient dan zijn formele baas, premier Balkenende. Zeker in het geval van min of meer losgemaakte onderdelen van het gemeentelijk apparaat, zoals het GVB zijn topsalarissen gebruikelijk, daar kraait al jaren geen haan naar. Maar B&W zijn formeel de baas van het GVB, is dat nu zo verschillend van de verhouding tussen een DGA en zn werknemers? En ook bij de overheid gaat men meer en meer werken met prestatiebeloning en bonussen. Ik vraag me af of er geen Europese regelgeving is die dit soort onderscheid tussen overheid en particuliere sector in het belastingregime verbiedt. 

Spamblokkade 

Je leest er over, maar wie denkt dat zoiets jezelf kan treffen? Ik heb het over identiteitsfraude, de digitale criminaliteit, die dichterbij is dan je denkt. We weten ondertussen allemaal dat loterijprijzen, erfenissen en zogenaamde buitenkansjes in je e-mail gewoon pogingen zijn om je gegevens te stelen en te misbruiken. Dat wordt heel slim gedaan, soms zelfs met adressen en goed gelijkende namaak sites van je bank. Het is een hele kunst geworden om via zogenaamde sociale engineering mensen zover te krijgen dat ze passwords, toegangscodes en andere gegevens afgeven. Ik liep tegen andere ellende aan: ik kwam op een lijst van spammers terecht. Waarschijnlijk omdat ik een stuk of 40 mensen een uitnodiging stuurde voor mijn verjaardag. Blijkbaar zijn de spam limieten wat bijgesteld, want wat vroeger geen problemen gaf, blijkt nu genoeg voor het strafbankje: geen email meer. En dan begint de ellende, dan krijg je mooi alles als undelivered mailbericht terug met het advies om maar een email te sturen aan de postmaster. Maar die email werkt niet meer, dus dan begint het vechten tegen de bierkaai, in mijn geval de helpdesk van Tele2. Heen en weer geslingerd tussen behulpzame, maar onmachtige medewerkers die niet buiten hun schermpje kunnen of mogen komen. In de wacht, uit de wacht, verkeerde verwijzingen, het bos ingestuurd. Het doet me denken aan de spookrekeningen van UPC destijds. Na een week maar een ander account genomen. Ook volgens de experts kom je er niet uit. Providers als Tele2 zijn in feite een samenraapsel van overgenomen providers zoals Vuurwerk of Zonnet en de interne communicatie rammelt aan alle kanten. Maar ik weet nu weer  wat gebruikersfrustratie is, ook de digitale klant is geen koning! 

Windows 7 marketing 

W7 is er nu dan officieel en we zagen de afgelopen weken zowaar her en der (door Microsoft gesponsorde) launch partys voor Windows 7, zoals een evenement van BAS.  Maar juichende koren, mensen in slaapzakken voor de winkeldeur, grote specials in de dagbladen, bussen met W7 demonstratieteams, het ontbreekt allemaal. 

Toch is de introductie duidelijk veel beter gegaan dan met Vista, het bekendste zwarte schaap in de Microsoft geschiedenis (er lopen hele kuddes rond, remember MSX!) en er is  een positief gevoel in de markt. Vista is historie, het werd door bedrijven en consumenten afgewezen en Microsoft heeft dat gewoon moeten accepteren en is doorgegaan naar een nieuwe versie van Windows.  

Wat concessies hier en daar maar wat vooral opvalt, is de toch wel forse prijs voor W7. Dat betekent een gering verschil tussen upgrade en full versies en het niet serieus aanpakken van de XP populatie, met in feite een totaal negeren van het niet legitieme gebruik van XP. Microsoft vindt geld verdienen op dit moment blijkbaar belangrijker dan deze mijlpaal gebruiken om oude XP gebruikers terug in het gareel te krijgen. Dat is gezien de crisis niet zo vreemd, maar lijkt me op termijn toch niet verstandig. Een uitgebreide versie van W7 is een dure grap - voor de consument meer dan de helft van de prijs van een systeem - en retail verkopen van W7 zullen dan ook zeker geen klapper gaan worden. Dat is jammer voor de consument. Die blijft prutsen met de al dan niet legale XP, maar zeker ook voor het kanaal. Juist de vakhandel, de dealers en VARs die te maken hebben met oude XP populaties en legacy problemen hebben onvoldoende gehoor gevonden bij Microsoft. Windows XP is vandaag nog steeds verreweg het belangrijkste besturingssysteem in bedrijven en dat heeft men niet echt willen zien of, erger nog, men kon er niets aan doen omdat XP ook al een krom OS was met te veel gaten en gebreken. Daar voor te buigen met een gemakkelijke upgrade en dus veel compatibiliteit zou die gebreken ook naar W7 hebben getild.  

Commentaar op het ontbreken van een XP-W7 groeipad waarin het kanaal een rol had kunnen spelen (en wat verdienen) is niet opgepikt, Microsoft is wat dat betreft duidelijk nog niet erg flexibel. Met als gevolg dat er vast goed verdiend gaat worden aan nieuwe systemen met W7 en er op die manier ook wel een stimulans in de markt is om te upgraden naar betere hardware, maar dan wel de gemakkelijke weg: met eenvoudigweg een nieuw systeem met native W7 en niet prutsen met oude software en hardware. Dat laat veel gebruikers in de kou staan, want wie geeft er garantie dat het boekhoudpakket uit XP ook draait onder W7? Dan is de XP virtuele box niet meer dan een noodoplossing, die vast langzamer werkt en gaat het dan wel goed met speciale drivers voor fax, printers, scanners, etc.? 

Positief 

Windows 7 is een stap vooruit, dat is tenminste het gevoel in de markt. De machteloosheid die de Vista launch kenmerkte is verdwenen. Men is blij met een nieuw en naar men verwacht sneller en betrouwbaarder OS. De toestanden rond Vista, dat voor die tijd een te grote stap vroeg qua hardware eisen en niet erg compatibel bleek met randapparatuur en legacy systemen, wil men graag vergeten. Dat kan ook. De meeste systemen zijn de laatste jaren toch al krachtiger en W7 draait zelfs, zij het in wat uitgeklede en aangepaste vorm op de netbooks. 

Is de markt- en machtspositie van Microsoft hierdoor nu verbeterd? Alle aandacht voor W7 neemt niet weg, dat Linux nog steeds op de loer ligt en dat voor andere form factor devices, met name de mobiele dingen, Microsoft meer concurrentie heeft gekregen (Android) en het idee van een breed functionele browser als alternatief voor een OS en dan werkend met SaaS (on line software) nog steeds als een donkere wolk boven Microsoft hangt. Men probeert wel op andere markten mee te gaan, zoals met een E-reader, maar het grote initiatief in de marketing is al lang naar Apple en de Taiwanezen verschoven. De grote marketing opportunities zoals met de netbooks liggen buiten het ervaringsgebied en de geografische insteek van Microsoft, toch voornamelijk een Amerikaans bedrijf, dat het moet hebben van de Westerse wereld. Die Westerse markt is in zekere zin heel braaf. De grote organisaties hebben een licentiecontract met Microsoft en of ze nu overstappen op W7 of Office 2010 of wat dan ook, dat maakt qua inkomsten niet veel uit. Ze betalen per arbeidsplek, wat ze ook draaien. In de derde wereld, maar ook in China en in India gelden andere regels, andere wetten, andere marketing modellen. En daar heeft Microsoft het moeilijk mee. Het bedrijf is wat xenofoob, dat bleek al in de MSX tijd toen de samenwerking met Kay Nishi, Sony en Philips toch niet de grote doorbraak in home computing en domotica bracht die was voorzien.  

Met Windows 7 zijn er speciale versies en prijsstructuren voor de groeimarkten, maar hoe serieus pakt men dat aan? Wat zeuren over illegaal gebruik neemt niet weg, dat een Ultimate versie voor een Nepali of een Senegalees zo ongeveer een jaarsalaris kost. Die markten zijn nog niet zo in de tang van de Microsoft licentiemachine en kijken, als ze niet meer illegaal kunnen werken, eerder naar Linux en alternatieven. Linux is nog steeds niet breed doorgedrongen en verliest in de Westerse wereld ook weer wat vaart, maar is in de meeste situaties perfect geschikt om Windows te vervangen en in combinatie met Star/ Open Office functioneel gewoon voldoende. Het gaat voor Linux niet om het open source principe, hoewel de antikartel denkers daarvan uitgaan, maar om de prijs. Wat dat betreft doen Novell en Red Hat hun best, maar ook bij hen zit je toch vast aan een supportstructuur en dat is op die brede wereldmarkt, waar nog een paar miljard PCs weggezet kunnen worden, juist het probleem. 

Voor mij (LS) is op dit moment de prijs van Windows 7 voor de consument (en de meeste XP gebruikers in MKB) het signaal, dat Microsoft weliswaar soepeler is geworden en heeft geluisterd naar de technische problemen en vragen van de klant, maar qua brede marketing strategie nog vastzit in oude patronen. Melk ze uit, zet monopoliemacht om in licentiecontracten en omzet, dat is het devies. Maar een evenwichtige, lange termijn en dus eerlijke relatie met gebruikers en het distributiekanaal daar is Microsoft naar mijn mening nog niet aan toe. 

Ecologie en zuinigheid 

De miljoenennota en de troonrede waren bepaald niet inspirerend, te veel werden er weer wat plaktermen als samendoen, omgevingsbewust en groen in gestopt. Als je organisatie of bedrijf maar ecologisch in het vaandel heeft staan, dan doe je mee in de nieuwe economie. Winst, efficiency of zelfs effectiviteit tellen niet of zijn vieze woorden. 

Plak het etiket groen op je machine of voeg het toe aan je bedrijfsnaam en je bent weer helemaal hip, dat is echt een trend in de ICT (en daarbuiten). Toch zijn daar wel wat kanttekeningen bij te plaatsen, want veel van die groene verhalen zijn nog erg hardware-gericht. 

Men doet alsof het een wereld van verschil uitmaakt als een PC een voeding heeft met een 82% efficiency in plaats van een bescheiden 76% (al is de winst ten opzichte van oudere voedingen die soms maar 60% haalden wel substantieel).  Op papier is het indrukwekkend en als er dan een zilveren of gouden kwalificatie of label bij hoort lijkt het ook net echt. De realiteit is dat een 500 Watt supervoeding, alleen nuttig is voor doorgewinterde en veeleisende gamers . Voor de meeste applicaties zoals surfen of tekstverwerken is het zwaar overdreven en al snel meer stroom gebruikt dan nodig is, ook al is het een superefficiënt 85% ding. Wat technisch bespaard wordt is in de meeste gevallen marginaal vergeleken met operationele besparingen als het tijdig uitzetten van de machine. Dat doen we niet in de pauze of als we naar de WC gaan, want dat verrekte systeem start zo traag op! Een beter OS of een snelstart vanaf flash zou dan veel meer energie besparen, maar daar wachten we ook al decennia op, terwijl we toch allemaal begonnen met de wel snel startende Commodore64 en dergelijke machientjes. 

De organisatie van het werk en het gebruik van apparatuur kan veel meer besparingen opleveren dan het meegaan met technische snufjes die vaak maar marginaal zijn. De hele spaarlamp-hype (ik vind dat oplichting) is een mooi voorbeeld, koop maar leuk nieuw is het devies, onderbouwd met valse argumenten en leugens (niemand laat b.v. een spaarlamp 6000 uur onafgebroken branden, in de praktijk gaat zon lamp dus maar een fractie van de tijd mee door aan en uitschakelslijtage). Dat gewoon eens naar je CV lopen en met wat moeite de codes van dat apparaat  ontcijferen, dan de ecomode inschakelen en de warmwatertemperatuur 10 graden terugschroeven. Niet te veel vanwege de legionella, maar waarom zit er geen korte piekmodus in zon controleding om dat te elimineren door even naar 70 graden te gaan, eens per maand of zo. Het terugschroeven van zon basistemperatuur levert wel enorme besparingen op, zonder moeite, zonder investeringen. 

Ecologie kan bezuinigen op energie betekenen, maar verstandig omgaan met stroomverbruik is de eerste stap. Licht (met het juiste frequentiespectrum) hebben we ook nodig voor onze gezondheid (alleen TL is echt ongezond en die spaarlampen gaan ons nog opbreken qua volksgezondheid) en wat heb je eraan als je door te besparen op wat lichtpunten de kans loopt je benen te breken of inbrekers aan te lokken. 

De hele spaarlampen-actie is eerder een PR-succes en lobby-wapenfeit dan dat er goede argumenten aan ten grondslag liggen. Gloeilampen zijn gezonder, starten sneller op, er zit geen kwik in en ze bieden een gezonder lichtspectrum dan de Tl of de meeste LEDs. En dat spaarlampen 6000 uur of zo meegaan is een sprookje, dat klopt alleen als je ze nooit uitzet, bij normaal gebruik slijten ze veel sneller. 

In de hele discussie over licht wordt verder vergeten of verzwegen dat lampen vooral ook een verwarmingsbron zijn. Dat is geen verlies, maar vaak erg effectief warmte genereren op tijden en plekken, dat er gebruikers in de buurt zijn. Maar de politiek heeft de spaarlampen geslikt, blijkbaar zijn ze erg goedgelovig. 

Ecologie is, net als veiligheid, vooral een kwestie van organisatie. Daarbij moet je keuzes maken, maar soms denk ik dat we daarbij niet echt doordacht kiezen en te veel nog afgaan op hippe kretologie en leuke gadgets. 

Digital Signage mooi, maar ecologischquestion 

Neem de mode om alle bordjes, bewegwijzering, reclame en promotiemateriaal te vervangen door wat men dan nu digital signage noemt, mooie platte schermen met videobeelden, nu in allerlei formaten  en lichtsterktes. Toont hip en modieus, kan flexibel en snel wisselend zijn en wat kost zon schermpje nou helemaal? De aanschafkosten vallen inderdaad wel mee, maar hang eens 10 van die schermen in je winkel op en ga dan eens bij de stroommeter kijken. Per scherm gauw 200 tot 400 watt en we laten dat hele gedoe leuk aan, ook na sluitingstijd, dat staat zo leuk, lijkt veilig, maar kost dus op jaarbasis (8000 uur) per scherm 1600 KWh en dat is, grosso modo, wat het ding in aanschaf kostte.  Goed, tijdklokje op het systeem en dan valt het ook wel weer mee, maar het onderstreept dat energiezuinig draaien vooral een kwestie van organisatie is. 

Het werken met timers en benaderingsschakelaars zou in het algemeen veel meer bevorderd moeten worden. Voor straatverlichting kan dat enorm veel schelen. Ook de verwarming in huis is met een algemene thermostaat en individuele niet tijdsafhankelijke kamerthermostaten vooral veel ongebruikte warmte aan het genereren. Op iedere verwarming een qua tijd en temperatuur een regelbare thermostaat, eventueel gekoppeld aan een breed domotica-systeem zou meer opleveren dan die vreselijk betuttelende spaarlampenactie. Waarom krijgen we wel op afstand uitleesbare energiemeters, maar maakt men niet de stap naar op afstand inschakelbare apparatuur en systemen. Het op afstand  inschakelen van boilers, verwarming en wasmachines zou de hele energiehuishouding kunnen stroomlijnen. 

 Na een zomer die eerst vrij nat en dus goed voor de retail business was, kwam er toch nog een heel warme periode, maar ondertussen zijn er gelukkig wel signalen, dat de economie wat begint aan te trekken. We zijn er nog niet en een stevige dip hangt nog in de lucht, vrees ik. Maar laten we hopen dat dit najaar in ieder geval de ICT-handel weer gaat opveren. Met Windows 7 en een wat toeschietelijker Microsoft kan er enige inhaalvraag ontstaan en mogelijk dat ook de netbook kopers van de eerste generatie ondertussen gemerkt hebben dat al te klein eigenlijk niet werkt. 

 Netbook upgrade zou wel eens de trend van 2009 en 2010 kunnen worden. Dat heeft ook te maken met Windows 7: dat draait moeizaam op de allerkleinsten en vraagt eigenlijk om een wat krachtiger CPU. Oudgediende XP is nu behoorlijk aan het uitlopen als gevolg van het hele Windows 7 offensief van Microsoft, Vista mogen we vergeten. 

 Acer en Asus, de twee grootste fabrikanten van netbooks, hebben al aangekondigd dat ze in de tweede helft van 2009 geen nieuwe modellen netbooks zullen lanceren. Ze gaan zich meer richten op ultradunne notebooks in de 12, 13,3, 15 en 15,6 inch formaten - overigens een terrein waar Apple zich al eerder op richtte. Wel met krachtiger CPUs en een hoger prijspeil. Intel komt pas eind 2009 en misschien pas begin 2010 met de Pine Tail-M Atom-processor lijn, een ook qua verbruik efficiënter ontwerp. Die CPU zou de netbooks voldoende kracht moeten geven om een echteWindows 7 versie te draaien, niet de gehandicapte starter-versie die de netbook-makers nu als OEM aanbieden. 

  

 De nieuwe en dus wat grotere netbook-notebook hybrids komen er aan, ook met Android, maar de Linux golf voelt wat minder heftig. Microsoft doet blijkbaar erg zn best om W7 te pushen en ik krijg daarbij het gevoel, dat men de fabrikanten wat minder rekent, maar de consument die W7 wil hebben, flink zal laten betalen. Zeker wanneer men na Starter of Basic wat meer wil loopt men tegen een stevig prijskaartje op. 

 Het retailkanaal, dat ondertussen XP blijft verkopen, vaak - maar niet altijd - met een upgrade garantie, kan zeker profiteren van de hele Windows 7 golf. Goede voorlichting aan de klanten is essentieel, van alleen W7 meeleveren met nieuwe machines word je niet vet. Op de aanstaande Dealer-Info Dagen op 7 en 8 september komt Microsoft dan ook aan het kanaal demonstreren en uitleggen wat Windows 7 kan betekenen. 

  

 Onze vakbeurs blijkt qua timing weer helemaal te kloppen want in september is er een golf van nieuwe producten. De fabrikanten hebben de rustige tijd gebruikt voor product innovatie en nieuwe plannen. We zien zeker in het qua marges nog aantrekkelijke CE-segment veel nieuw spul, meer modieus vormgegeven en met meer high-definition en kwaliteit. De golf nieuwe producten heeft natuurlijk ook te maken met de IFA in Berlijn en de IBC in Amsterdam. Nieuwe producten, nieuwe vormen, meer mode, op de Dealer-Info Dagen in de Jaarbeurs is het zeker allemaal te zien. 

We kunnen als branche natuurlijk wel wat stimulans gebruiken. Deze crisis-zomer heeft veel bedrijven pijn gedaan, niet alleen in de shopfront sfeer, maar ook bij de online e-tailers. Ook daar zijn grote partijen onderuit gegaan.  

 Eigenlijk bewijst deze hele crisis, dat de kleinere retailer met een duidelijk lokale- en buurtfunctie beter bestand is tegen conjunctuurschommelingen dan de grote ketens. Kleine ondernemers kunnen inspelen op de veranderende vraag. We zien een verschuiving naar reparatie, virus cleaning en service aan huis. Veel retailers en kleine VARs overleven daardoor en werken daarnaast aan een hechtere relatie met hun klanten. De consument, die zijn goedkoop via internet bestelde machine langzaam ziet dicht slibben, merkt dat een mannetje in de buurt toch zijn geld waard is en vindt zo de weg terug naar de klassieke vakhandel en VARs. 

 Een van de positieve effecten van de hele crisis is dat ondernemers een grote schoonmaak zijn gaan houden: gekeken hebben naar de kosten, alle facturen eens tegen het licht hebben gehouden en de interne organisatie hebben opgeschoond, de RMA rommel in diepe kastjes hebben opgediept, eens stevig met het personeel hebben gesproken, de al te lakse stagiaires hebben weggestuurd en in het algemeen leaner and meaner uit de crisis zijn gekomen.  

De terugloop in units en nog meer in geld heeft de verhoudingen in de markt wel veranderd. Zo is bijvoorbeeld HP volgens Gartner zn positie als marktleider in Europa kwijt geraakt (aan Acer). Maar men kampt ook met veranderingen in het kanaal. Dat men nu het personeel vraagt iets in te leveren is wat dat betreft wel een teken aan de wand. Ik ben er dan ook niet gerust op, dat de economie nu echt aan het terugveren is, het najaar zal leren hoe het allemaal uitpakt. 

We hebben weer verkiezingen gehad, maar niemand maakte zich erg druk en ik hoop alleen dat Wilders geen eurocommissaris wil worden, als tweede partij van het land in Europees verband zou hij dat kunnen claimen. 

 Verder sudderen we maar door, de economie zou wat aantrekken, maar op de werkvloer weten we wel beter. De politiek steekt zogenaamd de kop in het zand, maar denkt u nou echt dat de grote heren niet weten hoe ze de wereldeconomie weer in het rechte spoor kunnen krijgen? Het staat niet zo in de kranten, maar de oplossing is duidelijk en als ik zie dat Bos c.s. al zon 80 miljard aan steun hebben gegeven aan de banken, dan weet ook de koopman op de Dappermarkt dat de geldmachine volop draait. Na de huidige deflatie een stevige inflatie voor een paar jaar, in totaal een procent of dertig à veertig over vijf jaar gerekend, dat is de oplossing. Dan blijft de huizenmarkt overeind (als men de hypotheekrente niet te ver laat meestijgen), de staatsschuld verdampt dan mooi, de salarissen stijgen wat, investeringen krijgen een enorme stimulans, economie uit de dip, iedereen blij! Behalve natuurlijk diegenen die het gelag betalen, namelijk iedereen die spaart of pensioen aanspraken heeft. Dat zijn veelal de ouderen, de kwetsbaren, zij die niet in de gaten hebben hoe het spel gespeeld wordt. Forse inflatie, niet alleen omdat wij dat hier in Nederland willen, maar ook de grote landen zijn daar al druk mee bezig en de taak van de Europese Bank is om ons te laten geloven dat 2% inflatie genoeg is. Pensioenen worden nu al ontkoppeld, salarissen en uitkeringen ook. Alles is klaar voor de grote inflatiegolf. En er is eigenlijk ook geen andere oplossing, vrees ik, de financiële ellende zit te diep.  Ik hoop alleen maar dat ze het allemaal in de hand houden, want het kan ook  hyperinflatie worden en dan klapt het systeem tenslotte in elkaar. 

  

 Ondertussen moeten we als branche overleven en gemakkelijk is dat niet. Hopen dat Microsoft voor ons de kar gaat trekken met een enorme Windows 7 campagne lijkt leuk, maar pas in oktober (de 22e) is W7 daadwerkelijk in de winkel, we moeten het doen met upgrade deals. Kwaliteit en service zijn voor het kanaal essentieel, dat wordt meer en meer duidelijk. Er zijn retailers die juist nú klanten trekken en vasthouden. Reparaties, virus ontsmetten, upgraden, dat is waar men mee probeert te scoren en de mensen aan het werk te houden. 

 Ondertussen denken we aan het najaar - het back-to-school seizoen komt er aan - en dan denken we aan netbooks en (zoals men ze nu aanduidt) smartbooks. Dat zijn mini-meenemers met 3G of 3,5G connectiviteit. Er is na de Computex in Taipeh een nieuwere generatie netbooks met Intel ULV (Ultra Low Voltage), meer touch-screen en meer (HD) video-power. AMD gaat mee in die trend met de energievriendelijke dualcore Athlon-chip en later komt ook nog de nieuwe Congo-chip. Daarmee mikt AMD ook op de markt voor ultradun en dan is energiezuinig zoals ULV geen luxe, maar noodzaak: je moet de warmte kwijt, hét grote probleem bij de steeds snellere en dunnere laptops. 

 Dunner, mooier en lichter. Een netbook wordt steeds meer gewoon een laptop met een iets kleiner scherm en flink wat meer power, zodat ook Windows 7 de mobiele gebruiker daadwerkelijk meer kan bieden dan XP. Die power is ook goed voor games, want waarom zon meenemer daar niet voor gebruiken? 

 Games zijn thuisentertainment, relatief goedkoop en een alternatief voor uitgaan en vakanties. Daarom is het niet verbazend dat ze het relatief goed doen. De Electronic Entertainment Expo, E3 in LA in juni was in deze donkere tijd een lichtpuntje. Niet alleen omdat het relatief goed gaat met de games, maar ook omdat er behoorlijk wat innovatie is op dit gebied. Daarbij moet vooreerst Nintendo genoemd worden, dat games langzamerhand meer  entertainment en breed heeft gemaakt. Weg van de nerds en jongens, games zijn voor iedereen. Met de Wii heeft Nintendo daar duidelijk een nieuwe invulling aan gegeven. 

 De E3 is duidelijk de grootste games beurs ter wereld, al zijn er voor de experts ook andere evenementen en gaat de Gamescom in Keulen van 19-23 augustus ook proberen iets van de E3 glans af te pakken. Maar de Gamescom mikt al weer wat breder en wil de hele entertainment markt bedienen, in concurrentie met de CES en IFA. Nu is de hele game trend toch al dat men breder gaat en het hele publiek iets wil bieden, met vaak heel gerichte games voor doelgroepen als ouderen of meisjes, dus misschien is dat een goede greep. 

 Qua games zijn er een aantal ontwikkelingen. Naast de Multiplayer trend en de Massive Multiplayer is vooral muziek een groeisector en dan praten we over ritmegames, bandsimulaties (Guitar Hero) en karaoke (Lips). De muziekstudios zien dit nu ook en net als bij de sportsgames gaat hier nu een cross-over plaats vinden van bekende artiesten en bands naar het simulatie/game toneel. Muziek en games gaan elkaar bevruchten. 

 De telefoon of tenminste een draagbare smartphone zou het nieuwe spelplatform moeten worden, maar dat blijft steeds een belofte, zoals ook Nokia steeds weer merkt, alleen in Japan en Korea is dat een rage. Apple hoopt op een iPhone game golf, maar was op de E3 niet te vinden. Een beetje spelen op je mobieltje is leuk, maar de echte gamer heeft liever een Nintendo DSI of Sony PSP, die op de E3 in een nieuwe gedaante verscheen. 

 Health-gaming 

 Games die je geestelijk of lichamelijk stimuleren en claimen je gezond te houden, zijn in opkomst maar Nintendo blijft hier leidend met de Wii Fit en steeds meer sensors zoals de Wii Vitality Sensor, die de hartslag en andere lichaamsfuncties doorgeeft. Studios zoals EA en Ubisoft komen wel met dergelijke feedback games, maar Nintendo heeft het eerstgeboorterecht, ook met Brain Training-games, al waren er twintig jaar geleden ook al zgn. Mindware games. Ook het opnemen van lichaamsbewegingen, zoals project Natal voor de Xbox 360 driedimensionaal nu doet, kennen we nog uit de Amiga tijd. 



Crisis alom oct 2008 

Het is weer Prinsjesdag geweest, de banken zijn min of meer gered, tijd voor stevige maatregelen en wat zie je; er gebeurt weer niks, er komen wat flutmaatregelen, maar duidelijke signalen naar de kiezer moeten weer wachten tot de volgende verkiezingen, dan komen de leugens en beloftes weer. Weet u nog, na het zuur komt het zoet, de kretologie van dit kabinet, de quasi-bereidheid tot luisteren, ondertussen stevenen we op een crisis af, de beurs blijft zieltogen en ondernemend Nederland wordt uitgehold, verkwanseld, verkocht. Dat Balkenende ons betrok bij een onrechtmatige oorlog mag niet onderzocht worden, dat onze burgerrechten genadeloos worden geofferd aan de zogenaamde veiligheid laten we maar gebeuren, dat overheids-ICT vrijwel alleen mislukkingen kent wordt verdoezeld. Minder bureaucratie, minder red tape, minder formulieren? Wat men misschien aan administratieve druk in bepaalde sectoren wint, wordt zeker voor de ondernemer met de andere hand aan Brussel gegund en daar zijn ze helemaal regelgek. Meedoen aan Europese aanbestedingen, voor het MKB onmogelijk en heel wat lokale ondernemers zijn hun overheidsklanten, waar ze jaren aan leverden, zo kwijtgeraakt. En aan wie, aan grote clubs die steeds in andere handen overgaan, waarbij contractvoorwaarden veranderen en de klant-leverancier relatie en dus de service, onderhoud en het maatwerk dat wel werkt, worden vervangen door onpersoonlijke call-centers en third party IP-adressen. Ik had gehoopt meer small is beautiful te horen in de troonrede, meer visie, meer actie, dat men in de publieke sector op de winkel passen tot norm heeft verheven en daar nog topsalarissen en bonussen voor uitkeert, zegt genoeg. De vaart is er uit, we zijn een land van volgers geworden, slachtoffer en geen change-agent in een wereldeconomie in zwaar weer. 

Het geval ABN/Amro spreekt voor zichzelf, maar waarom heeft TomTom, toch op enig moment het marketingtechnische hoogstandje van ons land, niet veel meer aandacht van Den Haag gekregen. Lopen al onze jongens in Afghanistan met zon ding op zak, compleet met bermbom locaties etc.? Heeft men TomTom software geïntegreerd met de communicatiesystemen van de politie? Welnee, daar een opdracht voor plaatsen past toch alleen in parochiale culturen van landen als Frankrijk of Amerika!  Nu is het bijna te laat, TomTom loopt tegen schaalgrootte en distributieknelpunten op en verliest de impuls. Als we destijds Philips zo lauw behandeld hadden als TomTom en andere innovatiebedrijven nu, dan draaiden we nu overal GE-lampen in. De overheid wordt gedreven door angst en draagt dat over op de bevolking. Acties als de spaarlampen (die niet echt sparen, ingehaald worden door LED, en nog ongezond zijn ook) zijn defensief en maken de bevolking niet energiebewust. Maar misschien is dat de grote verdienste van de Balkenende kabinetten, het volk weer dociel en volgzaam maken, heil de politiestaat. Jammer voor wie daar buiten valt, zich tweederangs voelt of weet, de verkeerde kleur heeft of het verkeerde geloof of daar over durft te schrijven of te praten, dan ben je een terrorist.  

Nederland vergrijst, ontgroent, maar verkleurt ook. Die verkleuring mogen we niet zo noemen, omzichtig praat men over minderheden, niet-westerse allochtonen, maar het komt er gewoon op neer dat we verkleuren. Dat is een helder begrip, en we weten allemaal dat dit gevolgen heeft, maar daar realistisch over praten blijkt onmogelijk. Het verzandt in emotionele discussies en bangmakerij. Dat je vanwege die verkleuring in nieuwbouwwijken niet meer kan uitgaan van fietsafstanden naar school, winkels etc. is bijvoorbeeld een heel realistisch gevolg, waar echter in wijken als IJburg en Nieuw West in Amsterdam niet mee gerekend wordt. Daardoor veroordeel je vrouwen die niet fietsen wel tot loopafstanden die sociaal-psychologisch beperkend zijn, ze zijn de hele dag aan het sjouwen met boodschappen en kinderen.  

We verwachten, of is het niet meer dan hoop, dat onze volksvertegenwoordigers de vinger aan de pols houden, maar dat blijkt steeds weer een illusie. We worden continu voor het lapje gehouden. De kilometerheffing is een dergelijk sprookje, we betalen via de benzineaccijns al fors per kilometer en als je auto meer verbruikt is dat eigenlijk ook al een slurptaks. Maar nee, we gaan 5 miljard uitgeven voor dat nog niet eens geteste systeem om voor kilometers te gaan betalen, terwijl duidelijk is dat alle woon-werkrijders, alle zakelijke rijders, bedrijven en alle overheden dat gewoon gaan afwentelen, duurder zullen worden en de inflatie aanjagen. Het netto effect zal zijn dat misschien 5% van de automobilisten er nadeel van ondervindt, het is dus nodeloze en ondoordachte verkwisting. Met wel als leuk gevolg, dat de overheid precies weet waar iedereen altijd is en geloof me, justitie krijgt toegang tot die gegevens en de belastingdienst waarschijnlijk ook. 

De overheid stelt zich allerlei mooie doelen, maar er komt bitter weinig van terecht, de HSL rijdt nog niet echt, de Betuwelijn werkt maar half en het werk aan de NZ-Lijn in Amsterdam wordt steeds stilgelegd vanwege onvoorziene lekken, waardoor huizen wegzakken. Men praat al jaren over versoepeling van het ontslagrecht, maar als je mij vraagt is de nu voorgestelde regeling alleen nog maar nadeliger voor de werkgever, omdat het er op neer gaat komen dat iedereen, ongeacht de omstandigheden (en bij een salaris beneden de 75.000 euro) recht krijgt op zoveel maanden salaris. Of er nu sprake is van een economische noodzaak of niet, de werkgever moet dus feitelijk rekening gaan houden met een reservering van 1 maand per jaar voor ontslagregelingen, dus 8% van de salarissom. Maar probeer die post maar eens op je balans te zetten, het drukt de winst aanzienlijk.  Voor heel Nederland zou dat neerkomen op een megabedrag aan reserveringen, ik schat ongeveer 30 miljard. Dat zou onmiddellijk een vermindering van belastingopbrengst van misschien wel 10 miljard euro betekenen, maar daar hebben de politici wellicht niet over nagedacht. Vorm boven inhoud, het heeft lang gewerkt, maar we zien nu toch ernstige barsten komen in de illusies. 

Neem de verzekeraars, het verhaal van de woekerpolissen is bekend, daar heeft slimme marketing en het verzwijgen van de echte risicos de consument verleid tot deals, die achteraf slecht uitpakten. Dat wordt nu gelukkig deels geregeld, men praat over 6 miljard compensatie. Nu men eenmaal gaat snuffelen in de manier waarop banken en verzekeraars opereren, gaat de beerput open. Want ook in de zogenaamde spaarhypotheken met gekoppelde levensverzekering is de consument grof geld uit de zak geklopt. Heel veel mensen, die sinds plm. 1980 een huis kochten, kregen alleen maar een hypotheek op die voorwaarden. Het stond niet op papier, maar de hypotheekbank eiste als zekerheid een levensverzekering en daar werd fors, ik durf best te zeggen schofterig op verdiend. Men berekende aan ongespecificeerde kosten en op basis van zogenaamde actuariële tabellen premies die jaarlijks steeds hoger werden. Omdat men de makelaar c.q. bank vertrouwde, werd er eigenlijk ongezien voor getekend, maar het komt er op neer, dat er in totaal over 30 jaar zon 20.000 euro te veel werd betaald voor een aflopende (contraverzekering) van 100.000 euro. Wie dat wil controleren, kijk maar even wat zon levensverzekering nu kost. Je kunt al terecht voor 6 euro per maand (ofwel 2000 in totaal over 30 jaar). Met andere woorden, de verzekeraars hebben in het verleden en bij toch een soort gedwongen nering, 5 tot 10 keer te veel geïncasseerd en bij 1 miljoen nieuwe polissen per jaar zou dat wel eens kunnen neerkomen op honderd miljard of meer woekerwinst. Daar komt vast nog wel een rel over, maar heeft u ook zon spaarhypotheek, gelijk opzeggen dus. 

En dan het langer werken, we moeten langer aan de gang, want we vergrijzen. Bij ons en in veel westerse landen staat de pensioenleeftijd van 65 jaar ter discussie, want we kunnen de AOW niet meer betalen en er zijn niet genoeg werkers meer. De gemiddelde leeftijd bij overlijden wordt steeds hoger, roept men. Het probleem hier is echter dat men de levensverwachting rekent vanaf de geboorte, en niet vanaf de pensioengerechtigde leeftijd. De levensverwachting stijgt niet omdat mensen in absolute zin ouder worden, maar omdat steeds minder mensen vóór hun 50e levensjaar overlijden. Haalt men eenmaal de leeftijd van 65 jaar, dan is, zeker voor mannen, de levensverwachting de laatste 50 jaar niet significant toegenomen. In 1960 bedroeg de levensverwachting van 65-jarige mannen nog 13,9 jaar, tegenover 15,4 jaar in 2006. Het echte probleem is dat er meer senioren komen, maar ook dat de sterfkosten toenemen (dat heet ingewikkeld de decompressie van de morbiditeit), het sterven duurt langer. Zieke mensen gaan niet zo snel dood en dat kost meer aan zorg en behandeling. Gezond leven en preventieve zorg klinken heel mooi, en je wordt er wel ouder van, maar macro-economisch gezien is dat een dure grap. Voor de belastingdienst en verzekeraars kun je het beste op je 65-ste een hartaanval krijgen, dat is het goedkoopste. Sterven is duurder naarmate je ouder wordt, dat klinkt ontzettend bizar, maar speelt wel degelijk mee bij de discussie over langer doorwerken. En wist u dat mensen die een levensverzekering afsluiten langer leven dan de gemiddelde levensverwachting? 

Ook bij de discussie over langer werken wordt er dus van alles bijgehaald, dat eigenlijk niet ter zake doet. Accepteren dat we gewoon jongere mensen moeten zoeken, die voor al die ouderen komen zorgen en dat die uit andere landen zullen komen, daar wil men niet aan. Voor een deel omdat men bang is voor verdere verkleuring, voor islamisering, voor verwatering van onze inheemse cultuur. Maar staat er niet in onze grondwet dat iedereen binnen de grenzen van het rijk gelijk is? En het woord burger, dat in de Troonrede zo graag wordt gebruikt, staat nergens in de grondwet, dat is een slimme manier om geleidelijk toch tweederangs mensen aan te duiden, de niet-burgers en wie zijn dat dan? 

Luc Sala 

Amsterdam: met de glasvezel in de put juli 2008 

Gemeentes zijn maar wat tuk om zich te afficheren als telecom-pionier. Amsterdam bijvoorbeeld heeft als eerste een WiMax netwerk, en B&W van de stad doen erg gewichtig over Amsterdam als telecommunicatie topstad, maar hoe staat het er echt mee? WiMax (een soort stadsbreed WiFi) is leuk voor ontwikkelingslanden zonder goede infrastructuur, maar voor een stad met zoveel snelle mobiele (UMTS en HDSDPA) netwerken, glasfiber en (A)DSL aanbieders is het een beetje onzinnig verhaal, meer een publiciteitsstunt vanwege een WiMax beurs in de RAI dan een zakelijk gezond project. Op de IBC zal blijken dat WiMax niet echt aanslaat voor metropole projecten. 

Suspecte investering in Fiber to the Home slaat niet aan bij gebruiker en biedt niets nieuws 

Door leuk mee te doen met zogenaamd innovatieve projecten lijkt het alsof Amsterdam voorop loopt, maar in feite is de stad (en daarmee ons land)  sinds de dagen van De Digitale Stad afgegleden, er wordt wel op brede schaal internet-toegang aangeboden, maar nieuwe diensten zijn er nauwelijks gekomen. In de oorspronkelijke A2000/UPC deal was daar 10% ruimte voor, die is nooit ingevuld, de lokale omroepen Salto, RTV NH en AT5 maakten ruzie, maar deden niets aan nieuwe diensten, internetcommunities of digitale televisie terwijl de gemeente daar toch geld voor had gereserveerd. De nieuwe diensten, en die gaan ook heel goed over de oude coaxkoperkabel van UPC (met een heel goede glasfiber backbone) of de telefoniekabel van KPN komen en kwamen niet uit Amsterdam, wat betreft de hele golf community en social computing werd Amsterdam volger (op afstand). Jammer, de energie en het geld werd liever besteed aan hersenspinsels die door allerlei lobbyclubs werden gepusht zoals het Citynet glasvezelproject. 

In eerste aanleg was glasvezel tot de deur geen gek idee, want als UPC, KPN en andere klassieke aanbieders geen nieuwe diensten ontwikkelen, dan kon een quasi-onafhankelijk netwerk daar misschien wel voor een doorbraak zorgen. Bijvoorbeeld door het toelaten van zgn. multicast digitale radio of televisie, iets wat tot nu toe door omroep en kabelboeren/providers alleen voor eigen diensten wordt toegestaan. Met multicast kan iedereen zn eigen omroepje beginnen voor weinig geld, dan hoeft niet iedere video apart downgeload te worden, maar is er een broadcast model. Ook andere nieuwe diensten, voor bejaarden of gehandicapten, voor zorg, medische toepassingen, buurtinitiatieven, education permanente, culturele diensten, oppasnetwerken, allerlei toepassingen van videotelefonie, bewakingsdiensten, er zijn hele waslijsten gemaakt van prachtige perspectieven en plannen. Als daar iets mee gedaan was, dan was Citynet een prachtidee, een breekijzer voor een nieuwe netwerk samenleving, een culturele en creatieve impuls. En dat was ook de bedoeling, van de initiatiefnemers, van de diverse commissies (Andriessen 2003), dat stond in de Breedbandnota van minister Brinkhorst (2004), in de prachtige verhalen naar de EU en in de rechtsgang tegen UPC, maar wat is er anno 2008 van terecht gekomen. Technisch een puinhoop, commercieel een drama, en de gemeente loopt een economisch risico zonder dat er ooit goed is geanalyseerd of de burgers en het MKB eigenlijk wel behoefte hadden aan nog een aanbieder van diensten, die ze ook elders (en goedkoper) kunnen krijgen.  De mooie rapporten en business modellen zijn waardeloos gebleken, zoals vaker in een opzet waarbij belanghebbenden dicht betrokken zijn bij het opstellen van dergelijke studies, de NZ lijn, HSL, Betuwelijn en ga zo maar door. 

Alle mooie beloftes zijn sprookjes gebleken, Amsterdam zit met een glasvezelnet dat niet meer biedt dan de concurrentie van ADSL en kabel aanbieders, er zijn geen of slechts een enkele nieuwe dienst(en) tot ontwikkeling gekomen en de bedrijven die Citynet exploiteren (BBnet en haar wederverkopers) maken er een potje van. Onder nieuwe diensten verstaat men nu het aanbieden van televisie, telefonie en snel internet, maar helaas is de televisie tot dusver niet echt goed gelukt, hapert de telefonie en kun je snel internet goedkoper elders betrekken. Men schermt met 37.000 Fth (fiber to the home) aansluitingen, dat zouden er eind 2008 45.000 zijn, maar over aantallen abonnees geen bericht. Men wil op termijn van 5 jaar zon 40 tot 50% van de huisgezinnen als klant hebben, is het verhaal, maar tussen de regels door begrijp je dan dat het er nu maar hoogstens 5000 zijn. Wederverkopers, de bedrijven die op retailniveau de diensten van BBNet vermarkten, haken af, de weblogs en forums van klanten zijn vernietingend en dat gaat niet beter worden. Je kunt nu op Citynet voor zon 30 euro 10 Mbps internet met VoIP telefonie krijgen, want de triple deal met ook televisie ligt nog even op zn gat, maar voor 14,95 is dat zonder glasvezel gewoon via Tele2 ook te verkrijgen. En bellen via Citynet, ach dat is niet gratis met een abonnement zoals bij sommige andere providers en voor bellen naar mobiel betaal je ook 20 cent per minuut. Tel uit je winst, de Amsterdamse burger die er in trapt kan niet tellen! Dat glasvezel 30% gaat besparen zijn dus lariekoek gebleken, Citynet is duurder en daarmee eigenlijk achterhaald of overbodig in de huidige aanpak. 

De Amsterdamse politiek, die dit hele project deels steunde omdat men zo gebeten was op UPC dat de stad herhaaldelijk al hele dure oren aannaaide, opereert hier dom en bijna suspect. De afkoopdeal waar Belliot voor 1 miljoen een terugkooprecht afgaf dat anderhalf miljard waard was is één voorbeeld, het schimmige overnamebod van UPC op AT5 een ander. Dus wilde men wel een soort concurrentie voor UPC steunen, tegen beter weten en adviezen van de minister in. UPC ging tevergeefs naar de rechter, en ook de Europese Commissie gaf groen licht, maar toen leek het er nog op, dat er inderdaad nieuwe diensten tot ontwikkeling zouden komen. Die zijn er niet, en daarmee loopt Amsterdam toch een juridisch risico omdat men feitelijk concurrentievervalsend bezig is, maar ook economisch kan men aan het kortste eind trekken, want het aandeel van 6 miljoen van de gemeente is volledig risicodragend. 

Maar ondertussen gaat Citynet door met positieve berichten. Zo stelt men, dat het mogelijk is om alle Amsterdamse huishoudens voor eind 2013 te voorzien van een aansluiting op het glasvezelnet. Daar moet wel geld voor op tafel komen, en de gemeente zou daarin mee moeten doen, ze zijn tenslotte voor een derde partner in Citynet. Dan zullen er echter harde cijfers op tafel moeten komen, welk deel van die 45.000 woningen in Zeeburg, Osdorp en Watergraafsmeer die zijn aangesloten op een glasvezelverbinding gebruiken en betalen die ook en hoeveel bedrijven doen er echt mee. 

We zijn de afgelopen negen maanden druk bezig om na te denken over de uitrol van glasvezel in de rest van de stad, stelde onlangs Herman Wagter, projectleider van CityNet, die verder die beslissing overlaat aan de aandeelhouders, dus ook aan de gemeente. Of men snel doorgaat, of de uitrol temporiseert hangt af van echte cijfers, niet van fabeltjes en mooie praatjes, maar van aantallen betalende abonnnees en het gebruik dat ze van het netwerk maken. Daar moet een helder en onafhankelijk onderzoek naar komen, verhalen over geheime cijfers, de concurrent niet wijzer maken en dergelijke zijn niet langer acceptabel. De feiten zijn duidelijk, dezelfde dienst die Citynet aanbiedt kan de Amsterdammer elders 30 tot 50% goedkoper krijgen. Dat glasvezel op termijn meer capaciteit biedt, men praat over 100 Mbps klinkt leuk, maar ADSL via kabel of telefoonlijn kan ook nog veel sneller, ooit kon dat ook nooit sneller dan 1200 baud, nu zitten we met gemak aan de 20 mbps. UPC kan, als de analoge doorgifte eenmaal verdwijnt, ook nog veel sneller ADSL gaan bieden. Heel Amsterdam met Fth uitrusten kost zeker nog 5 jaar, in die tijd zijn er andere technieken, ook draadloos zoals LTE of WiMax, die aantrekkelijker en goedkoper zullen zijn. Alleen in het onvoorziene geval, dat bijvoorbeeld draadloos en dus straling toch een gezondheidsrisico zal blijken te zijn kan fiber misschien een inhaalslag maken. Maar normaal gesproken is het een verloren strijd en zou de Amsterdamse politiek dit hele project zo snel mogelijk de nek moeten omdraaien. Jammer van het werk, het enthousiasme en de opgebouwde deskundigheid, maar laten al die ambtenaren zich maar eens richten op de echte nieuwe diensten. Diensten die meer met samenwerking, communicatie en convergentie te maken hebben dan met graven en bitsnelheden. 

L.S. 

Just enough marketing   juni 2008 

Tevreden met minder is, met een nu echt wel merkbare recessie in de lucht, de nieuwe trend in marketing. Als het werkt en de dagelijkse dingen doet, is het goed voor veel consumenten, die geen super mobieltje of alleskunner notebook meer willen, maar tevreden zijn met een goedkoper en praktisch ding. De nieuwe zakelijkheid, want zo kun je de kleine mini-notebooks die nu zo goed verkopen ook zien, slaat allerwege toe. In de telefonie zie je, bijvoorbeeld bij Telfort in har nieuwe winkels, al een omslag naar meer prijs/prestatie en goed genoeg is ook handel, maar ook op internet wordt die trend zichtbaar. Pogingen om de consument meer te laten betalen stranden, de omzetgroei in Internet adverteren neemt af en volgens onderzoeksbureau IAB is er zelfs sprake van een dipje dit voorjaar in internetreclames en het kijken naar internetvideos. Een tariefsverhoging, die Marktplaats (eBay dochter) haar klanten in de maag wilde splitsen, men moest vrij plotseling fors meer betalen voor een rubrieksadvertentie in een aantal rubrieken, moest goeddeels worden teruggedraaid na veel protesten. Bij autoverkopen gebeurt hetzelfde, in Amerika koopt men nu vooral zuinige en goedkope autos, de consument wortd wakker. Wat dat betreft lopen maatregelen als de milieuzone van Amsterdam echt achter de ontwikkelingen aan. Het zijn achterhoedegevechten die politiek wel stoer overkomen, maar ook daar blijkt de burger te beseffen dat veel van die grootse plannen zoals Betuwelijn, HSL, NZ-lijn Amsterdam veel te duur zijn en achter de feiten aanlopen. 

Convergentie: tot hoever?  mei 2008 

Er is veel aandacht voor convergentie, ondertussen weet iedereen dat dat draait om het naar elkaar toegroeien van CE, ICT, van witgoed, grijdgoed, bruingoed en daar nog eens een schep professionele ICT en dienstverlening overheen. Betalen via het net, via een RFID chip, je ijskast op afstand ontdooien, je kinderen in de gaten houden via een webcam en de TV van de buren, het kan of gaat kunnen, en de retailer/reseller ziet het misschien met angst en beven aan. 

Want ging de hele fotovakhandel niet onderuit door die convergentie, misten we de mobiele golf niet als vakhandel, waarom dan die convergentie zien als een kans? 

Hieronder probeer ik een paar trendlijnen aan te geven, welke factoren spelen mee in die convergentie-trend en de steeds verdergaande digitalisering van ons bestaan. 

Het klinkt allemaal leuk, de techniek, de applicaties, de markten, alles schuift in en door elkaar. Dat gaat veel verder dan PC en TV die samenkomen op de huisbuis, allerlei diensten en taken lopen al door elkaar heen. Triple play, multi-play, omni-play, het kan niet op, bandbreedte wordt goedkoper. Televisie, telefonie, internet, VoIP, IPTV, downloaden van content in allerlei vormen wie bestelt zn vliegtickets nog niet digitaal? Niet alleen virtuele (data)-diensten, die over een kabeltje of via een radioverbinding kunnen lopen, maar juist de koppeling van levering en betaling via smart-cash, RFID, Wifi of uiteindelijk een betaalchip in je oorlel gooien ogenschijnlijk de hele economie overhoop. Want wie heeft de macht, de leverancier van de harde zaken zoals benzine, kruideniersgoed, PCs, degene die diensten verricht om dat aan elkaar te knopen of te onderhouden of komt uiteindelijk alle macht bij hen die de geld-lijn in hun macht hebben, het betaal model. Welke winkelier haat niet die credit-card percentages, en nu blijkt dat ook pay-pal c.s. al een flink deel van je winst incasseren. 

Welke backbone 

De vraag is wat de backbone, de digitale ruggengraat,  van de convergentie gaat worden, want alles met alles laten communiceren lijkt simpel, maar over wat, over welk medium en dus onder wiens invloed of tegen wiens percentage. Door de lucht, via satelliet of toch de kabel of het oude koper. ADSL groeit in capaciteit, maar ook 3G mobiel wordt langzaam breedband, maar de vraag is of er bandbreedte genoeg is, de ether is al aardig vol en allemaal de hele dag mobiel televisie kijken vraagt nogal wat. Dat kan in een multi-cast omroep aanpak, zoals het digitenne model of DVB-H, maar er is zeker ook vraag naar het uni-cast download model, met video-on-demand. Voorlopig levert dat laatste nog leuk dataverkeer op, dus maken de operators weinig haast met DVB-H, al is dat nu een soort Europese standaard. Er wordt van alle kanten geprobeerd om die convergentie-backbone te maken, glasvezel is maar een van die pogingen en zelfs al lijkt glas-tot-de-deur aantrekkelijk, er zijn alternatieven zoals supersnel LTE mobiel en WiMax. Het onderscheid tussen omroep en one-on-one vervaagt, meer en meer wordt alles aan alles gekoppeld, die convergentie gaat onverminderd door, ook al zijn er tegenvallers zoals dat mobiele televisie niet echt van de grond komt. 

Betaalfunctie 

Een van de belangrijkste functies, misschien wel de power applicatie, is de ultieme betaaloplossing. Want dat is de sleutelfunctie, uiteindelijk moet er geld (of tenminste veilige bitjes die iets dergelijks representeren) op tafel komen. En of die tafel nou in Amsterdam staat, op Togo of ergens in een supersatelliet way out in space, dat lijkt niet uit te maken, maar reken maar dat de minister van financiën zich daar druk over maakt (en dat ook het criminele milieu meedenkt). Uiteindelijk gaan copyrights en diensten het leeuwendeel van onze economie uitmaken (of doen dat al, welk deel van de Big Mac prijs is al promotie en marketing, en dsu eigenlijk virtueel?) en wie de geldstroom beheerst, heeft de macht. Willen de overheden daar grip op houden, dan hebben ze maar beperkt speelruimte, want virtueel geld is zo weg en ongrijpbaar geworden en er zijn altijd landen (zoals Nederland zelf) die graag een oogje toeknijpen of wat belastingvoordeeltjes opzetten voor wie zich half-virtueel hier vestigt. Ik heb het gevoel, dat de huidige praktijk van steeds verder gaande controle, opvragen van telefonie en internet-log bij de providers, het scannen van alle dataverkeer met zeer geavanceerde middelen etc. niet alleen bedoeld is om terroristen te vangen, maar uiteindelijk de primaire fiscale werktuigen zullen blijken.  

Big Brother moet ook globaliseren en gebruikt excuses als terrorisme en kinderporno om zoveel mogelijk dataverkeer en zelfs telefoongesprekken te kunnen scannen. Het draait uiteindelijk om geld. De banken, de verzekeraars, de credit-card bedrijven, soms met erg goede connecties met de telecom-providers, zien die bui wel hangen enwillen hun terrein, het internationale en deels nog ongrijpbare geldverkeer, beschermen. Openheid is de pest voor al die geldmachientjes, dat blijkt wel nu de sub-prime crisis het publiek bewust maakt van de slimmigheidjes die banken en financiële organisaties gebruiken om klanten te winnen. 

De trend is duidelijk, je telefoontje wordt je portemonnaie en dat is een aantrekkelijk perspectief voor de operators, maar ook voor iedereen die het moet hebben van impulsaankopen. Volgens mij is dat ook Jobs visie, hij komt met een iPhone, maar omdat het hoofdproduct van Apple langzamerhand de muziekverkoop is, zal er een betaaloptie moeten komen om direct vanaf je iPhone te kunnen downloaden én betalen. En als dat eenmaal werkt, waarom dan ook niet je pizza, tramkaartje en belasting mobiel betalen? 

Onze digitale schaduw 

We weten het ondertussen wel, wie een mobiele telefoon bij zich heeft is traceerbaar, men kan uitvinden waar je wanneer was en dat wordt ook nog een tijdje bewaard, misschien wel voor altijd. Een onrustig gevoel, en omdat ook je emails worden gescand, men met allerlei verfijnde technieken alle international gesprekken scant, en er steeds meer bestanden aan elkaar worden gekoppeld, is er van privacy, van lijfelijke vrijheid geen sprake meer. Je bent verdachte en feitelijk schuldig tot het tegendeel  bewezen is, dat is een totale omkering van wat vroeger gold, namelijk dat je a priori onschuldig bent en dat de integriteit van je lijf onaantastbaar is (habeas corpus). Met als excuus het terrorisme, of de zogenaamde veiligheid gaat het steeds verder, nu wil men weer maagdelijke meisjes gaan inenten tegen een door geslachtsverkeer overdraagbaar virus. Klinkt goedbedoeld, maar is weer een verdere aantasting van het recht op je eigen lijf, en ook eigen gedachten zijn al een tijdje gevaarlijk. Samen de Koran lezen is misdadige samenspanning, wat op je PC staat of je toevallig binnenhaalt is al min of meer publiek eigendom, want je zou, o, jee, eens rare of gevaarlijke gedachten kunnen ontwikkelen. 

De digitale dwangbuis rukt op, niet alleen de overheid maar ook het bedrijfsleven en vrijwel alle organisaties, verenigingen, clubs, verzekeraars etc. slaan gegevens over je op, doen daar van alles mee en je weet vaak niet wat. Je krijgt bergen spam, popups en doorlinks naar vreemde sites, er liggen heel gerichte aanbiedingen in de post en op Schiphol loert die marechaussee ook naar dingen waar je alleen maar naar kunt raden. De politiek maakt zich daar zogenaamd bezorgd over, we hebben privacywetgeving, bestandsbeheerders moeten aan allerlei eisen voldoen, maar in de praktijk wordt onze zogenaamde digitale voetafdruk (digital footprint) steeds groter en onnavolgbaar. Met als excuus de veiligheid en het terrorisme wordt alles bewaard, gescand, geanalyseerd. En we helpen zelf druk mee, via onze persoonlijke websites en Hyves, Facebook en andere social networking activiteiten zetten we het zelf online, vaak met allerlei details, fotos en videos. Maar beseffen we, dat een uitglijer hier of daar, je naam in een krantenartikel of zelfs maar een wat ongelukkig geformuleerde email je jarenlang, misschien wel eeuwenlang gaat achtervolgen. Die digitale schaduw gaat een probleem worden, die sleep je mee en als je beseft dat de sociale dienst, maar ook een werkgever, je ex, je buurman of een misdadige organisatie dat allemaal te voorschijn kan halen, wat doe je dan. Wie ben je eigenlijk, je eigen zelf of dat wat er op het internet over je staat, pyschologische en praktische identiteitsroof is geen verzinsel meer. Het zelf weghalen is een lapmiddel, al die sites, al die verkeersgegevens, al die emails staan nog ergens, er zijn organisaties die een backup maken van alle websites en zelfs van alle veranderingen. Wegduiken in de vergetelheid, je zonden achter je laten, het kan niet meer en het net wordt steeds enger aangetrokken. Er is geen proportionaliteit meer, de politie fouilleert tienduizenden mensen, steelt hun tijd, tast hun gevoel van eigenwaarde aan en voor wat? Om een paar zakmessen te vinden, een enkel alarmpistool, of gaat het om het afschrikken, dus om de terreur, het bang maken. Maar wie betaalt de echte kosten van al dat gewroet en gezoek, de depressies, ziekteverzuim, het gebrek aan ondernemingszin, de angst, het verlies aan creatieve geesten die verhuizen door dit soort gedoe? 

Dat je niets te vrezen hebt als je niets gedaan hebt of niets te verbergen hebt is een kulargument. Ook binnen het beste systeem worden fouten gemaakt, in onze Nederlandse rechtspraak blijkbaar heel stelselmatig. En wie tegen de spooknotas van UPC gevochten heeft weet hoe moeilijk die strijd is. Hoe kun je je verdedigen in zon situatie, hoe kun je gegevens die over je bestaan en misschien fout of onvolledig zijn, zelfs maar kennen. We worden ingepakt, in een digitaal net wordt onze vrijheid, het recht jezelf te zijn, fouten te maken en daarvan te leren langzaam afgeknepen. En net als bij ratten in een kooi die je langzaam kleiner maakt gaan we dan elkaar bijten of erger. 

Ik zie in die steeds groter worden digitale schaduw een psychologisch en filosofisch probleem, we verliezen onze experimenteer-ruimte, ons speelveld, we mogen geen fouten meer maken, we moeten ons braaf aanpassen, in woord en daad, maar ook in onze gedachten. Maar hoe leren we dan nog iets, durven we nog iets, ondernemen we nog iets? 

De digitale schaduw is een wurgslang, met heel diepgaande persoonlijke en maatschappelijke gevolgen, het gata niet om het verlies van wat privacy, maar om het verlies van menselijkheid, barmhartigheid, de computer is onverbiddelijk, een afgod zonder wroeging. 

Ik weet ook niet wat er tegen te doen valt, want is betalen met je mobiel niet makkelijk, een irisscan op Schiphol sneller, iedereen een chip in zn oor rationeel en efficiënt? Misschien moet er maar ieder jubeljaar (maar misschien is 50 jaar te lang) een virus worden rondgestuurd, dat ons onze digitale zonden vergeeft. 

Luc Sala, april 2008 

Mobiel in greep content 

De toekomst van de CE en mobility zijn zeker onderwerpen op de 3GSM in Barcelona, waar ook weer reeksen nieuwe toestellen werden geïntroduceerd, al neemt de innovatie wel wat af. 

Mobiele telefoons worden nog steeds kleiner, sneller, completer en functioneler, of de consument daar ook werkelijk iets aan heeft is de vraag. De ontwikkeling van de technologie blijkt sterk gedragen te worden door de Aziatische markten zoals Korea, Taiwan en Japan. Daar is men nog helemaal wild van al dat moois, haast de jeugd zich naar de winkels om de nieuwste gadgets te kopen en is hi-tech een modetrend. Dat beïnvloed natuurlijk ook de ontwikkelaars, bedrijven als Samsung richten zich dan ook qua research helemaal op nog meer pixels, nog meer functies en nog meer hi-tech/hi-touch. In hun laboratoria heerst dan ook een andere sfeer, de ingenieurs hebben relatief minder vrijheid, de creativiteit moet passen binnen de vrij nauwe aanpak die van bovenaf wordt voorgeschreven. De bovenbazen bepalen het beleid, maar missen de creatieve impuls en open communicatie met de brede markt. Dat is ook waarom Apple toch steeds weer gaten weet te schieten in het CE-bastion van de Aziatische grootmachten op dit gebied. Maar de industrie volgt Apples voorbeeld wel, zoals LG met een betere interface. 

2008 status quo 

We gingen het jaar 2007 uit met in ieder geval zakelijk een gevarieerd beeld. Vanuit de retail klonken optimistische geluiden over goede kerstverkopen, maar tussen de regels door klonk ook wat angst, ging met niet te veel geloven in de eigen hype? TomTom, dat bijvoorbeeld  in de Dixons niet goed scoorde, kreeg op de beurs forse klappen. Misschien toevallig, maar net die week ging de Makro leuk doen met TomTom aanbiedingen. Leuk, mooi van de eigenlijk nog niet zo erg oude voorraad af, maar ook een klap in het gezicht van de retailer met nog onverkochte voorraden. Het is in onze branche een oud verhaal, die Makro als outlet, maar ook als arrogant signaal naar de branche. En dat terwijl ookTomTom hard bezig is van de PND doosjes over te stappen naar software op smartphones, inbouw in autosystemen en doorgroei naar car entertainment centrum. En de miljarden voor TeleAtlas moeten nog verdiend worden of geleend en als koersen tegenvallen, dan zijn emissies meestal ook geen succes. 

Arrogantie, wel een thema dit jaar. Gates treedt min of meer terug, gaf een quasi grappige afscheids-speech op de CES, maar had qua nieuws en grote visie niet veel meer te melden. Liefdadigheid en wanneer gaat die man nou eens in de politiek, centen zat en op zich een competente en aardige vent. Tenminste, dat was ie in de tijd dat we in de suite van Will Hearst in het Las Vegas van de NCCs nog wel een een biertje dronken en over MSX praatten op de nu historische insider parties met Dvorak, Pournelle, Philippe Kahn en wat toen nog revolutionaire jonge ondernemers waren. Ook toen af en toe een jamsessie, de manier waarop Gates dit jaar ook afscheid nam van Vegas, zij het nu met erg professionele hulp van  gitarist Slash. Gates kondigde, voor de zoveelste keer, weer een digitale revolutie aan, een tweede digitale tijdperk, dat vooral uit statistieken moest blijken en uit hoeveel mensen wel geen Vista, Xbox en Windows Mobile afnemer zijn. De gebruiker is het volgens ons, wel allemaal zat, die slikt ieder jaar zn portie digitale vooruitgang, ergert zich aan de bijkomende malware en communicatie overload, en zit echt niet te wachten op weer een grote digitale stap voorwaarts en nog meer quasi-contacten, ook al komt dat in een zogenaamd menselijker vorm, met spraakbesturingen en tactiele (aanraak) interfaces, zgn. surface computing, een soort handenarbeid voor creatieven op een aanraakscherm, en nog meer media-center concentratie. Weer wat meer (Diney/MGM) content via de Xbox, die steeds meer een IPTV set-top gaat worden, eigenlijk de huiskamer PC die de oude desktop niet is geworden. 

Het zit er in, dat de ster van collega pionier Steve Jobs nog verder gaat rijzen. Hij is de man die wel altijd met eigen ideeën kwam en zeker qua vorm en stijl veel meer spelbepalend was dan de eigenlijk vooral namakende en aanpassende Gates. Bill begon zijn carrière met het verkopen van paper-tapes met basic, niet van hemzelf, maakte zn grote stap met DOS voor de PC, ook niet van hemzelf of van Microsoft en Windows is toch eigenlijk niet meer dan naäpen wat Apple met de Mac deed. Job wist Apple weer in beeld te krijgen, met de iPod en iTunes een nieuwe richting in te slaan en nu met de iPhone glanst Apple weer als vanouds. Met ook in de computers weer nieuw leven voor de Mac, die dan wel Intel-hybriede is geworden, maar nu in de VS toch mooi 8% marktaandeel wist te verwerven in de de kersttijd. Dat is significant, de Mac telt dus weer mee, tel je de de Unix-achtergrond van het (OSX) systeem mee naast de open source Linux/Ubuntu golf, dan is er dus wel degelijk een alternatief aan het groeien voor de venster-visie van Microsoft. Wat dat betreft groeit Vista maar langzaam, het is nu net boven de 10% gekomen. 

Blades veranderen beheeromgeving 

De migratie van server-hardware naar speciale ruimtes en speciale locaties, kwam op gang toen de behoefte aan breedbandige internetverbindingen duidelijk werd en men inzag dat beveiliging en beheerstaken beter ecentraal geregeld konden worden. Ook kleinere bedrijven en MKB huurden een plek bij een provider en bijvoorbeeld op de Kruisweg in Amsterdam stonden hele batterijen PCs te zoemen. Langzamerhand werden dat 19 racks en tegenwoordig gebruikt men steeds meer zgn. blades ofwel platte schuifcomputers met soms meerdere completer servers. 

Dat geeft ruimtebesparing, kabelbesparing, energiebesparing (PCs belasten langzamerhand het net bovenmatig) en ondertussen is ook het beheer van servers steeds eenvoudiger, en wordt dat  met WS2008 (Longhorn) volgend jaar ook weer wat makkelijker. Daarmee komt er ook een omgekeerde beweging op gang, want waarom die servers weer niet terughalen, ze nemen minder ruimte in en met adsl is er net-snelheid genoeg voor de meeste taken. Bovendien is de trend, dat de infrastructuur en beheerstaken dichter bij de feitelijke business-processen komen te liggen. De servers zijn niet meer bepalend voor de manier van werken, maar andersom, en als dat niet meer past, komen er extra servers voor taken als database beheer, mailservers en al die taken die meekomen met de hele werk/beheer op afstand trend en ook virtualisatie speelt steeds meer een rol. Daarmee verandert ook de taak, de fysieke locatie en het werkpatroon van de systeembeheerder, voor een deel kan die uitbesteed blijven, remote management is een standaard voorziening aan het worden, aan de andere kant krijgt de systeembeheerder weer duidelijker een rol in het hele bedrijfsgebeuren. 

Het einde van de desktop? 

Steeds meer laptops en notebooks, steeds minder desktop machines, hoe ver gaat dat? Nu meer dan 50% van de omzet in PCs in meenemers zit is de vraag hoe ver die trend zich doorzet. A. Bozzo van HP, als marktleider redelijk op de hoogte, stelde al dat de desktop niet verdwijnt, maar van vorm verandert. Meer multimedia en settops in de huiskamer, meer thin clients met rekken blades ofwel 19-inch platte systemen die het werk als server uitvoeren, meer vormfactoren dus naargelang de taak waar het om draait. Toch zit daar, voor de reselller en zelfbouwer wel een gevaarlijke boodschap in, want heeft het nog zin te investeren in assemblage. Dat wordt toch al steeds moeilijker, meer eisen (CE/straling) en gedoe, en zelf notebooks in elkaar gaan zetten is toch wel een stap te ver. Notebooks zijn in principe dozenverkopen, en heb je daarvoor een dure PC-dealer nodig, dat kan ook via de discounters of internet. Het langzaam terugvallen van de desktop afzet is dus versterkt merkbaar bij de assemblage, die neemt op dit moemnt sterk af. Niet leuk voor b.v. Intel, dat wereldwijd wel leuk meeloopt met de afzet van PCs en notebooks, maar lokaal moeten er natuurlijk ook chips en moederborden verkocht worden, dat is het bestaans recht van de nationale organisaties. Die doen erg hun best, maar hebben dus het tij wat tegen en ook AMD doet natuurlijk mee in die markt. 

De voordelen van de desktop zijn duidelijk, namelijk ergonomisch comfort, keuze in toetsenbord, scherm en muis, makkelijker koelen en dus snellere en krachtiger chips kunnen gebruiken, minder eisen qua schokbestendigheid aan onderdelen en meer keuze en flexibiliteit qua componenten en natuurlijk, een veel veiliger systeem qua diefstal, verlies, etc. Voorheen was ook de prijs een punt, maar door de massale productie en zelfs overproductie is dat prijsverschil veel minder geworden. Daarmee is voor de power-user de keuze van een desktop nog steeds logisch en gaan we in kantoren etc. echt niet iedereen aan de notebook zien. Mensen die telewerken en daarom maar hun notebook meeslepen lopen na een tijdje toch wel op tegen de bezwaren qua snelheid, vermogen en ergonomie en steeds maar weer passwords, vingerscans en andere beveiligende maatregelen gaan ook irriteren. Een verstandige organisatie, die beseft hoe duur RSI-gevallen kunnen worden, stelt ook wel richtlijnen op om onnodig gebruik van ergonomisch gezien substandaard machines te voorkomen. Natuurlijk, een extra keyboard, zon opzetding, ander beeldscherm, maar hoeveel lost dat echt op? En de notebook/laptop onderverdelen in een paar lagen, dus losse extra batterijlaag, losse optische drive laag, het oogt leuk, maar betekent nog meer rommel meeslepen naast die verrekte voeding, de losse muis etc.De desktop dus toe aan herwaardering? Het zou een interessant onderzoek zijn om uit te vinden of de prijs van een notebook en het daarmee samenhangende statusgevoel niet een van de redenen is, waarom veel werknemers liever zon ding hebben, dan tel je mee, je bent een mobiele professional! 

Markt-Polarisatie 

Marktpolarisatie is een term, die onlangs opdook in verband met de wat tegenvallende resultaten van Nokia, dat kampt met een opdrogende vraag in het middensegment. Hun topmodellen en de budgettelefoons doen het goed, de middenmoters blijken minder gevraagd. 

Het bedrijf doet erg zn best met superdingen die alles kunnen en zogenaamde feature phones voor de fashion, sport, camera en muzieksegmenten, maar constateert stagnatie bij de modellen in het middensegment, terwijl de concurrentie in het onderste stuk van de markt, de budgetmodellen, zeker wereldwijd er groot is. 

Nu is dat misschien typerend voor de mobiele telefonie-markt wereldwijd, waar enerzijds de westersemarkten een grote verzadiging kennen en anderzijds de groeimarkten en ontwikkelingslanden het nog moeten hebben van massagoed en goedkope handsets. Je ziet duidelijk, dat de fabrikanten van mobieltjes erg hun best doen om de mooiste, fraaiste, meest multimediale modellen uit te brengen en daar eigenlijk een onevenredig deel van hun marketing effort in steken, maar dat ze daarmee eigenlijk maar een beperkt deel van de klanten bereiken. Zeker bij de mobieltjes zie je steeds meer sim-only, ook bij de zakelijke gebruikers. Niks geen gesubsidieerde superdingen, je koopt als je een nieuw toestel nodig hebt een lullig prepaid modelletje voor een paar tientjes, steekt daar je simmetje in en je kunt bellen, sms-en en al dat suikergoed van de topmodellen laat je aan de hippe kids over. Die dat wel op hun toestel hebben, maar ook niet gebruiken, omdat dat weer te duur is. Ziedaar het dilemma van merken als Nokia, en de teloorgang van BenQ-Siemens (dat de laatste tijd te veel mee wilde doen in de top) de trend onderstrepend. Maar aan die budgetdingen, die in grote aantallen de wereldmarkt opgaan, valt weinig te verdienen, want iedereen kan ze goedkoop maken en hoe sterk is dan je merk als Sony, Nokia, Motorola in die derde wereld markten? 

Het is een interessante analyse,  het fenomeen gaat misschien ook wel op voor andere productgroepen. Bij autos zie je het, enerzijds de superdure topmodellen, de SUVs en dure bakken, maar aan de andere kant zijn er toch ook veel gebruikers, die voornamelijk op de centjes letten, kijken naar verbruik en restwaarde en niet vreselijk meer tippelen op dat superimage van een merk. 

Maar ook dichter bij huis, in onze eigen branche, zie je die polarisatie. Neem de digitale (still) cameras. Daar zie je behoorlijk wat ontwikkeling in de dure, bijna professionele modellen met nu een hele gold spiegelreflex modellen met 10 megapixel en meer terwijl aan de onderkant van de markt worden goedkope, handige maar relatief beperkte modellen als dumpgoed weggezet. Maar de middenmoters, vaak de toppers van vorig jaar, die lopen niet goed meer. Wie wil er nog een 3 mp camera, die functie zit al op je dure mobieltje, dus die markt droogt een beetje op. Budget én topmodel, daar zit nog wat handel in, ieder met zn eigen afzetkanalen, en hopelijk passen wat dat betreft de plannen van KPN voor foto/mobiel shops (de oude Kral zaken) bij de marktontwikkeling. 

Dezelfde trend kunnen we zien bij veel grijsgoed, bij de MP3 en de videocameras, bij platte schermen en misschien ook wel een beetje bij de PCs. Topmodellen, waar nog een stuk voorlichting, service en klantcontact bij nodig is zien we in de gespecialiseerde vakhandel, de bulkmodellen tegen budgetprijzen via het internet, in de discountzaken en bij de Aldi. Wat dat betreft is het ook voor de Mediamarkten wat moeilijker aan het worden, hun assortiment is vrij breed, hoe loopt het met de middenmoters in het kader van deze marktpolarisatie? Dell heeft lang geprobeerd juist het middensegment te bereiken, slaagde daar voor zakelijke klanten wel aardig in, maar de consument bereikte men onvoldoende. Misschien ook een kwestie van imago en service, te veel trucjes als hoge afleverkosten en geniepige upselling , de consument kun je maar beperkt tegen je in het harnas jagen, maar het feit dat HP in de VS toch weer de grootste is, moet Dell toch wel wat zijn tegengevallen. 

IPTV en convergentie 

Nu PC en TV hetzelfde network en hetzelfde scherm kunnen gebruiken en alleen  de locatie en gebruiksaard verschillen, recreatief of werk, verschuift de betekenis van het woord convergentie ook. Men ziet nu het samenvallen van het IP-netwerk (internet) en de televisie-distributie als de belangrijkste convergentietrend. De gebruiker merkt het omdat televisie, telefoon en internet over één kabel of verbinding komen met één rekening, de industrie vecht om de vette kluif van de fiber-to-the-home. IPTV vraagt snel en supersnel internet, als meerdere personen video kijken over een aansluiting is snel 10 mbps nodig en voor hi-res HDTV zal zeker in de orde van 30 tot 50 mbps nodig zijn. Het zijn de technici die dit mogelijk maken en daar zien we Cisco en Microsoft als grote concurrenten, ieder aan hun kant van de verbinding, maar de consument moet wel overgehaald worden. Met de huidige kwaliteit download van 320x240 zoals YouTube gaat dat nog niet echt lekker, men is gewend aan televisie van betere kwaliteit en van minstens 400 beeldlijnen en wil dus 720-x576 content binnenhalen, maar dat lukt alleen goed via zogenaamd multicast IPTV en dat kunstje is (nog) in handen van de grote providers. Zelf je internet-omroep beginnen kan dus niet, als er echt verkeer komt is downlaoden van ieder programma naar iedere kijker veel te duur. Maar ook dat wordt beter en ieder jaar wordt de downloadsnelheid beter. 

De consument is bepalend, die moet een breedband verbinding willen en er ook voor willen betalen. In kabelrijke gebieden zoals Nederland gaat dat relatief gemakkelijk, we zijn als land aardig breedbandig geworden, maar waar er concurrentie is tussen kabel/telefonie-aanbieders en satelliet ligt dat moeilijker. 

Voor de retailer, die behoorlijk buitenspel is gezet bij de verkoop van multi-play abonnementen, blijft over het leveren van schermen, IPTV-units zoals settops, converters van digitale signalen naar oude analoge toestellen en de infrastructuur om IPTV door het hele huis te krijgen, via WiFi of kabel. In toenemende mate begint WiFi in vooral de dichtbebouwde gebieden storingsgevoelig te worden, er zijn gewoon te veel zendertjes in de 2,4 GHz range, dus opent zich toch weer een markt voor ethernet in en rond het huis. 

Marktpolarisatie, misschien niet meer dan een modekreet die door bedrijven als Nokia wordt gebruikt om het falen van hun marketing te verbloemen, maar misschien toch een trend om in de gaten te houden. 

Creative commons: creatieve vrijheid? 

Overal oranjekoorts, overal schermen, overal gezellig samen kijken naar het WK. Het klinkt leuk, maar de Videma is op pad, want publiek kijken naar televisie, daar moet voor betaald worden en dat geldt niet alleen voor cafés, ook in de computerzaak gaat het om publiek vertonen. Dat hele gedoe rond die rechten begint een nachtmerrie te worden, Buma, Stemra, Sena, Videma, Brein, als ze al niet in den blinde rekeningen sturen hebben ze wel mystery shoppers op pad, en dus betalen we, net als aan de gemeente die steeds weer nieuwe objecten vindt om precario op te heffen, vergunning en dus leges te eisen en niet beseft dat je het als ondernemer ook zat kunt worden en de zaak sluit. 5% dichte winkelpanden in de grote steden, en lege parkeerplaatsen, zoals je die in Amsterdam weer overal aantreft, geven niet aan dat de gemeente het goed doet, maar dat de middenstand wegtrekt, sluit, het opgeeft. Leve de giftshops, shoarmazaken en tweedehandswinkeltjes, maar dat is geen economische vooruitgang. 

Terug naar die rechten, de afperstechnieken zijn bekend, en wurm je maar eens onder een Sena rekening uit, in hun visie is iedere CD-drive in je winkel of in je kantoor een muzieksysteem. Buma/Stemra wordt door velen, ook door muzikanten, gezien als een van de meest malafide organisaties, die de insiders bevoordeelt, over kosten en salarissen van directie zeer vaag is, maar met de wet in de hand vrijwel onaanraakbaar is. Ook in mijn visie een boevenclub, waar ik als televisiemaker (Kleurnet) nooit iets mee te maken wilde hebben, want je verkoopt je aan de duivel als je een contract met ze tekent. Je kunt als creator dan nooit meer rechten weggeven of via securisatie te gelde maken, je zit voor eeuwig in de Buma-Stemra fuik. 

DRM ofwel digital rights management is de grote uitdaging van de komende jaren, waarbij aan de ene kant partijen als de muziek- en filmindustrie en de software-ontwikkelaars hun rechten willen beschermen en te gelde maken, aan de andere kant de gebruiker probeert gratis te downloaden en via allerlei peer-to-peer systemen content uitwisselt. Het is een zeer fundamentele kwestie, want information wants to be free en creatief hergebruik van code en content bevordert innovatie, maar aan de andere kant is het neoliberale wereldmodel nu eenmaal gebaseerd op industriële en intellectuele eigendomsrechten. Het gaat niet alleen om muziek en films, de nieuwe en veel bredere (en vagere) software patenten worden door kleine ontwikkelaars gezien als afknijpen van de groei van software. De tegenbeweging, waarvan de open source met Linux als kampioen het meest bekend is en de EFF (Electronic Frontier Foundation) van John Perry Barlow in de media deze zaak verdedigt, hamert er op, dat het afschermen van content misschien enkelen rijk maakt, maar ons allemaal arm houdt. 

Er zijn overigens duidelijke verschillen in het Romeins/Rijnlandse model en het Angelsaksische model betreffende auteursrechten, in de VS moet je dat claimen en bestaat er zoiets als public domain. Hier zijn auteursrechten min of meer automatisch en hebben we allerlei door de overheid gesanctioneerde kaper-organisaties, zoals Buma-Stemra-Sena. Natuurlijk, er zijn wetten en regelingen, maar wettelijk leven we nog in de tijd van het papier en de Berner conventie (1886). Er is nooit serieus gekeken naar nieuwe rechtsdefinities en de oorspronkelijke bedoelingen van het copyright zijn verzand in commerciële belangen van veelal mediagrootmachten. Juridisch is er nauwelijks iets zinnigs te berde gebracht, er was wat gekrakeel, maar de status quo bleef genoeg. Mn essay uit 1997 over clip- en click-rechten met verwijzing naar het oud-Balinese kliprecht is geloof ik alleen door destijds minister Hirsch-Ballin gewaardeerd. We moeten het doen met eigenlijk verouderde begrippen als vermenigvuldigen en verspreiden, met kunst- en vliegwerk en rechterlijke jurisprudentie nog bruikbaar gemaakt voor digitale zaken, maar eigenlijk onvoldoende. Er is behoefte aan nieuwe vormen, nieuwe manieren om content te publiceren, en één daarvan is het idee van Creative Commons, het vrijgeven van content voor algemeen gebruik. Het woord Commons komt van een vrij gemeenschappelijk stuk grond, meestal een weide, waar de dorpelingen hun kleinvee konden laten lopen, de brink zoals we die ook hier ken(d)en. 

Creative Commons is bedacht door prof. Lawrence Lessig (en sinds 2002 uitgebracht) en is bedoeld om creatief werk, tekst, kunst, muziek, video etc. op een nieuwe en ruimere manier te kunnen delen en verspreiden, zonder de beperkingen en problemen van het normale auteursrecht.Lessig stelde, dat het huidige auteursrecht (copyright) leads to a dominant and increasingly restrictive permission culture, a culture in which creators get to create only with the permission of the powerful, or of creators from the past". 

Wie vindt dat zijn of haar muziek door iedereen gespeeld mag worden, kan dat bereiken door er een Creative Commons licentie aan te geven. Die is er in 11 smaken, je kunt bijvoorbeeld privé gebruik door anderen toestaan, maar zakelijke exploitatie niet. Creative Commons is niet de eerste vorm van het breder toegankelijk maken van intellectuele eigendom, er zijn ook andere vormen, zoals het public domain idee. Voorgangers van de CC licentie waren Open Publication License (OPL) en de GNU Free Documentation License (GFDL), de laatste wordt nog veel gebruikt, o.a. door Wikipedia. De CC licenties worden nu veel gebruikt, o.a. in Flickr. Er is een trend om nog veel verder te gaan, dan spreekt men van copyleft, een licentiemethode die alles vrijgeeft. 

Er zijn ook bezwaren tegen de CC licentie, met name het uitsluiten van materiaal voor commercieel gebruik is eigenlijk nog beperkender dan het gebruikelijke auteursrecht, want eenmaal (een zijdig) uitgegeven onder zulke licentievoorwaarden blijft een werk daaraan gebonden. Wie dan achteraf toch wil profiteren van bijvoorbeeld het succes van een werk, kan er niet meer op terugkomen. Er is begin 2006 een rechtszaak geweest van Adam Curry over fotos van zijn Flickr pagina, die op basis van een CC-licentie niet commercieel gebruikt mochten worden, die heeft ie gewonnen. 

De vier mogelijke condities van de CC licenties zijn volgens Wikipedia : 

* BY: Attribution of Naamsvermelding: kopiëren, distributie, vertoning en uitvoering van het werk en afgeleide werken op voorwaarde van het geven van credit 

* NC: Non-commercial of niet-commercieel: kopiëren, distributie, vertoning en uitvoering van het werk en afgeleide werken alleen voor non-commerciële doelen 

* ND: No Derivative Works of geen afgeleiden: kopiëren, distributie, vertoning en uitvoering van het werk is toegestaan, maar niet het veranderen van het werk 

* SA: Share Alike of gelijk delen: distributie van afgeleide werken is alleen toegestaan onder een identieke licentie. 

Politiek is er wel enig begrip voor de beperktheid van het huidige systeem van auteursrechten en de handhaving daarvan. Staatssecretaris Karien van Gennip van Economische Zaken heeft zich, ironisch genoeg op een bijeenkomst georganiseerd door Buma/Stemra, uitgesproken voor het licentiesysteem creative commons als een welkome aanvulling op het bestaande auteursrecht. Zeker gezien de publicatie-mogelijkheden van internet beperkt het bestaande Buma/Stemra monopolie de mogelijkheid van bijvoorbeeld musici om hun werk breed te verspreiden, als je eenmaal aangesloten bent zit je exclusief vast en kun je nooit meer werk weggeven (ook niet aan goede doelen, vrienden of voor securisatie, verkoop van die rechten), en dus ook geen CC-licentie meer afgeven. Buma/Stemra gaat daarbij overigens verder dan auteursrechtorganisaties in andere landen, hier heeft de overheid een wel erg brede volmacht en feitelijk monopolie gegeven aan een niet-overheidsorganisatie, waarop geen onpartijdige controle wordt uitgeoefend en die geen echt inzicht geeft in wat er in de zakken van de directie verdwijnt. Buma/Stemra heeft wereldwijd afspraken met zusterorganisaties en houdt theoretisch de rechten van haar leden dus ook wereldwijd in de gaten, maar hoe dat precies gebeurt en via welke geldstromen is niet erg duidelijk. 

Vanzelfsprekend is Buma/Stemra vooralsnog niet van zins om de creative commons te omarmen, nu moet een lid-muzikant nog voor het publiceren van eigen werk op zn site, daarvoor licentierecht betalen en hopen dat ie daar wat van terugkrijgt. Men heeft, om enigermate tegemoet te komen aan de bezwaren, wel een nieuwe dienst opgezet, die FlexCo heet. Flexibel Collectief Beheer is het antwoord van Buma/Stemra op creative commons, waarbij wel materiaal op het internet gezet kan worden of weggeven voor goede doelen zonder afdracht aan de auteursrechtenorganisatie. Buma/Stemra gaat in het project onderzoeken in welke situaties het mogelijk is om af te wijken van het collectieve systeem dat ten grondslag ligt aan haar organisatie. 

Nu kunt u zich afvragen, in hoeverre deze discussie nu iets te maken heeft met onze branche, de ICT-retail. Hierboven gaf ik al aan dat het vertonen van televisie in de winkel al Videma claims kan meebrengen, en ook een achtergrondmuziekje betekent al snel een claim van Buma/Stemra, Sena maakt zich druk over al de apparaten, die mogelijk muziek voortbrengen, u draagt over lege DVD en CD-schijfjes af aan Stichting Thuiskopie, alleen al administratief is het allemaal niet simpel. Maar wat staat er op uw website, zijn die fotos wel van uzelf, gebruikt u logos van anderen, en die muziek bij die videos die uw TD-man wel even in elkaar zet, van wie is die. Zeker nu in-store video steeds vaker opduikt, duikt daar een hele problematiek op. Zelfs als dat materiaal van grote leveranciers komt zijn de rechten vaak niet geregeld, omdat Buma/Stemra nu eenmaal vele keren wil vangen, van de maker, de uitvoerder, maar ook bij iedere publicatie/openbaarmaking. Het is dus van belang, en bij het Dealer-Info in-store videoproject zijn we ons daar terdege van bewust, om nooit muziek of beeldmateriaal te gebruiken waarop rechten van anderen rusten. Natuurlijk, de kans op ontdekking is niet groot, maar toen de KPN bij een hele grote presentatie gejat materiaal van Getty Images gebruikte, viel het misschien niet alleen mij op. En moderne technieken maken het mogelijk, de zogenaamde watermarks van materiaal op het internet automatisch te scannen. Copyright en Digital Rights Management, we krijgen er nog veel mee te maken. In de VS denkt men aan wetten om iedereen die illegaal materiaal verspreid, maar ook hen die ermee te maken krijgen of dat langs zien komen, bijvoorbeeld bij het overzetten van files bij een upgrade, aan te pakken. Een MP3-speler met illegale muziek (99% dus), die ter reparatie wordt aangeboden en bij een inval van Brein bij u wordt aangetroffen of een te repareren PC met staatsgeheimen op de harde schijf kan nu al grote problemen veroorzaken. Sluit dat nu al uit in uw algemene voorwaarden! 

Microsoft visie: opkomst van de Digiholic 

Een tijdje geleden was het KPN, dat middels een vaag onderzoek wist aan te (laten) tonen, dat Nederlanders wel innovatief ingesteld zijn, maar een zetje nodig hebben en vragen om eenvoud en inzichtelijkheid. De KPN wilde dat zetje wel geven en kwam met een nieuw logo en mooie verhalen, maar als je kijkt naar producten als Slim is duidelijk dat het niet meer dan mooie woorden zijn. Microsoft, aan de vooravond van de Office 2007/Vista migratieslag, wilde ook wel eens aantonen dat Nederlanders positief tegen technologie aankijken en liet door Trendbox een onderzoek doen. 

Op 23 mei werd dat gepresenteerd, maar veel meer dan wat dooddoeners kwamen er niet uit. Dat we in ons land digiphoben (diginots) hebben, digibeten (Maurice de Hond gebruikte die term verkeerd dus doen we dat allemaal, andigibeten is een beter woord), volgers, zoekers en digifielen (digiholics) is geen nieuws en daar wat cijfertjes opplakken en larderen met reeksen soms tegenstrijdige uitspraken maakte van Trendbox directeur Goos Eilander geen profeet (zie kader). Leuke cijfertjes, maar er was niet meer dan wat verwacht werd, qua interpretatie en duiding kwam er weinig uit. Ook de coole trends die Signs of the time meende te bespeuren kwamen niet verder dan geverfde poesjes en open deuren. Pratten met en niet tot de klant, dat stond al in marketingboekjes anno 1960. 

En als Microsoft zon debat, dat aan elkaar hangt van tech-promotie en geloof in digitale mogelijkheden dan niet eens op video zet vraag je je af wat het doel is van zon bijeenkomst. Een leuke middag voor wat relaties, de pers, wat cabaret en netwerken, maar als men werkelijk gelooft dat zoiets hout snijdt en de smak geld die het kost effectief digitaal wil gebruiken, waarom dan geen DVD-tje voor klanten, onderwijs en politiek en de zaak even streamen? Gemiste kans van Microsoft, geloven ze wel in hun eigen verhaaltjes! 

Outsourcen denkprocessen 

De presentatie van het onderzoek werd omlijst met een ambitieus debat over de toekomst van de techniek in Felix Meritis onder de titel Klikt het een beetje?. Het leek interessant, met sprekers als Matthijs van Nieuwkerk, Vincent Everts en Jos de Mul, maar het viel tegen, veel meer dan gemeenplaatsen kwamen er niet uit. Technologie is vooruitgang, digitaal moet, helemaal in lijn met wat sponsor Microsoft graag wilde horen. Achterblijvers en digibeten zijn sukkels, die komen nog wel bij, Filosoof prof. Jos de Mul maakte duidelijk, dat we in de loop der tijd steeds meer van ons geheugen en denkkracht outsourcen. Plato merkte al op, dat een boek een doodding was en was faliekant tegen het opgeven van de levendegeest, maar tegenwoordig stoppen we alles in onze zakcomputer, ons leven staat op onze website en ons blog is onze identiteit. Zoeken en speuren naar nuttige informatie, toch een denkproces waar we vroeger op school in getraind werden, laten we nu over aan de zoekmachine of diensten als Google, die dat gewoon voor ons doen. 

Je vraagt je af of we daardoor in wezen niet verarmen, alleen maar vinden wat we zoeken en blind worden voor het andere als we alleen maar kijken naar wat we leuk vinden. Narrowcasting in die zin, televisie kijken op je zakding naar wat je al kent is vooral zelfbevestigend. 

De gevaren van digitalisering kwamen in het debat niet erg uit de verf, verder dan wat twijfel aan vrede door internet en wijzen op cyberporn en sociale vervreemding kwam het panel niet. Straling, textualisering, verslaving, RSI, het kwam niet echt aan de orde, misschien ook zaken die Microsoft niet graag hoort. Wanneer de computer voor ons, op basis van profielen en statistische analyses, gaat uitmaken met wie we sociale (cyber) contacten kunnen (of mogen) hebben, verdwijnt dan niet het avontuur uit ons leven. 

In ieder geval bleef de vraag, of we nu echt vooruit gegaan zijn door al dat digitale moois eigenlijk onbeantwoord. Persoonlijk vonden de digiholische panelleden van wel, maar in het algemeen was er twijfel over en de vraag, of we er ook gelukkiger van zijn geworden, kwam niet aan de orde. 

L.Sala 

MKB-NEDERLAND EN KPN: Branchevereniging sluit discutabele deal 

April 2006 

Op een persconferentie/lunch die blijkbaar meer bedoeld was als lobbypraatje kwam Scheepbouwer feitelijk nog eens duidelijk maken, dat KPN in het verleden het MKB een beetje uit het oog is verloren en daar nu wat aan wil doen. We merken dat op meer fronten, als de vaste lijn eenmaal weg is, heeft men niet zo veel meer op met de KPN. Maar er wordt aan gewerkt. MKB-Nederland en KPN gaan ondernemers nu informeren over ICT-toepassingen. Een samenwerking tussen een vereniging van bedrijven met één aanbieder, waarbij over de tussenhandel en retailers die normaal de brug slaan tussen aanbieders en klanten blijkbaar niet meetellen. Hoeveel vakhandelaren zijn lid van MKB-Nederland en worden hier buitenspel gezet? In hoeverre misbruikt MKB-Nederland haar positie hier om voor KPN als klantenwerver op te treden. 

Met wat dreigende taal Ondernemers onderbenutten ICT-mogelijkheden en lopen hiermee risicos worden de leden van MKB Nederland aangespoord om toch vooral maar te investeren. Of dat zinvol is blijft de vraag, hoeveel leveren al die websites en ERP implementaties nou eigenlijk op, of is dat een vraag die ongepast is als de heren hoogmogenden hun verhaal komen doen en met wat zelfbetaalde research hun gelijk bewijzen? De stelling is dat 

MKB-ondernemers zeer beperkt bekend zijn met hedendaagse ICT-oplossingen. Ze benutten de voordelen van ICT voor hun bedrijfsvoering onvoldoende, wat een risico vormt voor hun concurrentiepositie. Tot deze conclusies komt MKB-Nederland na onderzoek dat TNS-NIPO in opdracht heeft uitgevoerd. MKB-Nederland wil het MKB daarom gaan informeren over de mogelijkheden van ICT en gaat hiervoor een samenwerking aan met KPN. Nou, nou, lekker onafhankelijk, zon deal, zijn de leden daar wel van gediend? De cijfers zijn dreigend genoeg. Computers met randapparatuur en administratieve softwareprogrammas zijn weliswaar ingeburgerd in het MKB, maar van integratie van ICT-systemen en andere kostenbesparende efficiënte ICT-toepassingen maakt een groot deel geen gebruik. Van de MKB-ondernemers zegt 76 procent beperkt of niet op de hoogte te zijn van de mogelijkheden die ICT kan bieden. Daarnaast geeft 85 procent aan niet optimaal gebruik te maken van moderne ICT-oplossingen. 

De onderzochte MKB-bedrijven geven aan dat bij hen de zaken niet altijd optimaal zijn georganiseerd: slechts in 44 procent van de bedrijven is de software grotendeels of volledig geïntegreerd, waardoor sneller gewerkt kan worden en minder fouten worden gemaakt. Minder dan de helft van de MKB-bedrijven (45 procent) heeft bij klantcontacten direct klantgegevens beschikbaar en 16 procent van de middenbedrijven (10-250 werknemers) constateert dat vaak dubbele handelingen worden uitgevoerd. Ondanks dat veel ondernemers mobiele werknemers in dienst hebben, wordt mondjesmaat gebruikgemaakt van mobiele oplossingen. Slechts 13 procent van de bedrijven biedt de mogelijkheid om van buiten het bedrijf in te loggen op de backoffice en 28 procent van de bedrijven biedt extern toegang tot e-mail. 

VoIP, bellen via internet, kan het MKB waarschijnlijk forse besparingsmogelijkheden bieden. Ruim de helft van de ondernemers (56 procent) heeft echter nog nooit van VoIP gehoord en van degenen die er wel van gehoord hebben, weet de helft niet wat de mogelijkheden hiervan voor hun bedrijf zijn. Opmerkelijk is dat 55 procent van de MKB-ondernemers niet over een eigen website beschikt en nog geen kwart (23 procent) van de websites van MKB-bedrijven mogelijkheden biedt om aankopen via de website te doen. 

Over het algemeen zijn bedrijven zich ervan bewust dat er kansen blijven liggen: bijna tweederde van alle MKB-bedrijven is van mening dat ICT-toepassingen de productiviteit van het bedrijf kunnen vergroten. Om het MKB hierin te ondersteunen, wil MKB-Nederland het MKB samen met KPN gaan informeren over welke ICT-toepassingen in het eigen specifieke bedrijf een meerwaarde opleveren. 

Hierbij kan worden gedacht aan VoIP, mobiele oplossingen en toepassingen zoals conference calls (telefonische vergaderingen), waarmee veel tijd kan worden bespaard met vergaderingen met mensen op verschillende locaties. Of toepassingen waarbij automatisch berichten worden doorgestuurd naar toeleveranciers, of klanten op de hoogte worden gehouden van de stand van zaken rond hun order. 

Aan het huidige ICT-aanbod valt nog veel te verbeteren volgens het MKB: slechts 34 procent van de ondernemers denkt dat ICT-aanbieders de bedrijfsvoering voldoende kennen om passende ICT-aanbiedingen te kunnen doen; een overgrote meerderheid voelt zich onvoldoende begrepen door ICTers. Daarbij blijkt 64 procent van de bedrijven behoefte te hebben aan één aanspreekpunt voor ICT. In juni wordt een ICT-Plein gelanceerd, waarop trends en ontwikkelingen worden toegelicht, branchespecifieke ICT-vraagstukken worden besproken en gerichte oplossingen worden aangedragen. Het ICT-Plein wordt toegankelijk via de websites van MKB-Nederland en KPN. Daarnaast gaan MKB-Nederland en KPN met ondernemers in gesprek om de bedrijfsvoering van de individuele ondernemer beter te leren kennen en gerichte oplossingen aan te dragen. Zo komen vanaf mei zogeheten communities beschikbaar via een besloten ledensite van MKB-Nederland, waar met vertegenwoordigers van de brancheorganisaties wordt gesproken over ICT-ontwikkelingen in de branche, huidige knelpunten en mogelijke oplossingen. Ook gaan MKB-Nederland en KPN in samenwerking met TNO speciale branchedagen organiseren gericht op ICT-toepassingen. 

Het klinkt allemaal mooi, maar komt neer op een deal tussen een branchevereniging en één van de aanbieders in de markt. Hoeveel ledengeld wordt hier gebruikt, en hoeveel schuift dat nou heen en weer tussen de heren?? 

KPN: paasballonnetjes Maart 2006 

Met 4000 man in de kou op het Maanplein in Den Haag om de onthulling van het nieuwe logo enig gewicht geven, KPN maakte er een heel massa-ritueel van, Albert Speer waardig. Dat klinkt onvriendelijk, maar als je als bedrijf van zon 29.000 medewerkers al een tijdje bezig bent om 8000 man op straat te zetten, dan komt dat enthousiasme voor een nieuwe beleid, een nieuwe logo en het geluk van je klanten wat gemaakt over. Sluit je aan geldt in ieder geval niet voor de KPN-ers die op straat komen. 

In het Olympisch stadion in Amsterdam had men de pers en de relaties uitgenodigd om, natuurlijk live via beeldtelefoon, de onthulling van het nieuwe logo mee te komen maken. Duur, indrukwekkend bedoeld, maar op onderdelen zeer knullig uitgevoerd. Zo had men qua belichting bij de multimedia presentatie geen rekening gehouden met de cameras van de pers, kropen er wat duidelijk illegale stockfotos over de cirkel schermen en had de presentatrice ook wel wat make-up op mogen doen. Ook de paladijnen van Scheepbouwer, lieve jongens die (zonder stropdas) ook wat mochten zeggen maar duidelijk geen echt eigen verhaal mochten doen om hun baas (met stropdas) niet in de schaduw te stellen, het had wat meer diepgang kunnen hebben. 

Details, maar wat slordig voor een megaplayer als KPN met een megabetaalde topman, die echter op de persconferentie voor een afwijkende versie van het net met veel bombarie onthulde logo stond. Een versie die duidelijk afweek van wat op papier stond en het viel blijkbaar alleen mij op, dat er sprake was van een versie met paaskiezels en één met paasbalonnetjes. Studio Dumbar, die erg trots is op het ontwerp, maakte hier de fout om bij het ontwerp geen rekening te houden met de applicatie, ondergrond en toevallig stond Scheepbouwer voor een logo dat wel erg duidelijk afweek. Nu was er verder weinig nieuws, de make-over van KPN was voornamelijk esthetisch en draaide om dat nieuwe logo. Dan moet je niet voor een foute versie staan en wat leuteren zonder echt inhoudelijk iets te willen prijsgeven over bijvoorbeeld IPTV-plannen van KPN, over HSDPA-plannen, over DVB-H of Hotspot-uitrol. Dan wordt pijnlijk duidelijk dat je als topman dat soort zaken niet erg belangrijk vindt, en ik vond Scheepbouwer dan ook niet sterk overkomen, zo zonder die spotlights, ik zie hem die drie jaar niet volmaken. Hij straalt iets angstigs uit, het hele gebeuren had iets angstigs, iets waarbij vorm belangrijker werd dan inhoud. Leuke kleurtjes en mooie woorden verhullen niet dat KPN geen echte innovatie, geen echte klantgerichtheid kent en geen echte binding met zn afnemers meer heeft. In de uitverkoopeconomie, het meer voor minder (en met minder mensen), drie voor de prijs van twee, Internetplusbellen als goedkoop alternatief voor vaste lijnen, vasthouden aan ISDN omdat er nog sukkels zijn die niet beter weten, daar passen eyewash, illusie, sprookjes en dan zijn die siliconenbubbles van het nieuwe KPN-logo misschien erg passend. De bedrijfsnaam KPN wordt niet meer met hoofdletters maar met kleine letters geschreven; de kleuren groen (voor Bellen) en blauw (voor TV-kijken) blijven, nu met geelgroen erbij (voor Internetten), alles in halfdoorzichtige bubbels. 

Nieuw elan: de klant gelukkig 

De achtergrond van de make-over is duidelijk; de oude klanten van KPN lopen weg, gaan VoIP-en, shoppen voor goedkoper mobiel, doeken hun vaste lijnen op, de ouwe trucs zoals een verplicht vastelijnsabonnement voor ADSL gaan niet meer op en de consument blijkt helemaal niet zo happig op al die technische vooruitgang. Vodafone, Versatel, ze hebben het al gemerkt, de nieuwe diensten slaan maar matig aan en ook KPN zelf weet best dat je de klant wel i-Mode toestellen kunt opdringen, maar dat vrijwel niemand er fotos mee verstuurt. Je kunt in plats van Vodafone Live! Gaan praten over beeldbellen, afgeven op de digi-taal van de techneuten, maar hoeveel mensentaal is er voor echte hi-tech en vriendelijk moet je worden om de consument gelukkig te maken. Een begrip dat iets te veel terugkwam, maar is KPN een religie, een sociaal-therapeutisch instituut of gaat het de directie erom de aandeelhouders (en zichzelf als optiehouders) gelukkig te maken? 

O, het is knap gedaan, de nieuwe merkpositionering is gelanceerd met één centraal thema: KPN sluit je aan. Het uitgedragen Doel van KPN is nu om te veranderen in een onderneming die de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van communicatie toegankelijk maakt voor iedereen in Nederland. KPN wil hiermee nieuwe wegen inslaan, met behoud van het vertrouwen dat klanten in het bedrijf hebben. Even wat kretologie uit de reclamekoker. 

KPN bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer: De wereld om ons heen verandert in hoog tempo. Als een van de eersten in de sector heeft KPN vorig jaar de bakens verzet en loopt daarom nu voorop bij de integratie van Internet, televisie en telefonie. InternetPlusBellen, beeldtelefonie, digitale tv via de ether en het internet, mobiele tv en narrowcasting zijn daar het bewijs van. KPN is bezig een heel ander bedrijf te worden. We maken de omslag van een traditioneel telefoniebedrijf naar een multimediaonderneming waar het accent op marketing en distributie ligt. Daarbij hebben we de ambitie om vernieuwingen te bieden die eenvoudig zijn in te passen in het dagelijks leven van onze klanten. Vandaag markeert de reeks van veranderingen die we achter de rug hebben, maar luidt tevens een nieuwe fase in. Dat willen we onderstrepen met een nieuwe merkpositionering en een nieuw gezicht. 

Klinkt leuk, en als je maar genoeg betaalt kun je het nog waar maken ook. Uit onderzoek dat Motivaction in opdracht van KPN in februari 2006 heeft uitgevoerd onder 1000 Nederlanders, blijkt dat Nederlanders (zeer) geïnteresseerd zijn in nieuwe ontwikkelingen op het gebied van telefonie, Internet en televisie. Vaak wordt gedacht dat iedereen is aangehaakt bij de nieuwe technologie, maar dat blijkt nog niet het geval. Een derde van de Nederlanders geeft aan moeite te hebben met het maken van keuzes en vindt het aanbod onoverzichtelijk. Een grote meerderheid (83%) heeft ook het gevoel dat zij nog lang niet alle mogelijkheden van nieuwe ontwikkelingen benut. Vernieuwingen worden pas echt omarmd als het directe nut voor Nederlanders duidelijk is. 

De zoveelste over-de-hele-wereld-geven-we-elkaar een hand commercial 

Ja, in gewoon Nederlands staat daar toch niet dat we zitten te wachten op vernieuwing, maar eigenlijk een behoudend en traditioneel denkend volkje zijn. Dat misschien toch even verbaasd kijkt als haar PTT op de hippe toer gaat en die technische vernieuwing opleukt met vriendelijke woorden. 

Via advertenties, tv-spotjes, KPN-auto´s, de Primafoons, KPN-gebouwen, de internetsite en advertenties gaat men kennis maken met het nieuwe gezicht van KPN. De boodschap is natuurlijk dat dubbelzinnige sluit je aan, naar twee kanten toe, het Simplistisch verbond waardig. Op zich leuk gevonden, lekker kort en hip, maar ook wel erg makkelijk ingevuld. Die commercial leek aardig, maar hoeveel van dergelijke campagnes zijn er al geweest, ze gaan er internationaal geen prijs mee halen. Een afgezaagde verbeelding, met heel veel stock-video materiaal in de clip, en dan wel stoer een webclip over de making-of of de site zetten. Bij de presentatie flitste er ook al een foto met Getty Images watermerk voorbij, ze letten op de kleintjes blijkbaar, maar de regie is een beetje zoek. 

En die regie, daar draait het om, daar wordt Ad zo dik voor betaald, maar ik proef er zo weinig van. KPN wil van alles, koopt her en der, kan dat ook als machtige en rijke marktpartij, maar internationaal is het toch niet echt gelukt, met uitzondering van de budget-bellerij en de dumping met SimYo. Eigenlijk staat de toko te koop, Telefonica loert (Real KPN?), misschien Deutsche Telekom wel, en dan kun je nog zo lollig doen, nog zo vriendelijk proberen over te komen, dan zal Nederland zich Ad Scheepbouwer vooral herinneren als de man die de nog steeds Koninklijke KPN van de hand deed en de ballonnetjes doorprikte. KPN Sluit, een mooie kreet! 

Luc Sala 

CeBIT-blues Maart 2006 

We hebben het weer even gehad, die beurzen, hopelijk is de TINE eind April wat comfortabeler. De afgelopen CeBIT was een tegenvaller, koud, glad, te druk met dagjesmensen en kids, weinig nieuws en een gebrek aan sfeer. Planet Reseller bleef ondermaats, iets voor Duitse dealers, zeker niet internationaal. 

Gates zelf kwam even de Origami laten zien, maar dat bleek een lullige herstart van de Tablet-PC, wat kleiner, sneller, maar ook geen echte knaller. 

Bluetooth is nu echt doorgebroken en VoIP moet het worden, 6% van de internetters belde vorig jaar via VoIP (volgens het CBS). In triple play aanbiedingen en combis kiest men dusl voor onzichtbaar en vooral gratis bellen. KPN kan niet snel genoeg InternetPlus leveren en b.v. UPC profiteert daarvan. 

Voor veel bedrijven is Voipen over het VPN al een leuke besparing en Dat je op de CeBIT struikelde over de MP4 spelertjes was ook niet onverwachts. Met LCD of nog beter OLED schermpjes, in allerlei vormen en maten, volgend jaar kosten ook dat soort mediaspelers bijna niks meer, zoveel aanbieders zie je. Leuk voor video overal en altijd, maar de meeste werken met memery-sticks en dat is een duur medium om content op te laten staan. Er gaat dus wel een trend komen om de 1 en 4 GB stickies te reloaden, in service of illegaal, want voor films op de MP4 spelertje betalen, dat is nog andere koek. Misschien dat Commodore daar met zn zuil toch gaat scoren. Kaartlezers en USB-input/output worden wel wat traag als je gigabytes gaat zitten overzetten, maar ook daar vindt men wel wat op. Functies voor de transfer van kaartje naar CD of DVD voor b.v. fotos komen vast wel standaard in Vista, of dat ook voor DVD en HD-DVD zo makkelijk gaat worden is niet zeker. De standaardenstrijd is nog niet uitgewoed, er komt nu toch weer een Red Laser HD format bij. 

Wat men volgend jaar weer gaat bedenken, na MP3, MP4 misschien MP5, video met vibratie? Er zijn al mobieltjes met vibratorfunctie en zo moeilijk lijkt me dat niet, dildonics werd al in de vorige eeuw door hypertext Ted Nelson voorspeld. 

Zoals altijd is porno de killer-app voor dit soort zaken (Tele2 brengt nu video-on-demand met porno voor 40 €/mnd), maar op de CeBIT praat men daar niet over. Daar gaat het om nettezaken, om mode, ICT moet modieus worden aangekleed, in de juiste kleurtjes, dessins en toegesneden op de doelgroep, of dat nu vrouwen zijn, overklokkende gamers, gothic kids of de zakelijke gebruiker met een 4WD. Dat maakt het wel fleuriger, maar ook wat oppervlakkiger. Er zijn wel duidelijke successen te melden, met name fashion mobieltjes doen het goed en de hele iPod rage is natuurlijk ook een modetrend. Apple was er niet op de CeBIT, altijd wat eigenwijs geweest, maar misschien hebben ze wel gelijk, de alternatieve modegeek komt niet naar de CeBIT. 

Wel werd duidelijk, dat een website niet meer kan volstaan met wat tekst, plaatjes en nieuws, er moet video op de webpaginas. Dat zagen we op en na de CeBIT al heel duidelijk, allerlei techno-sites, ICT-nieuwsdiensten en bijvoorbeeld webwereld kwamen met CeBIT clips. Het gaat nog vrij traag, maar als de bandbreedte toeneemt worden video-clipjes hét middel om de surfer te overtuigen van de echtheid van je nieuws. Ook de bedrijven gebruiken steeds meer animaties of video-clips om de surfer even vast te houden. Het echte POD-casten ofwel publishing on demand heeft behoefte aan overtuigende middelen en video is daar heel nuttig bij en ook audio als overtuigend bewijs van ëchtheid. En video kan nu op schijf of geheugenstick. Geheugen wordt steeds goedkoper, er kan meer op je stick of in je meeneem harde schijf, maar we missen de applicaties die dat allemaal aan elkaar knopen.  . Ook op www.dealerinfo.nl en www.mobiel-info.nl dus video en clips, feiten en commentaren live. 

Luc Sala 

Van poldermodel naar uitverkoopeconomie jan 2006 

Drukke maanden, met 3GSM en CeBIT, dus hopen nieuws, maar het gaat er wel om dat we uit al die opgeblazen annonceringen en wereldprimeurs die informatie halen, die werkelijk van belang is. Dat is soms goed verborgen, want er is een heleboel rook, maar het echte vuur zit soms verborgen in kleine achteraf standjes of tussenzinnetjes in persberichten. Die lijken overigens meer op reclamefolders, als we eens zouden afdrukken wat grote bedrijven als persbericht durven uitsturen, zou u kunnen lachen. Alles is extreem positief, innovatief, exclusief, supermodieus, stijlvol, het snelste, beste en allernieuwste. Wel zes bedrijven die zogenaamd als eerste mobiele push e-mail brengen, terwijl RIM dat al jaren heeft. Maar ja, bij een persbericht hoef je niet de waarheid te vertellen, is er geen Reclamecodecommissie. Er zijn alleen redacties die vooral zitten te strepen en proberen te ontcijferen wat het allemaal betekent, al die termen als SOA (service-oriented architectures), SAAS (software as a service) en Web 2.0 (een modekreet voor bedrijven die de eerste internetbubble misten). 

Wat we met name op grote beurzen in de gaten moeten houden is de waan van de dag. Bij mobiel is dat ongebreideld datagebruik, video op je mobiel, bij ICT het geloof in VoIP als de grote doorbraak. Natuurlijk, het gaat er komen, maar echt niet overmorgen. Het zijn trends en bedrijven als KPN mogen daar terecht op anticiperen, maar we praten elkaar wel veel gekte aan. 

Willen mensen werkelijk nog nieuwe diensten, of wil men alleen maar dezelfde dienst goedkoper. Wil men echt een snellere computer, of alleen maar een ding dat het goed doet en af van de vervuiling van dat kreng vol met spam, virussen en spyware voor je neus. Wil men echt nog meer kanalen TV, of alleen een manier om sneller te zien wat interessant is? Gaat het eigenlijk niet meer om switchen en voordeeltjes pakken, we leven qua ICT in een soort uitverkoopstemming, van..voor en elkaar klanten afpikken. 

Er is op veel gebieden verzadiging, het is niet alleen Microsoft dat moeite heeft haar nieuwe 2007 Office System  nog aantrekkelijk te maken. Welke echte voordelen kan men nog aanbieden? Ook de concurrentie tussen telecom bedrijven krijgt een andere focus, want circa tweederde van de Nederlandse huishoudens beschikt inmiddels over een internetverbinding en er is nauwelijks nieuwe aanwas. Daarnaast beschikt volgens de Heliview Consumer Monitor meer dan 80% van de internetters over breedband, dus ook op dit gebied is de grootste groei achter de rug. Alleen bij een forse prijsdaling van kabel of ADSL zou zon 38% alsnog overstappen naar breedband. Dus wat doen de bedrijven, in de ICT, in de telecom, in de mobiel (en in de zorgverzekering, de grutterij, de reisbranche)? Er is weinig keus; overnemen (schaalvergroting, triple-play) of concurreren. Ze proberen dus elkaars klanten te werven, met nette aanbiedingen of slinkse dumppraktijken, veel gemene kleine lettertjes, veel verborgen kosten, zelden echt tevreden klanten. Uitverkoopeconomie noem ik dat, maar het seizoen eindigt nooit! 

Ondertussen wordt onze wereld steeds enger, zogenaamd steeds beter georganiseerd, maar de vrijheid verdwijnt zienderogen. De overheid spint een web, waar we allemaal inzitten en de techniek helpt daar stevig bij. Via de mobiel ben je overal te lokaliseren, minister Donner heeft  tegen de wil van de Tweede kamer in  ingestemd met de Europese richtlijn bewaarplicht telecommunicatiegegevens. Hij wil een stichting  om de verkeersgegevens van internet- en telecom-aanbieders centraal op te slaan. Big Brother, alles lekker bij elkaar,  kwetsbaar voor hackers en aanslagen. Zo lokt men wel uit dat een of andere onverlaat daar gaat inbreken en eens leuk gaat regelen dat minister Zalm (of Mohammed B) geregeld met Bin Laden of zo belde. 

Het is werkelijk fascinerend om te zien hoe in 5 jaar tijd vrijwel alle burgerlijke vrijheden zijn beperkt en hoe de anti-terreur wetten worden gebruikt en misbruikt om gewone burgers in een nauw keurslijf te dwingen. Fouilleren, razzias, gedwongen inburgeren, steeds hogere boetes (in je auto wegrijden met 4 mensen zonder gordel kost je nu 4x130 euro), steeds hogere huren, erfpacht, zorgkosten, parkeertarieven, leges en lasten en dus steeds minder besteedbaar inkomen, de binnensteden lijden eronder, winkels staan leeg. Amsterdam bijvoorbeeld verloor netto 3000 buitenlanders vorig jaar, maar dat betekent dat er vele duizenden meer vertrokken en gaan vertrekken. Er is een uitstroom van allochtonen op gang gekomen, niet alleen ouderen die hun huis (nog) duur kunnen verkopen, maar ook goed opgeleide jongeren. 

Europa is een politiestaat aan het worden. In Engeland speelt nu de uitlevering aan de VS van bazen van telecom-bedrijven en zakelijke partners van Enron,  

mensen die volgens de Engelse wetten niets fout deden, maar via anti-terreur verdagen nu worden aangepakt. Amerika laat haar juridische sterke arm over de hele wereld reiken, maar op die manier is zaken doen met de VS dus een gevaarlijk spel aan het worden. 

We zitten in een angstspiraal, steeds meer controle, steeds meer repressie, maar het gevaar is dat er op die manier vanzelf weerstand groeit, dat we alles maar gaan versleutelen, verbergen, ons indekken en dan weer nieuwe maatregelen nodig zijn. De overheid schijnt te vergeten, dat privacy en individuele vrijheid niet alleen een recht is, maar een fysieke en psychologische noodzaak. Net als te veel ratten in een kooi gaan mensen rare dingen doen als ze geen privacy hebben, zich bespied voelen, angstig op de fiets zitten omdat boetes voor minieme vergrijpen levensbedreigend hoog zijn geworden. 

Het gaat de verkeerde kant uit, en ik vrees, dat de verkiezingen daar geen verandering in zullen brengen. We mogen stemmen, nou ja, op veel plaatsen is dat al vingeren geworden, maar er is geen echt alternatief. Na het NEE tegen een bevoogdend Europa is er toch ook niets veranderd? 

Luc Sala 

Archief oudere columns

Home

Dieptedossiers

Dealer Info TV

Dealer Info

Agenda

ICT webnieuws

Partnerdagen

Luc Sala's columns

Contact

Bedrijvengids

Archief

 

Vacatures

 
website development: GF&FA
Dealer Info • home
Vakblad voor ICT & CE retailers

Luc Sala's Blog
Shuttle Computers Handels GmbH
Wave Computers Nederland
ScanSource
G DATA Software AG
Dealer Info
Asus
Primacom